T'IA KESH FRIKËN ALLAHUT KUDO QË TË
JESH!
Ebu
Dherr Xhundub Bin Xhenade dhe Ebu Abdurrahman Muadh Bin Xhebel transmetojnė se
Pejgamberi ka thėnė: " ĒŹŽ Ēįįå ĶķĖćĒ ß䏔 ęĆŹČŚ ĒįÓķĘÉ ĒįĶÓäÉ
ŹćĶåĒ ” ęĪĒįŽ ĒįäĒÓ ČĪįŽ ĶÓä T'ia kesh frikėn Allahut
kudo qė tė jesh! Qė ta shlyesh tė keqėn pasoje me njė tė mirė dhe shoqėroji njerėzit
me moral tė mirė".
(Transmeton Tirmidhiu, i cili thotė: Hadith hasen-i mire)
Koment
Devotshmėria
ėshtė anije e shpėtimit dhe ēelės i ēdo tė mire. Si jo kur ajo ėshtė synimi dhe
qėllimi mė i lartė i adhurimit. Devotshmėria ėshtė llogaritje e pėrhershme e
shpirtit, dro e vazhdueshme prej Allahut, vėrejtje nga valėt e epsheve dhe
dyshimeve, tė cilat pengojnė udhėtaret nė rrugėn e Zotit tė tyre; ėshtė frike
nga Allahu, ėshtė veprim sipas Kur'anit, pajtim me pakice dhe pėrgatitje pėr ditėn
e udhėtimit-vdekjen.
Nisur
nga kėtu, devotshmėria ishte kėshilla dhe porosia e Allahut pėr tė parėt dhe tė
fundit e krijesave tė Tij. Thotė Allahu: " ęįŽĻ ęÕķäĒ ĒįŠķä ĆęŹęĒ ĒįߏĒČ ćä ŽČįßć
ęÅķĒßć Ćä ĒŹŽęĒ Ēįįå Ne ju patėm sugjeruar
atyre qė iu pat dhėnė libri para jush, e edhe juve qė tė keni frikė nga
All-llahu". (Nisa,
131)
Devotshmėria
poashtu ishte edhe porosia e Pejgamberit pėr tėrė ummetin e tij, ishte porosi e
tė parėve tanė ndėrmjet vete, kėshtuqė nuk ka asfarė ēudie qė Pejgamberi,
alejhi selam, kėshillėn e vet drejtuar Muadhit dhe Ebu Dherrit ta fillojė me kėtė
shtyllė tė artė.
Devotshmėria
nuk ėshtė fjale pėr t'u thėnė, moto pėr t'u ngritur, por ėshtė program jete, me
te cilin besimtari ngritėt nga kėnaqėsitė kalimtare tė dunjase ne mejdanin e
adhurimit, duke u larguar kėshtu nga mėkatet dhe pengesat ne rrugėn e tij (pėr
adhurim). Ubej Bin Ka'bi kur ishte pyetur pėr devotshmėrinė e kishte
kristalizuar domethėnien dhe botėkuptimin e saj. Me qarte kishte thėnė: "A ke trasuar ndonjė rruge me ferra? Tha (pyetėsi):
Po. Tha: Çfarė bere? Tha: Kur kam pare ferrat iu jam shmangur, i kam
kaluar ose kam rene ne to. Tha: Kjo ėshtė devotshmėria. Kjo kishte nxitur Ibni Mu'tezzin, poet, ta
vente ne vargjet e tij poetike kėtė domethėnie, ku kishte thėnė:
Īį
ĒįŠäęČ ÕŪķÜÜÜŃåĒ ęßČķÜÜŃåĒ ŠĒß ĒįŹŽÜģ
ęĒÕäŚ
ßćÜÜÜĒŌ ŻęŽ ĆŃ Ö ĒįŌęß ķĶŠŃ ćĒ ķŃģ
įĒ
ŹĶŽÜÜÜŃä ÕŪķÜÜŃÉ Åä ĒįĢČÜĒį ćä ĒįĶÕģ
Lėri mėkatet, tė voglat
dhe te mėdhatė, sepse kjo ėshtė devotshmėria
Vepro sikur ai qe shkel mbi token me ferra
Behet i kujdesshėm nga ajo qe shef
Mos i injoro mėkatet e vogla
Sepse kodra ėshtė formuar nga gurė te vegjėl
Kulmi
i devotshmėrisė ėshtė te braktise njeriut disa gjera te lejuara ne mėnyrė qe te
mos bie ne gjera te ndaluara. Argument pėr kėtė merret thėnia e Muhammedit,
alejhi selam: "Żćä ĒŹŽģ ĒįŌČåĒŹ ” ŻŽĻ ĒÓŹČŃĆ įĻķäå ęŚŃÖå Ai qe ruhet nga
dyshimet, veē e ka ruajtur (pastruar, shfajėsuar) fenė dhe nderin e tij". (Muslimi) Me kuptim te tillė devotshmėrinė
e komenton edhe Ebu Derdaja, i cili thotė: "Pėrkryeshmėri e devotshmėrisė
ėshtė qė njeriu t'ia ketė friken Allahut, madje edhe nė gjėra mė tė imta, duke
braktisur kėshtu disa gjera te lejuara nga droja qe te mos jene te ndaluara, gjė,
e cila behet pengese apo bllokade mes tij dhe haramit (ndalesės). Kjo pėr fatin
sepse Allahu ua sqaroi robėrve atė, qė i
shpie tek Ai e tha: " Żćä ķŚćį ćĖŽĒį ŠŃÉ ĪķŃĒ ķŃå ”
ęćä ķŚćį ćĖŽĒį ŠŃÉ ŌŃĒ ķŃå Kush punoi ndonjė tė mirė,
qė peshon sa grimca, atė do ta gjejė.99:8. Dhe kush punoi ndonjė tė keqe, qė
peshon sa grimca, atė do ta gjejė". (Zelzele, 7-8), andaj mos pėrbuzė asgjė nga e mira qe ta besh
dhe asgjė nga e keqja, qė t'i shmangesh".
Nė
thėnien e Pejgamberit, alejhi selam: " ĒŹŽ Ēįįå ĶķĖćĒ ßäŹT'ia kesh frikėn Allahut kudo qė tė jesh!" ka vėrejtje qė besimtari ēdoherė te
pajiset me devotshmėri, duke u nisur kėshtu nga dituria e tij se Allahu e vėzhgon
ēdoherė; nė vetmi e nė shoqėri. Nė kėtė pjese te hadithit aludohet ne devotshmėrinė
e vėrtetė, se ajo ėshtė droja nga Allahu ne vetmi dhe shoqėri, duke mos u kushtėzuar
kjo me asgjė. Kush (shtiret se) ia ka friken Allahut para njerėzve, ai nuk ėshtė
i devotshėm. Allahu ne lidhje me robėrit e Tij besimtare thote: " ćä ĪŌķ ĒįŃĶćä ČĒįŪķČ ęĢĒĮ ČŽįČ ćäķČ
ĒĻĪįęåĒ ČÓįĒć Šįß ķęć ĒįĪįęĻPėr secilin qė i ėshtė frikėsuar Zotit pa e parė
dhe ka qenė i kthyer te Ai me zemėr tė sinqertė. 50:34. (U thuhet) Hyni nė tė
tė shpėtuar, se kjo ėshtė dita e pėrjetshme". (Kaf, 33-34)
Ndodhe
qe dikush te mendoje se i devotshmi ėshtė i ruajtur nga gabimet, por kjo ėshtė vet
gabim, sepse edhe te devotshmin ndodhe ta kaploje pakujdesia keshtuqe bie ne mėkat.
Kjo ėshtė natyrshmėri e njerėzve, porse i devotshmi ne kėtė rast, dallon nga tė
tjerėt me shpejtim ne pendim dhe kėrkim falje tek Zoti i tij. Nuk mjafton vetėm
me kaq porse pendimin e pason me vizitimin e mejdaneve te adhurimit dhe
shpeshtim te veprave te mira ashtu siē na ka urdhėruar Allahu: " ęĆŽć ĒįÕįĒÉ ŲŃŻķ ĒįäåĒŃ ęŅįŻĒ ćä Ēįįķį Åä ĒįĶÓäĒŹ ķŠåČä
ĒįÓķĘĒŹ Šįß ŠßŃģ įįŠĒßŃķä Dhe
fale namazin nė dy skajet e ditės, e edhe nė orėt e afėrta (me ditėn) tė natės.
Ska
dyshim se veprat e mira i shlyejnė ato tė kėqijat. Kjo ėshtė
njė kėshillė pėr ata qė pranojnė kėshillat". (Hud, 114) Nisur nga kėtu, Pejgamberi
tha: " ęĆŹČŚ ĒįÓķĘÉ ĒįĶÓäÉ ŹćĶåĒTė keqen pasoje me tė mirė do ta shlyesh".
Nėse
devotshmėria ėshtė lidhje e njeriut me Zotin e tij, ajo poashtu ėshtė edhe bamirėsi
njerėzimit, sjellje dhe trajtim te mire atyre dhe dhėnien e te drejtės ēdokujt
qe e meriton. Ja kėshtu na zbulohen solidarizimi dhe pėrputhja ne vlerat
besimore, sepse morali i mirė ėshtė drite e devotshmėrisė dhe dege prej degėve
te tij.
Vlerat
e larta morale kane pozite te lakmueshme ne fenė tone; ato rėndojnė peshoren e
veprave te mira te njeriut ne Ditėn e Llogarisė, me to arrihet grada e agjėruesve
dhe falėsve, janė shkak prej shkaqeve te hyrjes ne Xhennet. Pejgamberi alejhi
selam kur u pyet se cilat jane veprat qe me se shumti i fusin njerėzit ne
Xhennet, tha: " ŹŽęģ Ēįįå ” ęĶÓä ĒįĪįŽ
Devotshmėria dhe
morali i mirė".
(Ahmedi)
Nėse
kemi arritur ta kuptojmė kėtė, atėherė do ta kemi me lehte njohjen e mjeteve,
te cilat na mundėsojnė stolisjen me moral te mire. Prej atyre mjeteve veēojmė:
§
Studimi i jetepershkrimit te Muhammedit, alejhi selam dhe pejgambereve tjerė.
Si jo kur ata ishin njerėzit me moral me te mire dhe me te edukuarit. Nėse
muslimani dėshiron te zbukurohet me durim, atėherė e pėrkujton tregimin e
Jusufit, alejhi selam. Nėse dėshiron te zbukurohet me butėsi, atėherė shikon ne
butėsinė e Muhammedit, alejhi selam, dhe kėshtu, sa herė qė ndien nevoje pėr diē,
vjele fruta nga morali i pejgamebreve, alejhim selam dhe mėson nga jetėpėrshkrimi
i tyre i pastėr.
Pėr
fund themi se nga ky hadith mėsuam domethėniet dhe gjendjet e devotshmėrisė,
sikurse qė mėsuam se Islami pranon nga mėkatari pendimin dhe nuk e pėrzė atė
nga mėshira e Zotit. Poashtu na u zbuluan edhe ca mėsime dhe vlera te moralit
te mire keshtuqe nuk na mbetet tjetėr pėrveēse t'i zbatojmė kėtė tri porosi
duke e lutur Allahun qe tė na bėjė nga robėrit e Tij tė sinqertė!!!
Marrė nga: www.islamweb.net
Pėrshtati ne shqip: Sedat
Gani Islami
4/3/2006, e shtunė
Brunei Darussalam