FITER BAJRAMI DHE XHUMAJA


Falėnderimi i takon Allahut ndėrsa pėrshėndetjet qofshin mbi Muhammedin, familjen, shokėt dhe tė gjithė pasuesit e tij!
Rreth ēėshtjes sė rėnies sė Fitėr Bajramit nė Ditėn e Xhuma  dhe faljes sė Namazit tė Xhumasė nė kėtė ditė janė dhėnė tri mendime:
- Duhet falur patjetėr edhe xhumanė dhe kėtė bazuar nė tekstet fetare qė nė mėnyrė tė pėrgjithshme flasin pėr obligimin e faljes sė Xhumasė.
- Xhumaja pėr banorė tė zonave tė thella e tė largėta, nėse e kanė falur Namazin e F. Bajramit, bie. Kėtė e thanė bazuar nė fjalėn e Uthman b. Affanit, i cili kur ua fali njerėzve F. Bajramin liroi njerėzit e asaj kategorie nga prezantimi nė Namazin e Xhumasė vetėm atė ditė.
- Mendimi i trete, i cili ehte edhe mė i vėrteti, liron nga falja e Namazit tė Xhumasė atė qė ka falur Namazin e F. Bajramit me pėrjashtim tė Imamit.
Ky mendim ehte praktikė e transmetuar nga Muhammedi, alejhi’s selam dhe shokėt e tij, si: Omeri, Uthmani, I. Mes’udi, I. Abbasi, I. Zubejri, etj, dhe nuk ėshtė rrėfyer tė kenė polemizuar sahabet rreth kėsaj.
Sa iu pėrket ithtarėve tė dy mendimeve tė para ekzistojnė mundėsitė qė atyre tė mos iu kenė arritur thėniet e Muhammedit, alejhi’s selam se nė ditėn kur ra F. Bajrami dhe Xhumaja, ai liroi nga falja e Xhumasė ata qė kishin falur F. Bajramin, dhe, tekstualisht, kishte thėnė:
„ĆķåĒ ĒįäĒÓ Åäßć ŽĻ ĆÕČŹć ĪķŃĒ Żćä ŌĒĮ Ćä ķŌåĻ ĒįĢćŚÉ ŻįķŌåĻ ŻÅäĒ ćĢćųöŚęä
O ju njerėz, ju keni realizuar njė tė mirė tė madhe; kush do le ta falė xhumanė (e kush nuk do ėshtė i lirė) ndėrsa ne do ta falim“. ([1])
Zejd b. Erkami rrėfen se Muavije e kishte pyetur atė: A tė ka rėnė tė pėrjetosh me Muhammedin, alejhi’s selam dy bajrame (F. Bajramin dhe Xhumanė)? Po, i thashė, ai e fali Bajramin nė fillim tė ditės ndėrsa pėr Xhuma liroi qė tė mos e falin ata qė e kanė falur Bajramin e tha:
„ćä ŌĒĮ Ćä ķõĢćųöŚ ŻįķĢćŚ
Kush tė do le tė vijė pėr Xhuma “. ([2])
Ebu Hurejre transmeton se Muhammedi, alejhi’s selam ka thėnė:
„ŽĻ ĒĢŹćŚ Żķ ķęćßć åŠĒ ŚķĻĒä” Żćä ŌĒĮ ĆĢŅĆå ćä ĒįĢćŚÉ ęÅäĒ ćĢćŚęä
Nė kėtė ditė u janė bashkuar dy festa; kush tė do le tė mos vijė nė Xhuma ngase Namazi i Bajramit i vlen edhe pėr tė. Sido qė tė jetė, ne do ta falim atė“. ([3])
Nėse Xhumaja nuk falet kjo nuk do tė thotė se nuk falet edhe Namazi i Drekės. Xhumaja nuk falet pėr arsye se qėllimi i saj ėshtė tubimi i njerėzve dhe kėshillimi i tyre, gjė tė cilėn e realizon qysh nė mėngjes Namazi i F. Bajramit.
Sikur Xhumaja tė obligohej patjetėr kjo do tė ishte njė rėndim pėr njerėz meqė ata nė kėtė ditė shfrytėzojnė rastin pėr vizita tek tė afėrmit dhe kėshtu qėllimi i festės disi do tė zbehej. Pastaj ėshtė ligj fetar qė nėse dy festa bashkohen nė njė ditė dhe janė tė njė lloji, ngase siē F. Bajrami dhe Kurban Bajrami janė festa po kėshtu edhe Xhumaja ėshtė festė, njėra shkrihet nė tjetrėn siē shkrihet abdesi nė gusėll (pastrimin e tėrė trupit).
Pėrshėndetjet qofshin mbi Muhammedi, familjen dhe shokėt e tij!
Burimi: http://www.alimam. ws/index. php?pg=artv&ref=676
Pėrshtati nė shqip: Sedat G. ISLAMI
8 tetor 2007, e hėnė
Reinach, Aarau, Zvicėr


--------------------------------------------------------------------------------

[1] Transmeton Taberaniu nė Mu’xhemu’l kebir, 13591
[2] Hadithi ėshtė autentik. Shih: Sahihu ve daifu suneni Ebi Davud, 945
[3] Hadithi ėshtė autentik. Shih: Sahihu ve daifu suneni Ebi Davud, 948
RAMAZANI...