SHPENZIMI NË RRUGËN E ALLAHUT
Falënderimet
i takojnë Allahut ndërsa përshëndetjet qofshin mbi zotëriun tonë, Muhammedin,
familjen, shokët dhe mbare neve, pasuesit e tij, gjer ne amshim!
Sikur
çdo gjë tjetër, qe për mbarëvajtje ka nevoje për mjetet materiale, po kështu
edhe feja, zhvillimi, praktikimi dhe zbatimi i saj, edhe pse nuk janë te
lidhura dhe kushtëzuara me mjete materiale, megjithatë pa to nuk mund te funksionojnë
lirshëm dhe efektshëm.
Vet
fakti se nevoja e përhapjes, shtrirjes, predikimit e edhe mbrojtjes se fesë është
e domosdoshme, dikton arsyen se perse duhet dhënë këto mjete. Këtë gjë
muslimanët e pare e kishin kuptuar mire kështu qe atyre mjaftonte t'iu thuhej
se një nisme, ushtri, apo diç tjetër është duke u bërë për këtë apo atë, dhe
ata, pa një pa dy, sillnin, ndoshta edhe qindarkën e fundit te tyre, siç do te
shohim me poshtë inshaAllah!
Kjo
kur Islami ishte ne formim e sipër dhe edhe kur morri status te fesë zyrtare te
shtetit te posa krijuar islam, prape nevoja për dhënie vullnetare mbeti aktive.
Nisur nga këtu, gjendja e rende ekonomike qe ka përfshirë tere popullin tone, çka
ka shkaktuar ngecje te mëdha ne çdo fushe, e edhe ne atë fetare, me shtyri qe
t'iu drejtohem muslimanëve shqiptare kudo qe janë me pak fjale për vlerën, rëndësinë
dhe rolin e dhënies për fenë e Allahut, në të cilën është shpëtimi jone shpirtëror
dhe fizik.
Feja
nuk është para, nuk shitet me para sikurse qe nuk blihet me para, ajo nuk synon
paranë, por ka nevoje për te, qe te jete me afër ithtarëve te saj, t'i përmbush
me denjësisht kërkesat e tyre dhe çdo here te jete arme e forte morale për ta.
Edhe pse këtu po flas për fenë si një personazh i gjalle, si njeri, megjithatë për
qellim kam ata, qe janë vënë në shërbim te saj.
Feja
mbetet fe edhe sikur njeriu te mos jepte asnjë qindarkë për te, ngase ajo është
prej Allahut, porse frymimi i saj lirshëm ne një ambient dhe funksionimi i saj
korrekt ne mesin tone, lyp edhe mjete apo financime, si p.sh. libra, revista,
tubime, tribuna, etj.
Unë,
një musliman modest, –inshaAllah-, këtë pune modeste ia përkushtoj vetëm
Allahut, Zotit tim, duke e lutur qe bereqetin e saj ta beje te mundshëm për çdo
lexues musliman!
Shpenzimi në rrugën e Allahut cilësi e të
devotshmëve
Shpenzimi
për hire të Allahut është prej veçorive me te cilat shquhen robërit e Tij te
sinqerte, te cilët duhet te jene model dhe shembull jete për ne. Allahu për
ensarët (medinasit), te cilët priten muhaxhirët (mekkasit) me zemër dhe nder, thotë:
"æóÇáøóÐöíäó ÊóÈóæøóÁõæÇ ÇáÏøóÇÑó
æóÇáúÅöíãóÇäó ãöäú ÞóÈúáöåöãú íõÍöÈøõæäó ãóäú åóÇÌóÑó Åöáóíúåöãú æóáóÇ
íóÌöÏõæäó Ýöí ÕõÏõæÑöåöãú ÍóÇÌóÉð ãöãøóÇ ÃõæÊõæÇ æóíõÄúËöÑõæäó Úóáóì
ÃóäúÝõÓöåöãú æóáóæú ßóÇäó Èöåöãú ÎóÕóÇÕóÉñ æóãóäú íõæÞó ÔõÍøó äóÝúÓöåö
ÝóÃõæáóÆößó åõãõ ÇáúãõÝúáöÍõæäó
Edhe ata
që përgatitën vendin (Medinen) dhe besimin para tyre, i duan ata që
shpërnguleshin tek ata dhe nuk ndiejnë në gjoksat e tyre ndonjë nevojë (për
zili a tjetër) nga ajo që u jepej atyre (muhaxhirëve), madje edhe sikur të
kishin vetë nevojë për te, ata u jepnin përparësi atyre para vetvetes. Kush
është i ruajtur prej lakmisë së vet, të tillët janë të shpëtuar". (Hashr, 9)
Ata
edhe pse e duan pasurinë, te cilën e kane fituar me mund dhe djerse, megjithatë
për Allahun e japin pa hezitim, pa përtesë dhe me dashuri. Allahu ne lidhje me
ta thotë:
"æóíõØúÚöãõæäó ÇáØøóÚóÇãó Úóáóì ÍõÈøöåö
ãöÓúßöíäðÇ æóíóÊöíãðÇ æóÃóÓöíÑðÇ (8) ÅöäøóãóÇ äõØúÚöãõßõãú áöæóÌúåö Çááøóåö áóÇ
äõÑöíÏõ ãöäúßõãú ÌóÒóÇÁð æóáóÇ ÔõßõæÑðÇ (9) ÅöäøóÇ äóÎóÇÝõ ãöäú ÑóÈøöäóÇ
íóæúãðÇ ÚóÈõæÓðÇ ÞóãúØóÑöíÑðÇ
8. Ata
janë që për hir të Tij u japin ushqim të varfërve, jetimëve dhe të zënëve
robër. 9. Ne po ju ushqejmë vetëm për hir të All-llahut dhe prej jush nuk
kërkojmë ndonjë shpërblim e as falënderim. 10. Ne i frikësohemi (dënimit të)
Zotit tonë në një ditë që fytyrat i bën të zymta dhe është shumë e vështirë". (Insan, 8-10)
"
æóÇáøóÐöíäó Ýöí ÃóãúæóÇáöåöãú ÍóÞøñ ãóÚúáõæãñ (24) áöáÓøóÇÆöáö æóÇáúãóÍúÑõæãö
24. Dhe
ata që në pasurinë e vet kanë ndarë një pjesë të caktuar.
25. Për
lypësin dhe për nevojtarin që nuk lyp". (Mearixh, 24-25)
"
æóÇáøóÐöíäó ÅöÐóÇ ÃóäúÝóÞõæÇ áóãú íõÓúÑöÝõæÇ æóáóãú íóÞúÊõÑõæÇ æóßóÇäó Èóíúäó
Ðóáößó ÞóæóÇãðÇ
67. Edhe
ata që kur shpenzojnë nuk e teprojnë e as nuk janë dorështrënguar, por mbajnë
mesataren e janë të matur". (Furkan, 67)
Buhariu
dhe Muslimi transmetojnë nga Ebu Hurejre se Pejgamberi, alejhi's salatu ve's
selam ka thënë:
" ÓóÈúÚóÉñ
íõÙöáøõåõãú Çááøóåõ Ýöí Ùöáøöåö íóæúãó áóÇ Ùöáøó ÅöáøóÇ Ùöáøõåõ ÇáúÅöãóÇãõ
ÇáúÚóÇÏöáõ æóÔóÇÈøñ äóÔóÃó Ýöí ÚöÈóÇÏóÉö ÑóÈøöåö æóÑóÌõáñ ÞóáúÈõåõ ãõÚóáøóÞñ
Ýöí ÇáúãóÓóÇÌöÏö æóÑóÌõáóÇäö ÊóÍóÇÈøóÇ Ýöí Çááøóåö ÇÌúÊóãóÚóÇ Úóáóíúåö
æóÊóÝóÑøóÞóÇ Úóáóíúåö æóÑóÌõáñ ØóáóÈóÊúåõ ÇãúÑóÃóÉñ ÐóÇÊõ ãóäúÕöÈò æóÌóãóÇáò
ÝóÞóÇáó Åöäøöí ÃóÎóÇÝõ Çááøóåó æóÑóÌõáñ ÊóÕóÏøóÞó ÃóÎúÝóì ÍóÊøóì áóÇ ÊóÚúáóãó
ÔöãóÇáõåõ ãóÇ ÊõäúÝöÞõ íóãöíäõåõ æóÑóÌõáñ ÐóßóÑó Çááøóåó ÎóÇáöíðÇ ÝóÝóÇÖóÊú
ÚóíúäóÇåõ
Shtate grupe njerëzish, Allahu do t'i fus nen hijen e Arshit te Tij atë
dite kur nuk do te ketë hije tjetër përveç hijes se tij: Prijësin e drejte, te
riun, i cili është rritur ne adhurim për Zotin e vet, njeriun, zemra e te cilit
është e lidhur me xhami, dy njerëz, te cilët janë dashur për Allahun; janë
bashkuar dhe janë ndare për hire te Tij, njeriun, te cilin e fton ndonjë grua e
bukur dhe me fame për pune amorale ndërsa ai thotë: Unë ia kam friken Allahut,
njeriun, i cili jep lëmoshë fshehurazi aq sa dora e majte nuk e di se fare ka
dhënë e djathta, dhe njeriun, i cili kur përkujton Allahun ne vetmi i mbushen
sytë lot".
Transmeton
Taberaniu se Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam i kishte shtate dinar tek
Aisheja. Kur u sëmur për vdekje tha: Oj Aishe! Dërgoja ato Aliut! Pastaj
i ra te fiket. Meqë Aisheja ishte e zënë me te nuk ia kishte dërguar kështu qe
me te kthjellur nga alivanosja, Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam, pyeti për
dinarët se a janë dërguar për t'u shpërndarë apo jo. Por Pejgamberi, alejhi's
salatu ve's selam prape alivanosej dhe sa here qe kthjellej pyeste se pari për këtë
derisa Aisheja ia dërgoi disi Aliut për t'i shpërndarë si lëmoshë.
Bejhekiu
përmend ne disa versione se ai kur ishte kthjellur kishte thënë: Çfarë
mendon t'i thotë Muhammedi Zotit te vet kur ta takoje ndërsa këta dinarë janë
ne shtëpinë e tij?!
Ebu
Davudi, Tirmidhiu, Daremiu, Hakimi, Bejhekiu, Ebu Neimi dhe te tjerët nga Omeri
se Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam na urdhëroi qe te japim sadaka. Meqë unë
kisha pasuri thashë: Nëse ndonjë dite do te mund t'ia kaloje Ebu Bekrit ne
vepra te mira do ta beje sot. Ia dërgova Pjegamberit, alejhi's salatu ve's
selam gjysmën e pasurisë sime ndërsa ai me tha:
Çfarë iu ke lënë familjes sate?
Iu
kam lënë diç.
Çfarë iu ke lënë insistoi Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam.
Thashë:
Iu kam lënë kaq sa kam sjelle këtu.
Erdhi
Ebu Bekri me tere pasurinë e tij ndërsa Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam i
tha: O Ebu Bekir! Çfarë i ke lënë familjes?
Allahun
dhe te dërguarin e Tij – iu përgjigj. Thashë (vazhdon Omeri): Kurrë nuk mund
t'ia kaloje Ebu Bekrit ne asgjë.
Vlera e shpenzimit në rrugën e Allahut
Natyrisht
se vlera e kësaj vepre nuk mund te peshohet lehte megjithatë ne, ne mënyre përmbledhëse,
do te paraqesim disa nga te mirat e dhënies ne rrugën e Allahut:
Dhënia ne rrugën e Allahut është argument për besim. Muslimi transmeton nga
Ebu Malik el Esh'ariu se Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka thënë:
" ÇáØøõåõæÑõ ÔóØúÑõ
ÇáúÅöíãóÇäö æóÇáúÍóãúÏõ áöáøóåö ÊóãúáóÃõ ÇáúãöíÒóÇäó æóÓõÈúÍóÇäó Çááøóåö
æóÇáúÍóãúÏõ áöáøóåö ÊóãúáóÂóäö Ãóæú ÊóãúáóÃõ ãóÇ Èóíúäó ÇáÓøóãóÇæóÇÊö
æóÇáúÃóÑúÖö æóÇáÕøóáóÇÉõ äõæÑñ æóÇáÕøóÏóÞóÉõ ÈõÑúåóÇäñ æóÇáÕøóÈúÑõ ÖöíóÇÁñ
æóÇáúÞõÑúÂäõ ÍõÌøóÉñ áóßó Ãóæú Úóáóíúßó ßõáøõ ÇáäøóÇÓö íóÛúÏõæ ÝóÈóÇíöÚñ
äóÝúÓóåõ ÝóãõÚúÊöÞõåóÇ Ãóæú ãõæÈöÞõåóÇ
Pastërtia është gjysma e besimit, thënia Elhamdulilah
mbush peshoren, thëniet Subhanallahi dhe Elhamdulil-lah mbushin çka ka në mes
qiellit dhe tokës, namazi është drite, lëmosha është argument, durimi është
shkëlqim ndërsa Kur'ani është ose pro ose kundër teje. Të gjithë njerëzit
punojnë por ka qe e shesin veten dhe shpëtojnë apo shkatërrohen".
Allahu, subhanehu ve teala, iu premtoi kompensim atyre qe shpenzojnë ne
rrugën e Tij. Thotë ne Kur'an:
" æãÇ ÃäÝÞÊã ãä ÔíÁ Ýåæ íÎáÝå æåæ ÎíÑ ÇáÑÇÒÞíä
e çkado që të jepni, Ai e kompenson atë ".(Sebe' 39),
"æóãóÇ ÊõäúÝöÞõæÇ ãöäú ÎóíúÑò
ÝóáöÃóäúÝõÓößõãú æóãóÇ ÊõäúÝöÞõæäó ÅöáøóÇ ÇÈúÊöÛóÇÁó æóÌúåö Çááøóåö æóãóÇ
ÊõäúÝöÞõæÇ ãöäú ÎóíúÑò íõæóÝøó Åöáóíúßõãú æóÃóäúÊõãú áóÇ ÊõÙúáóãõæäó
Çkado
që të jepni nga pasuria, e keni për veten tuaj, po mos jepni për tjetërkë, por
vetëm për hir të All-llahut, e çkado që t'u jepni të tjerëve nga pasuria, ajo
do t'u kompensohet në mënyrë të plotë duke mos u dëmtuar ju". (Bekare, 272)
Allahu, subhanehu ve teala, përveç kësaj, shpenzuesve ne rrugën e Tij iu
premtoi me shpenzim për ta shumëfish me shume. Thotë Allahu,subhanehu ve teala,:
" ãä ÐÇ ÇáÐí íÞÑÖ Çááå ÞÑÖÇð ÍÓäÇð ÝíÖÇÚÝå áå
ÃÖÚÇÝÇð ßËíÑÉ
Kush është ai që i huazon
All-llahut një hua të mirë, e Ai t’ia shtojë atij shumëfish atë?".(Bekare 245).
Transmetojnë
Ahmedi, Begaviu dhe Hakimi nga Enesi se një njeri i kishte thënë Pejgamberit,
alejhi's salatu ve's selam: Filani e ka një palme afër murit tim, pa te cilën
muri im rrezohet andaj urdhëroje qe te ma jep ne mënyrë qe ta drejtoj murin
tim. Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam i tha njeriu: "Jepja atë
pallme me një, si kompensim, në Xhennet". Refuzoi t'ia jepte. Erdhi
Ebu Dehdah dhe i tha: Ma shit hurmën tende ta jap kopshtin tim (në të cilin ka
600 trupa hurmash). Njeriu pranoi. Ebu Dehdah shkoi tek Pejgamberi, alejhi's
salatu ve's selam dhe ia tregoi rastin e i tha: Jepja tani filanit. Pejgamberi,
alejhi's salatu ve's selam tha disa here: "ßóãú ãöäú ÚóÐúÞò ÑóÇÍó áöÃóÈöí
ÇáÏøóÍúÏóÇÍö Ýöí ÇáúÌóäøóÉö Sa shume hurma te renda do te ketë Ebu Dehdaheja
ne Xhennet".
Ebu
Dehdah shkoi tek gruaja dhe i tha: Dil prej kopshtit ngase e kam shitur
kopshtin për një hurme ne Xhennet. Gruaja tha: Vërtet fitim te madh paska
sjellur shitja! ([1])
Për një te mire ke prej dhjete e me shume te mira. Thotë Allahu:
"
ãóäú ÌóÇÁó ÈöÇáúÍóÓóäóÉö Ýóáóåõ ÚóÔúÑõ ÃóãúËóÇáöåóÇ
Kush vjen me një (punë) të mirë, ai (në
ditën e gjykimit) shpërblehet dhjetëfish". (En'am, 160)
Shkoi një lypës
tek prijësi i besimtarëve, Aliu, Allahu qoftë i kënaqur me te t'i kërkonte diç.
Aliu e dergoi Hasanin apo Husejnin tek Fatimeja dhe i tha: I kam lënë 6 dërhem tek
ti andaj ma dërgo një!
Ajo ia tha:
I ke lënë 6 dërhem për miell.
Aliu i tha
t'ia dërgonte te gjashte dërhemët dhe tha: Besimi i njeriut nuk është komplet përderisa te mos jete me i bindur për atë
qe është tek Allahu se sa për atë qe e ka ne dore, kështu qe ne vend se t'ia
jepte 1 dërhem dhe 5 t'i linte ne shtëpi, Aliu u mbështet ne Allahun dhe ia dha
gjashte dërhemët lypësit.
Pas pak kohe erdhi një njeri me një deve për treg. Sa po e shet këtë deve
–pyeti Aliu? 140 dërhem- iu përgjigj njeriu. Aliu i tha: Lidhe aty se pas pak
do t'i japim paratë. Nuk vonoi shume e erdhi një njeri dhe tha: E kujt është
kjo deve? E imja i tha Aliu. Sa është çmimi i saj? 200 dërhem. Njeriu e bleu
dhe ia dha paratë Aliut menjëherë. Aliu i morri paratë, ia dha njeriut borxhin
dhe shkoi ne shtëpi tek Fatimja e i tha: Ja ky është premtimi i Allahut
nëpërmjet gjuhës se te dërguarit te Tij. "
ãóäú ÌóÇÁó ÈöÇáúÍóÓóäóÉö Ýóáóåõ ÚóÔúÑõ ÃóãúËóÇáöåóÇ Kush vjen me një (punë) të mirë, ai (në
ditën e gjykimit) shpërblehet dhjetëfish". (En'am, 160) (Ne dhamë gjashte digjem por
Allahu na i ktheu 60).
E dhëna për Allahun, qofte edhe e pakte por e sinqerte, i ngjan kallirit te
grurit, i cili mbin nga një kokërr gruri e pastaj shtohet shume. Thotë Allahu:
"ãóËóáõ ÇáøóÐöíäó íõäúÝöÞõæäó
ÃóãúæóÇáóåõãú Ýöí ÓóÈöíáö Çááøóåö ßóãóËóáö ÍóÈøóÉò ÃóäúÈóÊóÊú ÓóÈúÚó ÓóäóÇÈöáó
Ýöí ßõáøö ÓõäúÈõáóÉò ãöÆóÉõ ÍóÈøóÉò æóÇááøóåõ íõÖóÇÚöÝõ áöãóäú íóÔóÇÁõ
æóÇááøóåõ æóÇÓöÚñ Úóáöíãñ
Shembulli i pasurisë së atyre që e japin në
rrugën e All-llahut është si i një kokrre që i mbinë shtatë kallinj, në secilin
kalli njëqind kokrra. All-llahu ia shumëfishon (shpërblimin) atij që dëshiron, All-llahu
është bujar i madh, i di qëllimet". (Bekare, 261)
Dhënia ne te mire e ne vështirësi është prej shkaqeve, qe te fusin ne
Xhennet. Allahu thotë:
"
æóÓóÇÑöÚõæÇ Åöáóì ãóÛúÝöÑóÉò ãöäú ÑóÈøößõãú æóÌóäøóÉò ÚóÑúÖõåóÇ ÇáÓøóãóæóÇÊõ
æóÇáúÃóÑúÖõ ÃõÚöÏøóÊú áöáúãõÊøóÞöíäó (133) ÇáøóÐöíäó íõäúÝöÞõæäó Ýöí
ÇáÓøóÑøóÇÁö æóÇáÖøóÑøóÇÁö æóÇáúßóÇÙöãöíäó ÇáúÛóíúÙó æóÇáúÚóÇÝöíäó Úóäö ÇáäøóÇÓö
æóÇááøóåõ íõÍöÈøõ ÇáúãõÍúÓöäöíäó
133. Dhe
ngutuni (me punë që meritoni) në falje mëkatesh nga Zoti juaj dhe për një
xhennet, gjerësia e të cilit është si gjerësia e qiejve dhe e tokës, i
përgatitur për të devotshmit. 134. Të cilët japin kur janë shlirë edhe kur janë
në vështirësi dhe që e frenojnë mllefin, që ua falin (të keqen) njerëzve, e
All-llahu i do bamirësit".
(Ali Imran, 133-134)
Lëmosha është prej veprave me te mira dhe me te dashura tek Allahu, subhanehu
ve teala. Ibni Omeri transmeton se Pejgamberi Alejhi selam ka thënë:
"æÅä ÃÍÈ ÇáÃÚãÇá Åáì Çááå ÓÑæÑ ÊÏÎáå Úáì ãÄãä ¡
ÊßÔÝ Úäå ßÑÈÇð ¡ Ãæ ÊÞÖí Úäå ÏíäÇð ¡ Ãæ ÊØÑÏ Úäå ÌæÚÇð
Dhe se vepra me e dashur tek Allahu,subhanehu ve teala, është gëzimin qe ia
dhuron muslimanit, brengen, te cilën ia largon, ose borxhin te cilin ia paguan
ose urine, te cilën ia largon".([2])
Shpërblimi i dhënies ne rrugën e Allahut është Xhenneti dhe vetëm Xhenneti.
"æóíõØúÚöãõæäó
ÇáØøóÚóÇãó Úóáóì ÍõÈøöåö ãöÓúßöíäðÇ æóíóÊöíãðÇ æóÃóÓöíÑðÇ (8) ÅöäøóãóÇ
äõØúÚöãõßõãú áöæóÌúåö Çááøóåö áóÇ äõÑöíÏõ ãöäúßõãú ÌóÒóÇÁð æóáóÇ ÔõßõæÑðÇ (9)
ÅöäøóÇ äóÎóÇÝõ ãöäú ÑóÈøöäóÇ íóæúãðÇ ÚóÈõæÓðÇ ÞóãúØóÑöíÑðÇ (10) ÝóæóÞóÇåõãõ
Çááøóåõ ÔóÑøó Ðóáößó Çáúíóæúãö æóáóÞøóÇåõãú äóÖúÑóÉð æóÓõÑõæÑðÇ (11)
æóÌóÒóÇåõãú ÈöãóÇ ÕóÈóÑõæÇ ÌóäøóÉð æóÍóÑöíÑðÇ (12) ãõÊøóßöÆöíäó ÝöíåóÇ Úóáóì
ÇáúÃóÑóÇÆößö áóÇ íóÑóæúäó ÝöíåóÇ ÔóãúÓðÇ æóáóÇ ÒóãúåóÑöíÑðÇ (13) æóÏóÇäöíóÉð
Úóáóíúåöãú ÙöáóÇáõåóÇ æóÐõáøöáóÊú ÞõØõæÝõåóÇ ÊóÐúáöíáðÇ (14) æóíõØóÇÝõ
Úóáóíúåöãú ÈöÂóäöíóÉò ãöäú ÝöÖøóÉò æóÃóßúæóÇÈò ßóÇäóÊú ÞóæóÇÑöíÑó (15)
ÞóæóÇÑöíÑó ãöäú ÝöÖøóÉò ÞóÏøóÑõæåóÇ ÊóÞúÏöíÑðÇ (16) æóíõÓúÞóæúäó ÝöíåóÇ ßóÃúÓðÇ
ßóÇäó ãöÒóÇÌõåóÇ ÒóäúÌóÈöíáðÇ (17) ÚóíúäðÇ ÝöíåóÇ ÊõÓóãøóì ÓóáúÓóÈöíáðÇ (18)
æóíóØõæÝõ Úóáóíúåöãú æöáúÏóÇäñ ãõÎóáøóÏõæäó ÅöÐóÇ ÑóÃóíúÊóåõãú ÍóÓöÈúÊóåõãú
áõÄúáõÄðÇ ãóäúËõæÑðÇ (19) æóÅöÐóÇ ÑóÃóíúÊó Ëóãøó ÑóÃóíúÊó äóÚöíãðÇ æóãõáúßðÇ
ßóÈöíÑðÇ (20) ÚóÇáöíóåõãú ËöíóÇÈõ ÓõäúÏõÓò ÎõÖúÑñ æóÅöÓúÊóÈúÑóÞñ æóÍõáøõæÇ
ÃóÓóÇæöÑó ãöäú ÝöÖøóÉò æóÓóÞóÇåõãú ÑóÈøõåõãú ÔóÑóÇÈðÇ ØóåõæÑðÇ (21) Åöäøó åóÐóÇ
ßóÇäó áóßõãú ÌóÒóÇÁð æóßóÇäó ÓóÚúíõßõãú ãóÔúßõæÑðÇ
8.
Ata janë që për hir të Tij u japin ushqim të varfërve, jetimëve dhe të
zënëve robër. 9. Ne po ju ushqejmë vetëm për hir të All-llahut dhe prej jush
nuk kërkojmë ndonjë shpërblim e as falënderim. 10. Ne i frikësohemi (dënimit
të) Zotit tonë në një ditë që fytyrat i bën të zymta dhe është shumë e vështirë.
11. Po All-llahu i ruajti ata prej sherrit të asaj dite dhe u dhuroi shkëlqim
në fytyra e gëzim të madh. 12. Dhe për shkak se ata duruan, i shpërbleu me
xhennet dhe me petka mëndafshi. 13. Aty janë të mbështetur në kolltukë dhe aty
nuk shohin as diell (vapë) e as të ftohtë. 14. Hijet e tyre (të pemëve) janë
afër mbi ta dhe kalaveshët e pemëve janë të qasur shumë afër. 15. Dhe atyre u
bëhet shërbim me enë të argjendta dhe me gota të tejdukshme. 16. Të tejdukshme
nga argjendti që ata (shërbëtorët) i përcaktuan të jenë sa duhet (të mëdha o të
vogla). 17. Dhe u jepet të pijnë aty gota të verës të përzier me zenxhebilë
(bimë aromatike). 18. (nga) Burim aty që quhet selsebil (i lehtë në të pimë).
19. Dhe atyre u sillen për shërbim djelmosha që përherë janë të tillë sa që kur
t'i kundrosh të duken si margaritarë të derdhur. 20. Dhe kur të shikosh aty,
sheh begati të mëdha e zotërim (pronë, pasuri) të madh. 21. Kanë të veshura
petka mëndafshi të hollë e të gjelbër (atllas) dhe të mëndafshit të trashë
(brokat); janë të stolisur me bylyzykë të argjendtë dhe Zoti i tyre u jep të
pijnë të pastër. 22. Ky është shpërblim juaji, sepse angazhimi juaj ka qenë i
pranishëm".(Insan, 8-22)
Lëmosha ngrit njeriun deri ne pozitat me te larta. Pejgamberi Alejhi selam
ka thënë:
"ÅäãÇ ÇáÏäíÇ áÃÑÈÚÉ äÝÑ: ÚÈÏ ÑÒÞå Çááå ãÇáÇð æÚáãÇð
Ýåæ íÊÞí Ýíå ÑÈå ¡ æíÕá Ýíå ÑÍãå ¡ æíÚáã ááå Ýíå ÍÞÇð ÝåÐÇ ÈÃÝÖá ÇáãäÇÒá...
Dunjaja është vetëm për katër (lloj) njerëz(ish): (për) Njeriun, te cilin
Allahu, subhanehu ve teala, e furnizoi me pasuri dhe dituri ndërsa ai ne këtë
ia ka friken Allahut,Subhanehu ve teala, mban lidhjet familjare, ia njeh te
drejtën Allahut,Subhanehu ve teala ne këtë (pasuri dhe dituri me shpenzim dhe
mësim). Ky është në pozitën më të mirë…". ([3])
Sadakaja largon fatkeqësitë dhe belatë si dhe shpëton njeriun nga dertet
dhe kohet e liga. Pejgamberi Alejhi selam ka thënë:
" ÕäÇÆÚ ÇáãÚÑæÝ ÊÞí ãÕÇÑÚ ÇáÓæÁ æÇáÂÝÇÊ æÇáåáßÇÊ ¡
æÃåá ÇáãÚÑæÝ Ýí ÇáÏäíÇ åã Ãåá ÇáãÚÑæÝ Ýí ÇáÂÎÑÉ
Veprat e mira te ruajnë nga arenat e te këqijave, sëmundjeve (epidemive)
dhe shkatërrimeve. Vepërmirët ne dunja janë vepërmirë ne Ahiret". ([4])
Shpërblimin e madh te dhënies e sqaron ky hadith, ne te cilin thotë
Pejgamberi Alejhi selam:
"ãÇ ÊÕÏÞ ÃÍÏ ÈÕÏÞÉ ãä ØíÈ - æáÇ íÞÈá Çááå ÅáÇ ÇáØíÈ
- ÅáÇ ÃÎÐåÇ ÇáÑÍãä Èíãíäå æÅä ßÇä ÊãÑÉ ¡ ÝÊÑÈæ Ýí ßÝ ÇáÑÍãä ÍÊì Êßæä ÃÚÙã ãä
ÇáÌÈá...
Nuk ndodhe te jap lëmoshë ndokush nga diç e mire-sepse Allahu nuk pranon
tjetër përveç se mirës- e te mos e merr Rrahmani (Allahu) ne dorën e djathte te
Tij, madje qofte edhe një hurme, e te rritet ne dorën e Rrahmanit derisa te
jete me e madhe sesa kodra…". (Muslimi)
Jep ngase Allahu te begaton pa llogari. Thotë Allahu:
"ÊõæáöÌõ Çááøóíúáó Ýöí ÇáäøóåóÇÑö
æóÊõæáöÌõ ÇáäøóåóÇÑó Ýöí Çááøóíúáö æóÊõÎúÑöÌõ ÇáúÍóíøó ãöäó ÇáúãóíøöÊö
æóÊõÎúÑöÌõ ÇáúãóíøöÊó ãöäó ÇáúÍóíøö æóÊóÑúÒõÞõ ãóäú ÊóÔóÇÁõ ÈöÛóíúÑö ÍöÓóÇÈò
27. Ti e
fute natën në ditë dhe Ti e fute ditën në natë, Ti nxjerr nga i vdekuri të
gjallin dhe nga i gjalli të vdekurin dhe Ti e begaton pa masë atë që do!". (Ali Imran, 27),
"Åöäøó Çááøóåó íóÑúÒõÞõ ãóäú íóÔóÇÁõ
ÈöÛóíúÑö ÍöÓóÇÈò
All-llahu atë që do pa masë e furnizon!". (Ali Imran, 37)
Nëse ke
dëshirë ta dish se fare pasuria ka Allahu meditoje pak këtë hadith:
"áóæú
Ãóäøó Ãóæøóáóßõãú æóÂÎöÑóßõãú æóÅöäúÓóßõãú æóÌöäøóßõãú ÞóÇãõæÇ Ýöí ÕóÚöíÏò
æóÇÍöÏò ÝóÓóÃóáõæäöí ÝóÃóÚúØóíúÊõ ßõáøó ÅöäúÓóÇäò ãóÓúÃóáóÊóåõ ãóÇ äóÞóÕó
Ðóáößó ãöãøóÇ ÚöäúÏöí ÅöáøóÇ ßóãóÇ íóäúÞõÕõ ÇáúãöÎúíóØõ ÅöÐóÇ ÃõÏúÎöáó
ÇáúÈóÍúÑó
Sikur i
pari dhe i fundit prej jush, njerëzit dhe xhinët, te hipnin mbi një kodër te
vetme dhe te me lutnin e Unë çdonjërit t'ia përmbush kërkesën e tij, kjo do nuk
pakësonte pasurinë time përveçse si gjilpëra që pakëson ujin e detit kur te futet
ne të". (Muslimi)
Dhënia shuan mëkatet, shlyen gabimet dhe veprat e këqija. Ka thënë
Pejgamberi Alejhi selam:
"æÇáÕÏÞÉ ÊØÝÆ ÇáÎØíÆÉ ßãÇ íØÝÆ ÇáãÇÁ ÇáäÇÑ
Sadakaja shuan mëkatin sikurse qe uji shuan zjarrin". (Tirmidhiu)
Meleket luten për pasurinë tende nëse ajo jepet për Allahun. Ebu Hurejre
transmeton se Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka thënë:
"
ãóÇ ãöäú íóæúãò íõÕúÈöÍõ ÇáúÚöÈóÇÏõ Ýöíåö ÅöáøóÇ ãóáóßóÇäö íóäúÒöáóÇäö
ÝóíóÞõæáõ ÃóÍóÏõåõãóÇ Çááøóåõãøó ÃóÚúØö ãõäúÝöÞðÇ ÎóáóÝðÇ æóíóÞõæáõ ÇáúÂÎóÑõ
Çááøóåõãøó ÃóÚúØö ãõãúÓößðÇ ÊóáóÝðÇ
Nuk ka dite, ne te cilën gdhijnë njerëzit e te mos zbresin dy meleke, qe
njeri prej tyre thotë: O Allahu im! Kompensoja atij qe jep!, dhe tjetri: O
Allahu im! Shkatërroja atij qe nuk jep!". (Buhariu)
Dhënia prej shkaqeve me te mëdha te bereqetit te pasurisë, shtimit te
rizkut (furnizimit) dhe kompensimit nga Allahu, subhanehu ve teala, edhe me më
te mire. Allahu, subhanehu ve teala, ne një hadith kudsijj thotë:
" íÇ ÇÈä ÂÏã ÃóäÝÞú ÃõäÝÞú Úáíß
O biri i Ademit! Shpenzo qe te shpenzoje
për ty". (Muslimi)
Dhënia është mburoje prej ndëshkimit te Allahut, Subhanehu ve teala. Thotë
Pejgamberi Alejhi selam:
" ÇÊÞæÇ ÇáäÇÑ æáæ ÈÔÞ ÊãÑÉ
Frikësojuni zjarrit qofte edhe me një gjysme hurmeje". (Buhariu)
Zilia edhe pse është cilësi e përbuzur, urryer, megjithatë, kur te flasim për
dhënie ne rrugën e Allahut, lejohet qe te kemi zili ata, qe bëjnë mire ndërsa
ne nuk bëjmë. Ne hadith qëndron:
"
áóÇ ÍóÓóÏó ÅöáøóÇ Ýöí ÇËúäóÊóíúäö ÑóÌõáò ÂÊóÇåõ Çááøóåõ ãóÇáðÇ ÝóÓóáøóØóåõ
Úóáóì åóáóßóÊöåö Ýöí ÇáúÍóÞøö æóÑóÌõáò ÂÊóÇåõ Çááøóåõ ÍößúãóÉð Ýóåõæó íóÞúÖöí
ÈöåóÇ æóíõÚóáøöãõåóÇ
Nuk ka xhelozi përveçse ne dy
gjera ose ndaj dy personave: Njeriut, qe Allahu ia ka dhënë pasuri ndërsa ai e
shpenzon atë ne te vërtetën, dhe njeriut qe Allahu ia ka dhënë urtësi ndërsa ai
vepron sipas saj dhe ua mëson atë njerëzve". (Buhariu)
Dhënia për Allahun i ngjan një kopshti frytdhënës. Thotë Allahu:
"æóãóËóáõ ÇáøóÐöíäó íõäúÝöÞõæäó
ÃóãúæóÇáóåõãõ ÇÈúÊöÛóÇÁó ãóÑúÖóÇÉö Çááøóåö æóÊóËúÈöíÊðÇ ãöäú ÃóäúÝõÓöåöãú
ßóãóËóáö ÌóäøóÉò ÈöÑóÈúæóÉò ÃóÕóÇÈóåóÇ æóÇÈöáñ ÝóÂóÊóÊú ÃõßõáóåóÇ ÖöÚúÝóíúäö
ÝóÅöäú áóãú íõÕöÈúåóÇ æóÇÈöáñ ÝóØóáøñ æóÇááøóåõ ÈöãóÇ ÊóÚúãóáõæäó ÈóÕöíÑñ
E
shembulli i atyre që pasurinë e vet e japin nga bindja e tyre e duke kërkuar
kënaqësinë e All-llahut, i përngjan një kopshti në një rrafshnaltë që i bie shi
i madh, e ai jep fruta të dyfishtë. Po edhe nëse nuk i bie shi i madh, i bie
një rigë (që i mjafton). All-llahu sheh atë që veproni". (Bekare, 265)
Ata, qe japin ne rrugën e Allahut kane shpërblim te madh si dhe ne ahiret janë
te sigurte nga frika e tmerri i ditës se llogarisë. Thotë Allahu:
"ÇáøóÐöíäó íõäúÝöÞõæäó ÃóãúæóÇáóåõãú
ÈöÇááøóíúáö æóÇáäøóåóÇÑö ÓöÑøðÇ æóÚóáóÇäöíóÉð Ýóáóåõãú ÃóÌúÑõåõãú ÚöäúÏó
ÑóÈøöåöãú æóáóÇ ÎóæúÝñ Úóáóíúåöãú æóáóÇ åõãú íóÍúÒóäõæäó
274. Ata,
të cilët pasurinë e vet e shpërndajnë (në rrugë të Zotit) natën e ditën,
fshehurazi ose haptazi, ata shpërblimin e vet e kanë te Zoti i tyre dhe për ta
nuk ka as frikë as pikëllim". (Bekare, 274)
Pasurinë tende edhe nëse dikush tjetër e shpenzon ti ke prape dobi prej saj
ngase ti je fituesi ndërsa ata shpenzuesit, dhe qe te gjithë jeni te
shpërblyerit Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka thënë:
"
ÅöÐóÇ ÃóäúÝóÞóÊú ÇáúãóÑúÃóÉõ ãöäú ØóÚóÇãö ÈóíúÊöåóÇ ÛóíúÑó ãõÝúÓöÏóÉò ßóÇäó
áóåóÇ ÃóÌúÑõåóÇ ÈöãóÇ ÃóäúÝóÞóÊú æóáöÒóæúÌöåóÇ ÃóÌúÑõåõ ÈöãóÇ ßóÓóÈó
æóáöáúÎóÇÒöäö ãöËúáõ Ðóáößó áóÇ íóäúÞõÕõ ÈóÚúÖõåõãú ÃóÌúÑó ÈóÚúÖò ÔóíúÆðÇ
Nëse gruaja nga ushqimi i saj shpengon
–jep- për Allahun, pa shkaktuar dëm, ajo për shpenzim, burri i saj për fitim
dhe punëtori (shërbëtori) do te jene te shpërblyer, duke mos ia mangësuar njeri
tjetrit aspak shpërblimin". (Buhariu)
Jep para se të vijë dita kur pasuria nuk të
bën dobi
Vlen
të përmendet se pasuria e dhënë për Allahun duhet te jete ne këtë bote vetëm për Të dhe vetëm ne pune te mbara,
ndryshe sikur ta shpenzosh tere pasurinë e botes ne rruge te padobishme
fetarisht, nuk do te bënte dobi. Thotë Allahu:
"
Åöäøó ÇáøóÐöíäó ßóÝóÑõæÇ æóãóÇÊõæÇ æóåõãú ßõÝøóÇÑñ Ýóáóäú íõÞúÈóáó ãöäú
ÃóÍóÏöåöãú ãöáúÁõ ÇáÃÑúÖö ÐóåóÈðÇ æóáóæö ÇÝúÊóÏóì Èöåö
91. Ata
që nuk besuan dhe vdiqën si mosbesimtarë, asnjërit prej tyre nuk do t'i
pranohet për kompensim, qoftë edhe plotë faqen e dheut ari. Ata i pret një
dënim i dhembshëm dhe për ta nuk ka ndihmëtarë". (Ali Imran, 91)
"
Åöäøó ÇáøóÐöíäó ßóÝóÑõæÇ áóæú Ãóäøó áóåõãú ãóÇ Ýöí ÇáÃÑúÖö ÌóãöíÚðÇ æóãöËúáóåõ
ãóÚóåõ áöíóÝúÊóÏõæÇ Èöåö ãöäú ÚóÐóÇÈö íóæúãö ÇáúÞöíóÇãóÉö ãóÇ ÊõÞõÈøöáó
ãöäúåõãú æóáóåõãú ÚóÐóÇÈñ Ãóáöíãñ
36. Atyre
që mohuan, edhe sikur të ishte e tyre e gjithë ajo që është në tokë, e edhe
njëherë aq për të dhënë shpagim (zhdëmtim) nga dënimi i ditës së kijametit, nuk
u pranohet. Ata kanë dënim të dhembshëm". (Maide, 36)
"
ÝóÇáúíóæúãó áÇ íõÄúÎóÐõ ãöäúßõãú ÝöÏúíóÉñ æóáÇ ãöäó ÇáøóÐöíäó ßóÝóÑõæÇ
15. E sot
prej jush nuk pranohet ndonjë kompensim e as prej atyre që nuk besuan". (Hadid, 15)
"
íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáøóÐöíäó ÂóãóäõæÇ ÃóäúÝöÞõæÇ ãöãøóÇ ÑóÒóÞúäóÇßõãú ãöäú ÞóÈúáö
Ãóäú íóÃúÊöíó íóæúãñ áóÇ ÈóíúÚñ Ýöíåö æóáóÇ ÎõáøóÉñ æóáóÇ ÔóÝóÇÚóÉñ
æóÇáúßóÇÝöÑõæäó åõãõ ÇáÙøóÇáöãõæäó
254. O ju
që keni besuar, para se të vijë një ditë kur nuk do të ketë as shitblerje, as
miqësi, e as ndërmjetësim, jepni nga ajo me çka Ne u furnizuam juve.
Pabesimtarët janë mizorë".
(Bekare, 254)
"Þõáú áöÚöÈóÇÏöíó ÇáøóÐöíäó ÂóãóäõæÇ
íõÞöíãõæÇ ÇáÕøóáóÇÉó æóíõäúÝöÞõæÇ ãöãøóÇ ÑóÒóÞúäóÇåõãú ÓöÑøðÇ æóÚóáóÇäöíóÉð
ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú íóÃúÊöíó íóæúãñ áóÇ ÈóíúÚñ Ýöíåö æóáóÇ ÎöáóÇáñ
31. Robërve të Mi, të cilët besuan thuaju: "Ta falin rregullisht
namazin dhe me atë që i furnizuam ata, të japin fshehtas e haptas, para se të
vijë një ditë që në te nuk ka as kompensim as miqësi". (Ibrahim, 31)
"íóæúãó áóÇ íóäúÝóÚõ
ãóÇáñ æóáóÇ Èóäõæäó (88) ÅöáøóÇ ãóäú ÃóÊóì Çááøóåó ÈöÞóáúÈò Óóáöíãò
88. Ditën kur nuk bën dobi as malli, as fëmijët. 89. (bën dobi) Vetëm kush
i paraqitet Zotit me zemër të shëndoshë". (Shuara, 88-89)
"Åöäøó ÇáøóÐöíäó
ßóÝóÑõæÇ áóäú ÊõÛúäöíó Úóäúåõãú ÃóãúæóÇáõåõãú æóáóÇ ÃóæúáóÇÏõåõãú ãöäó Çááøóåö
ÔóíúÆðÇ æóÃõæáóÆößó åõãú æóÞõæÏõ ÇáäøóÇÑö
Është e vërtetë se atyre që nuk besuan nuk do t'u vlejë asgjë para
All-llahut, as pasuria e as fëmijët e tyre. Ata vetë janë lëndë e zjarrit". (Ali Imran, 10)
"
ÝóÃóãøóÇ ãóäú ÃóÚúØóì æóÇÊøóÞóì (5) æóÕóÏøóÞó ÈöÇáúÍõÓúäóì (6) ÝóÓóäõíóÓøöÑõåõ
áöáúíõÓúÑóì (7) æóÃóãøóÇ ãóäú ÈóÎöáó æóÇÓúÊóÛúäóì (8) æóßóÐøóÈó ÈöÇáúÍõÓúäóì
(9) ÝóÓóäõíóÓøöÑõåõ áöáúÚõÓúÑóì (10) æóãóÇ íõÛúäöí Úóäúåõ ãóÇáõåõ ÅöÐóÇ
ÊóÑóÏøóì
5. E, sa i përket atij që jep dhe ruhet,
6. Dhe vërteton bindshëm për më të mirën,
7. Ne do ta përgatitim atë për më të lehtën.
8. E sa i përket atij që bën koprraci dhe ndien veten të pavarur (nga
Zoti),
9. Dhe që përgënjeshtron atë më të mirën,
10. Ne do ta përgatisim për më të vështirën.
11. E pasuria e tij nuk do t'i bëjë dobi, kur ai të zhduket". (Lejl, 5-11)
Ebu Hurejre transmeton se
Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka thënë:
"
Åöäøó Çááøóåó ÚóÒøó æóÌóáøó íóÞõæáõ íóæúãó ÇáúÞöíóÇãóÉö íóÇ ÇÈúäó ÂÏóãó
ãóÑöÖúÊõ Ýóáóãú ÊóÚõÏúäöí ÞóÇáó íóÇ ÑóÈøö ßóíúÝó ÃóÚõæÏõßó æóÃóäúÊó ÑóÈøõ
ÇáúÚóÇáóãöíäó ÞóÇáó ÃóãóÇ ÚóáöãúÊó Ãóäøó ÚóÈúÏöí ÝõáóÇäðÇ ãóÑöÖó Ýóáóãú
ÊóÚõÏúåõ ÃóãóÇ ÚóáöãúÊó Ãóäøóßó áóæú ÚõÏúÊóåõ áóæóÌóÏúÊóäöí ÚöäúÏóåõ íóÇ ÇÈúäó
ÂÏóãó ÇÓúÊóØúÚóãúÊõßó Ýóáóãú ÊõØúÚöãúäöí ÞóÇáó íóÇ ÑóÈøö æóßóíúÝó ÃõØúÚöãõßó
æóÃóäúÊó ÑóÈøõ ÇáúÚóÇáóãöíäó ÞóÇáó ÃóãóÇ ÚóáöãúÊó Ãóäøóåõ ÇÓúÊóØúÚóãóßó ÚóÈúÏöí
ÝõáóÇäñ Ýóáóãú ÊõØúÚöãúåõ ÃóãóÇ ÚóáöãúÊó Ãóäøóßó áóæú ÃóØúÚóãúÊóåõ áóæóÌóÏúÊó
Ðóáößó ÚöäúÏöí íóÇ ÇÈúäó ÂÏóãó ÇÓúÊóÓúÞóíúÊõßó Ýóáóãú ÊóÓúÞöäöí ÞóÇáó íóÇ ÑóÈøö
ßóíúÝó ÃóÓúÞöíßó æóÃóäúÊó ÑóÈøõ ÇáúÚóÇáóãöíäó ÞóÇáó ÇÓúÊóÓúÞóÇßó ÚóÈúÏöí
ÝõáóÇäñ Ýóáóãú ÊóÓúÞöåö ÃóãóÇ Åöäøóßó áóæú ÓóÞóíúÊóåõ æóÌóÏúÊó Ðóáößó ÚöäúÏöí
Allahu
thotë në Ditën e Kiametit: O njeri! U sëmura por nuk me vizitove. O Zot! Si
mund të të vizitoj kur ti je Zoti i botëve?!- pyet me habi njeriu. A nuk e dije
se filani, robi Im, qe sëmurë ndërsa ti nuk e vizitove?! Sikur ta vizitoje do
te me gjeje atje. O njeri! Kërkova prej teje të më ushqeje por nuk më ushqeve. O
Zot! Si mund të të ushqej kur ti je Zoti i botëve?!- pyet me habi njeriu. Po a
nuk të kërkoi filani, robi Im, ta ushqeje ndërsa ti nuk e ushqeve?! Sikur ta
ushqeje do te me gjeje tek robi Im. O njeri! Kërkova prej teje te ma shuaje
etjen por nuk ma shove dot. O Zot! Si mund të ta shuaje etjen kur ti je Zoti i
botëve?!- pyet me habi njeriu. Po a nuk të kërkoi filani, robi im, t'i jepje
ujë ndërsa ti nuk i dhe?! Sikur t'i jepje do te me gjej atje".
(Muslimi)
Çka të japim për
Allahun
Meqë pasuria e dhënë për Allahun e Madhëruar shumëfishohet, kthehet apo
deponohet ne ahiret, nuk është e udhës qe njeriu te japë gjera te pavlera apo
ato qe tashme nuk i ka ne përdorim kështu qe si humbja si dhënia e tyre për te është
e njëjtë. Mu për këtë, Allahu ka thënë:
"íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáøóÐöíäó ÂóãóäõæÇ
ÃóäúÝöÞõæÇ ãöäú ØóíøöÈóÇÊö ãóÇ ßóÓóÈúÊõãú æóãöãøóÇ ÃóÎúÑóÌúäóÇ áóßõãú ãöäó
ÇáúÃóÑúÖö æóáóÇ ÊóíóãøóãõæÇ ÇáúÎóÈöíËó ãöäúåõ ÊõäúÝöÞõæäó æóáóÓúÊõãú
ÈöÂóÎöÐöíåö ÅöáøóÇ Ãóäú ÊõÛúãöÖõæÇ Ýöíåö æóÇÚúáóãõæÇ Ãóäøó Çááøóåó Ûóäöíøñ
ÍóãöíÏñ
267. O ju
që besuat, jepni nga më e mira e asaj që e fituat dhe nga ajo që u dhamë prej
tokës, e mos nxitoni ta jepni atë më të pavlefshmen nga ajo, e që ju nuk do ta
pranonit për vete vetëm symbyllas. E, dijeni se All-llahu s'ka nevojë për ju,
është i madhëruar".
(Bekare, 267)
Mirësia nuk mund te arrihet për pa e dhuruar për Allahun te mirën. Thotë
Allahu:
"
áóäú ÊóäóÇáõæÇ ÇáúÈöÑøó ÍóÊøóì ÊõäúÝöÞõæÇ ãöãøóÇ ÊõÍöÈøõæäó æóãóÇ ÊõäúÝöÞõæÇ
ãöäú ÔóíúÁò ÝóÅöäøó Çááøóåó Èöåö Úóáöíãñ
Kurrë nuk do ta arrini
sinqeritetin e plotë me besim (as kënaqësinë e lumtur në xhennet) derisa të mos
e jepni më të dhembshmen (më të dashurën) e pasurisë suaj. Çkado që jepni (për Zotin),
All-llahu atë e di". (Ali Imran, 92)
Imam Ahmedi transmeton nga Enesi se:
" ßÇä ÃÈæ ØáÍÉ ÃßËÑ
ÃäÕÇÑí ÈÇáãÏíäÉ ãÇáÇ æßÇäó ÃÍÈøó ÃãæÇáå
Åáíå ÈíúÑóÍÇÁõ -æßÇäÊ ãõÓúÊÞúÈáÉ ÇáãÓÌÏ¡ æßÇä ÇáäÈí Õáì Çááå Úáíå æÓáã íÏÎáåÇ
æíÔÑÈ ãä ãÇÁ ÝíåÇ ØíøÈ-ÞÇá ÃäÓ: ÝáãÇ äÒáÊ: { áóäú ÊóäóÇáõæÇ ÇáúÈöÑøó ÍóÊøóì
ÊõäúÝöÞõæÇ ãöãøóÇ ÊõÍöÈøõæäó } ÞÇá ÃÈæ ØáÍÉ: íÇ ÑÓæá Çááå¡ Åä Çááå íÞæá:
{ áóäú ÊóäóÇáõæÇ ÇáúÈöÑøó ÍóÊøóì ÊõäúÝöÞõæÇ ãöãøóÇ ÊõÍöÈøõæäó } æÅä ÃÍÈøó
ÃãæÇáí Åáóíøó ÈíúÑóÍÇÁõ æÅäåÇ ÕÏÞÉ ááå ÃÑÌæ ÈöÑøóåÇ æÐõÎúÑóåÇ ÚäÏ Çááå ÊÚÇáì¡
ÝóÖóÚúåÇ íÇ ÑÓæá Çááå ÍíË ÃÑÇß Çááå [ÊÚÇáì] ÝÞÇá ÇáäÈí Õáì Çááå Úáíå æÓáã:
"ÈóÎò¡ ÐóÇßó ãóÇáñ ÑóÇÈöÍñ¡ ÐóÇßó ãóÇáñ ÑóÇÈöÍ¡ æóÞóÏú ÓóãöÚúÊõ¡
æóÃóäóÇ ÃÑóì Ãäú ÊÌúÚóáóåóÇ Ýöí ÇáÃÞúÑóÈöíäó". ÝÞÇá ÃÈæ ØáÍÉ: ÃÝúÚóáõ
íÇ ÑÓæá Çááå. ÝóÞóÓóãåÇ ÃÈæ ØáÍÉ Ýí ÃÞÇÑÈå æÈäí Úãå
Ebu Talhaja ishte më i pasuri i medinasëve. Pasuria me e
dashur tek ai ishte Bejreha-ja, kopsht, i cili ishte përballë xhamisë.
Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam hynte ne te dhe pinte ujë prej tij, i
cili ishte i mire. Kur zbriti ajeti:
"
áóäú ÊóäóÇáõæÇ ÇáúÈöÑøó ÍóÊøóì ÊõäúÝöÞõæÇ ãöãøóÇ ÊõÍöÈøõæäó æóãóÇ ÊõäúÝöÞõæÇ
ãöäú ÔóíúÁò ÝóÅöäøó Çááøóåó Èöåö Úóáöíãñ
Kurrë nuk do ta arrini
sinqeritetin e plotë me besim (as kënaqësinë e lumtur në xhennet) derisa të mos
e jepni më të dhembshmen (më të dashurën) e pasurisë suaj. Çkado që jepni
(për Zotin), All-llahu atë e di". (Ali Imran, 92),
Ebu Talhaja tha: O i dërguari i Allahut! Allahu po thotë: "Kurrë nuk do ta
arrini sinqeritetin e plotë me besim (as kënaqësinë e lumtur në xhennet)
derisa të mos e jepni më të dhembshmen (më të dashurën) e pasurisë suaj
", ndërsa pasuria me e dashur tek un është Bejrehaja. Ai qofte lëmoshë për
hire te Allahut, shpresoj ne mirësinë e tij dhe deponimin e se mirës se tij tek
Allahu! Bë çka te duash me te o i dërguari i Allahut. Pejgamberi, alejhi's
salatu ve's selam tha: Bukur! Ky është fitim i madh, ky është fitim i madh!
Unë te dëgjova dhe mendoj se është mire t'ua ndash te afërmeve tu. Ebu
Talhaja tha: Do ta bej këtë o i dërguari i Allahut! Ebu Talhaja ua ndau te
afërmeve dhe kushërirëve të tij".
Allahu na ka treguar se kjo pasuri qe e kemi është prej Tij kështu qe dhënia
e saj nuk është diç e dhunshme për njeriun. Thotë Allahu:
"æóÂóÊõæåõãú ãöäú
ãóÇáö Çááøóåö ÇáøóÐöí ÂóÊóÇßõãú
dhe jepuni nga pasuria që ua
ka dhënë All-llahu juve". (Nur, 33)
Besimtari
nuk duhet ta vonoje dhënien për Allahun deri ne momentet kur sheh se i është afruar
vdekja. Ebu Hurejre transmeton se një njeri kishte ardhur tek Pejgamberi,
alejhi's salatu ve's selam dhe i kishte thënë:
"Ãóíøõ ÇáÕøóÏóÞóÉö
ÃóÚúÙóãõ ÃóÌúÑðÇ ÞóÇáó Ãóäú ÊóÕóÏøóÞó æóÃóäúÊó ÕóÍöíÍñ ÔóÍöíÍñ ÊóÎúÔóì
ÇáúÝóÞúÑó æóÊóÃúãõáõ ÇáúÛöäóì æóáóÇ Êõãúåöáõ ÍóÊøóì ÅöÐóÇ ÈóáóÛóÊú ÇáúÍõáúÞõæãó
ÞõáúÊó áöÝõáóÇäò ßóÐóÇ æóáöÝõáóÇäò ßóÐóÇ æóÞóÏú ßóÇäó áöÝõáóÇäò
Cila lëmoshë ka më së shumti shpërblim?
Tha: Te japësh lëmoshë kur ti je i shëndoshë fizikisht dhe koprrac (te
dhimbset pasuria), ke dro varfërinë dhe shpreson ne pasuri.
Mos e le dhënien derisa shpirti te arrij ne fyt e pastaj te thuash: Kaq për
filanin e kaq për filanin, ndërsa kjo ka qene e caktuar për filanin (qe t'i jepet)". (Buhariu)
Buhariu,
Muslimi, Ebu Davudi, Tirmidhiu, Nesaiu dhe Ibni Maxheh transmetojnë se Omeri,
Allahu qofte i kënaqur me te, ne Hajber kishte zënë një toke, qe i pëlqente
shume. Shkoi tek Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam dhe i tha: Kam zënë një
toke, qe nuk me ka rene te kam patur pasuri me te shtrenjte se te andaj çka te
bej? Tha: Nëse do ruaje pronësinë e saj ndërsa token lëshoje ne shfrytëzim
për te tjerët si lëmoshë. Omeri ua dha si lëmoshë fukarave, të afërmve, robërve,
udhëtarëve, mysafirit, por me kusht qe te mos shitet, te mos dhurohet, te mos
lihet trashëgimi. Nuk ka diç te keqe nëse dikush e merr atë për te ngrënë prej
saj apo për ta ushqyer ndonjë shok a mik, por pa qëllime komerciale.
Omeri
i kishte shkruar Ebu Musa el Esh'ariut qe t'ia shiste një robëreshë te zënë ne
mesin e robërve te Xhelulae-se, vend afër Horasanit. Kur i erdhi robëresha e
thirri dhe i tha: Ka thënë Allahu:
"
áóäú ÊóäóÇáõæÇ ÇáúÈöÑøó ÍóÊøóì ÊõäúÝöÞõæÇ ãöãøóÇ ÊõÍöÈøõæäó æóãóÇ ÊõäúÝöÞõæÇ
ãöäú ÔóíúÁò ÝóÅöäøó Çááøóåó Èöåö Úóáöíãñ
92. Kurrë nuk do ta arrini sinqeritetin e plotë me besim (as kënaqësinë e
lumtur në xhennet) derisa të mos e jepni më të dhembshmen (më të dashurën) e
pasurisë suaj. Çkado që jepni (për Zotin), All-llahu atë e di". (Ali Imran, 92) Andaj
shko se ti je e lire për Allahun.
Edhe i biri i Omerit, Abdullahu (Ibni Omeri), veproi kështu. Një dite përkujtoi
këtë ajet dhe tha: Përkujtova çfarë me ka dhënë Allahu kështu qe nuk gjeta diç
me te vlefshme për mua se sa një robëreshë romake. Thashë: Kjo është e lire për
hire te Allahut dhe, sikur unë t'i kthehesha ndonjë gjej qe e kam bere për
Allahun sigurisht se do t'i kthehesha kësaj gruaje dhe do te martohesha me te, për
shkak te bukurisë dhe vlerës se saj tek Ibni Omeri, por meqë kjo është liruar për
Allahun, qëllimi dhe vepra ime dua te jenë vetëm për Të. Me këtë robëreshë
u martua Nafiu, shërbëtori i Ibni Omerit, e cila ia lindi djalin.
Si të japim për Allahun?
Së pari duhet ta kuptojmë një gjë shume me rëndësi: Muslimani nuk duhet te
jap me shume se sa qe ka mundësi e pastaj te mbetet pa asgjë, përveç nëse është
i bindur se furnizimi i tij, se paku për një kohe mjafton dhe se është i
rrjedhshëm, si p.sh.: njeriu qe është ne marrëdhënie pune dhe ka page mujore,
qe i mjafton për nevojat e veta. Thotë Allahu:
"æóáÇ ÊóÌúÚóáú íóÏóßó ãóÛúáõæáóÉð Åöáóì
ÚõäõÞößó æóáÇ ÊóÈúÓõØúåóÇ ßõáøó ÇáúÈóÓúØö ÝóÊóÞúÚõÏó ãóáõæãðÇ ãóÍúÓõæÑðÇ
Dhe mos e bën dorën tënde të lidhur për qafe (mos u bë
koprrac), e as mos e shtrij në tërësi, e të mbetesh i qortuar dhe duarthatë
(nga shpenzimi i tepërt)". (Isra, 29)
Besimtarit te sinqerte i është lejuar qe për Allahun te jap edhe haptas, për
te nxitur te tjerët, por edhe fshehtas, madje kjo është edhe me e mire. Thotë Allahu:
"
Åöäú ÊõÈúÏõæÇ ÇáÕøóÏóÞóÇÊö ÝóäöÚöãøóÇ åöíó æóÅöäú ÊõÎúÝõæåóÇ æóÊõÄúÊõæåóÇ
ÇáúÝõÞóÑóÇÁó Ýóåõæó ÎóíúÑñ áóßõãú æóíõßóÝøöÑõ Úóäúßõãú ãöäú ÓóíøöÆóÇÊößõãú
æóÇááøóåõ ÈöãóÇ ÊóÚúãóáõæäó ÎóÈöíÑñ
271. Nëse
lëmoshat i jepni haptazi, ajo është mirë, por nëse ato ua jepni të varfërve
fshehurazi, ajo është edhe më e mirë për ju dhe Ai ua largon (me punë të mira)
të këqijat. All-llahu është i njohur hollësisht për veprat tuaja". (Bekare, 271)
Buhariu
dhe Muslimi transmetojnë nga Ebu Hurejre se Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka thënë:
" ÓóÈúÚóÉñ
íõÙöáøõåõãú Çááøóåõ Ýöí Ùöáøöåö íóæúãó áóÇ Ùöáøó ÅöáøóÇ Ùöáøõåõ ÇáúÅöãóÇãõ
ÇáúÚóÇÏöáõ æóÔóÇÈøñ äóÔóÃó Ýöí ÚöÈóÇÏóÉö ÑóÈøöåö æóÑóÌõáñ ÞóáúÈõåõ ãõÚóáøóÞñ
Ýöí ÇáúãóÓóÇÌöÏö æóÑóÌõáóÇäö ÊóÍóÇÈøóÇ Ýöí Çááøóåö ÇÌúÊóãóÚóÇ Úóáóíúåö
æóÊóÝóÑøóÞóÇ Úóáóíúåö æóÑóÌõáñ ØóáóÈóÊúåõ ÇãúÑóÃóÉñ ÐóÇÊõ ãóäúÕöÈò æóÌóãóÇáò
ÝóÞóÇáó Åöäøöí ÃóÎóÇÝõ Çááøóåó æóÑóÌõáñ ÊóÕóÏøóÞó ÃóÎúÝóì ÍóÊøóì áóÇ ÊóÚúáóãó
ÔöãóÇáõåõ ãóÇ ÊõäúÝöÞõ íóãöíäõåõ æóÑóÌõáñ ÐóßóÑó Çááøóåó ÎóÇáöíðÇ ÝóÝóÇÖóÊú
ÚóíúäóÇåõ
Shtate grupe njerëzish, Allahu do t'i fus nen hijen e Arshit te Tij atë
dite kur nuk do te ketë hije tjetër përveç hijes se tij: Prijësin e drejte, te
riun, i cili është rritur ne adhurim për Zotin e vet, njeriun, zemra e te cilit
është e lidhur me xhami, dy njerëz, te cilët janë dashur për Allahun; janë
bashkuar dhe janë ndare për hire te Tij, njeriun, te cilin e fton ndonjë grua e
bukur dhe me fame për pune amorale ndërsa ai thotë: Unë ia kam friken Allahut,
njeriun, i cili jep lëmoshë fshehurazi aq sa dora e majte nuk e di se fare ka
dhënë e djathta, dhe njeriun, i cili kur përkujton Allahun ne vetmi i mbushen
sytë lot".
Besimtarit
nuk i lejohet qe te jap e t'ua përmend njerëzve atë. Le te përkujton atë qe ia
ka dhënë Allahu atij. Thotë Allahu:
"ÇáøóÐöíäó íõäúÝöÞõæäó ÃóãúæóÇáóåõãú
Ýöí ÓóÈöíáö Çááøóåö Ëõãøó áóÇ íõÊúÈöÚõæäó ãóÇ ÃóäúÝóÞõæÇ ãóäøðÇ æóáóÇ ÃóÐðì
áóåõãú ÃóÌúÑõåõãú ÚöäúÏó ÑóÈøöåöãú æóáóÇ ÎóæúÝñ Úóáóíúåöãú æóáóÇ åõãú
íóÍúÒóäõæäó (262) Þóæúáñ ãóÚúÑõæÝñ æóãóÛúÝöÑóÉñ ÎóíúÑñ ãöäú ÕóÏóÞóÉò
íóÊúÈóÚõåóÇ ÃóÐðì æóÇááøóåõ Ûóäöíøñ Íóáöíãñ (263) íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáøóÐöíäó
ÂóãóäõæÇ áóÇ ÊõÈúØöáõæÇ ÕóÏóÞóÇÊößõãú ÈöÇáúãóäøö æóÇáúÃóÐóì ßóÇáøóÐöí íõäúÝöÞõ
ãóÇáóåõ ÑöÆóÇÁó ÇáäøóÇÓö æóáóÇ íõÄúãöäõ ÈöÇááøóåö æóÇáúíóæúãö ÇáúÂóÎöÑö
ÝóãóËóáõåõ ßóãóËóáö ÕóÝúæóÇäò Úóáóíúåö ÊõÑóÇÈñ ÝóÃóÕóÇÈóåõ æóÇÈöáñ ÝóÊóÑóßóåõ
ÕóáúÏðÇ áóÇ íóÞúÏöÑõæäó Úóáóì ÔóíúÁò ãöãøóÇ ßóÓóÈõæÇ æóÇááøóåõ áóÇ íóåúÏöí
ÇáúÞóæúãó ÇáúßóÇÝöÑöíäó
262. Ata
që për hir të All-llahut e japin pasurinë e tyre, e pastaj atë që e dhanë nuk e
përcjellin me të përmendur e me mburrje, ata e kanë shpërblimin e vet te Zoti i
tyre, për ata nuk ka frikë, ata as që do të brengosen.
263. Një
fjalë e mirë dhe një lehtësim (që i bëhet lypësit) është më e dobishme se një
lëmoshë që përcillet me të keqe. All-llahu nuk ka nevojë për askë, është i
butë.
264. O ju
që besuat, mos i prishni lëmoshat tuaja me të krenuar e me ofendim siç bën ai
që e jep pasurinë e vet sa par sy e faqe të njerëzve, e nuk e beson All-llahun
dhe as botën tjetër. Shembulli i tij është si një gur i madh e i lëmuar që mbi
të ka pak dhe, e kur e godet atë një shi i madh e lë të zhveshur (lakuriq). Ata
(formalistët) nuk arrijnë asgjë nga ajo që punuan. All-llahu nuk e udhëzon
popullin jobesimtar".
(Bekare, 262-264)
Nëse
jep diç për Allahun mos ke frike djallin, i cili te ngacmon ne mendje se do te varfërohesh,
do te mbesësh pa para, do te humb pasuria, etj. Thotë Allahu:
"
ÇáÔøóíúØóÇäõ íóÚöÏõßõãõ ÇáúÝóÞúÑó æóíóÃúãõÑõßõãú ÈöÇáúÝóÍúÔóÇÁö æóÇááøóåõ
íóÚöÏõßõãú ãóÛúÝöÑóÉð ãöäúåõ æóÝóÖúáðÇ æóÇááøóåõ æóÇÓöÚñ Úóáöíãñ
268.
Djalli ju frikëson nga varfëria dhe ju urdhëron për të këqija, e All-llahu ju garanton
falje (mëkatesh) e begati; All-llahu është dhurues i madh, i dijshëm". (Bekare, 268)
Pejgamberi,
alejhi's salatu ve's selam ka thënë:
"