UJI I ZEMZEMIT
UJI I ZEMZEMIT


Autor: Adil b. Ahmed Banaimeh

Burimi: www.alminbar.net

Pėrshtati: Sedat G. ISLAMI

Data & Vendi: 26 nėntor 2007, e hėnė, Vushtrri, Kosovė

***

Rezymeja e hutbes: 1. Shpėrthimi i Zemzemit nėn kėmbėt e Ismailit, alejhi’s selam. 2. Disa dobi tė ujit tė Zemzemit. 3. Pėr ēka ėshtė pirė uji i Zemzemit?

Hutbeja e parė

Falėnderimi i takon Allahut ndėrsa pėrshėndetjet qofshin mbi Muhammedin, alejhi’s selam!

Buhariu transmeton nga Ibni Abbasi i cili thotė: "Ibrahimi a.s i solli nėnėn e Ismailit a.s dhe Ismailin a.s afėr shtėpisė (Qabesė), tek pema mbi zemzem. Atėbotė nė Meke nuk kishte njeri e as (kushte pėr jetesė madje ) as ujė. I vendosi aty duke ua lėnė ca ushqim dhe njė ibrik ujė. U kthye Ibrahimi a.s ndėrsa Haxherja e ndiqte pas duke i thėnė: Ku po shkon? Si po na lė nė kėtė vend (luginė) ku nuk ka njeri dhe as asgjė?

Disa herė i tha kėshtu por Ibrahimi nuk ktheu kokėn.

Haxherja: A Allahu tė ka urdhėruar kėshtu?

Ibrahimi: Po.

Haxherja: Atėherė Ai nuk na humbė neve!

Pastaj u kthye Haxherja ndėrsa Ibrahimi vazhdoi derisa arriti tek Thenijja (vend ne Meke) ku nuk mund ta shihte Haxherja, u kthye kah Qabeja, ngriti duart e tha:

" ŃųóČųóäóĒ Åöäųóģ ĆóÓśßóäŹõ ćöä ŠõŃųķųóŹöģ ČöęóĒĻņ ŪóķśŃö Šöģ ŅóŃśŚņ ŚöäĻó ČóķśŹößó ?įśćõĶóŃųóćö ŃóČųóäóĒ įöķõŽöķćõęĒś ?įÕųóįę?Éó Żó?ĢśŚóįś ĆóŻśĘöĻóÉš ćųäó ?įäųóĒÓö Źóåśęöģ Åöįóķśåöćś ęó?ŃśŅõŽśåõćś ćųäó ?įĖųóćóŃ?Źö įóŚóįųóåõćś ķóŌśßõŃõęäó

O Zoti ynė! Unė vendosa pasardhėsit e mi ne njė lugine pranė shtėpisė Sate ku nuk ka bime. Zoti ynė! Beri ta falin namazin dhe be qe zemrat e njerėzve te ndiejnė dhembshuri pėr ta si dhe furnizoi me fruta ndoshta janė falėnderues!”. ([1])

Haxherja i jepte gji Ismailit dhe pinte nga uji qė ia kishte lėnė Ibrahimi, por kur uji u harxhua dhe fėmija ndiente etje puna ndryshoi. Haxherja filloi ta shikonte fėmijėn me dhembshuri madje nga dhimbja e madhe pėr tė nuk mund ta shikonte kėshtu qė shikoi kodrėn mė tė afėrt e pa se ajo ishte Safa-ja dhe ia mėsyu ndoshta e shef dikė. Askėnd nuk e pa dhe u kthye duke ecur e lodhur derisa arriti nė Merve (kodėr tjetėr ne Meke) dhe u ngjit nė tė, tė shikonte se ndoshta ėshtė dikush. Por edhe kėsaj radhe pa sukses. Kėshtu veproi Haxherja 7 herė (duke u sillur prej njėrės nė tjetrėn kodėr). Thotė Ibni Abbasi se Pejgamberi a.s ka thėnė: "Mu pėr kėtė njerėzit ecin mes tyre" .

Kur doli tek Merveja dėgjoi njė zė: Hesht! Deshi tė bindej se a ėshtė iluzion apo ėshtė realitet. U bind se ishte zė. Pas pak vėrejti se ai ishte Xhibrili pranė zemzemit, i cili groponte me krahun e tij derisa doli uji. Atėbotė Haxherja mbushte ujė me gastaren e saj dhe sa herė qė mbushte ujė me gastare uji derdhej. Piu ujė dhe i dha gji fėmijės. I tha Meleku: Mos u frikėsoni se do te shkatėrroheni sepse mu kėtu ėshtė shtėpia e Allahut s.w.t, te cilėn do ta ndėrtojė ky fėmijė dhe babai i tij dhe (dine) se Allahu nuk i humbė ithtarėt e Vet!!!...([2])

***

Kanė kaluar mijėra vite por ende spektrografi i saj shfaqet para njerėzve duke vrapuar e frikėsuar dhe me gjysmė fryme. Ende njė zė shqyen perden e kohės duke thirrur pėr ndihmė. Ankth dhe shqetėsim...Si jo kur fėmija i saj i vogėl dridhej e pėrpėlitej para syve tė saj; uria dhe etja gati sa nuk i kishin dhėnė fund jetės sė tij. Me duket sikur e shoh tani Mekken dhe kodrinat e saja, mė duket sikur e shoh Haremin e shenjtė tek ndien dhimbje dhe qan pėr hallin e saj.

Shpėrtheu Zemzemi([3]). Po, pas goditjes sė Xhibrilit, Zemzemi shpėrtheu nėn kėmbėt e Ismailit, alejhi’s selam, si pėrmbushje e lutjes sė babait tė tij, Ibrahimit, alejhi’s selam:

„ŃųóČųóäóĒ Åöäųóģ ĆóÓśßóäŹõ ćöä ŠõŃųķųóŹöģ ČöęóĒĻņ ŪóķśŃö Šöģ ŅóŃśŚņ ŚöäĻó ČóķśŹößó ?įśćõĶóŃųóćö ŃóČųóäóĒ įöķõŽöķćõęĒś ?įÕųóįę?Éó Żó?ĢśŚóįś ĆóŻśĘöĻóÉš ćųäó ?įäųóĒÓö Źóåśęöģ Åöįóķśåöćś ęó?ŃśŅõŽśåõćś ćųäó ?įĖųóćóŃ?Źö įóŚóįųóåõćś ķóŌśßõŃõęäó

O Zoti ynė! Unė vendosa pasardhėsit e mi ne njė lugine pranė shtėpisė Sate ku nuk ka bime. Zoti ynė! Beri ta falin namazin dhe be qe zemrat e njerėzve te ndiejnė dhembshuri pėr ta si dhe furnizoi me fruta ndoshta janė falėnderues!“. ([4])

Haxherja, Allahu pastė mėshirė mbi shpirtin e saj, ujin e merrte dhe e mbushte nė njė enė pėr ujė qė kishte me vete. Ka thėnė Ibni Abbasi: Ka thėnė Pejgamberi, alejhi’s selam:

„ķŃĶć Ēįįå Ćć  ÅÓćĒŚķį įę ŹŃߏ ŅćŅć įßĒäŹ ŅćŅć ŚķäĒš ćóŚöķäĒš

Allahu e mėshiroftė nėnėn e Ismailit; sikur ta linte Zemzemin tė rrjedh lirshėm ai do tė ishte krua-burim i njohur tani“. ([5])

Shpėrblimi i mbėshtetjes absolute nė Allahun ishte ky krua i ėmbėl i cili nuk shteret. Pasuria e nėnshtrimit pėr Allahun ishte kjo pasuri e bekuar. Zemzemi ėshtė simbol i shpėrblimit hyjnor pėr tėrė ata qė bėjnė durim dhe i nxisin tė tjerėt pėr durim nė rrugėn e Allahut. Haxherja me plot besim tha kur u largua Ibrahimi, alejhi’s selam dhe e la vetėm atė me tė birin:

“Żįä ķÖķŚäĒ Ēįįå

Allahu nuk do tė na lėrė tė humbur neve!”.

Allahu i Madhėruar nė zemrėn e ēdo besimtari tė sinqertė bėn tė shpėrthejė njė burim bindjeje (jekini) dhe qetėsie shpirtėrore, freskinė e tė cilit e ndien brenda nė shpirtin e tij. 

Filloi ky ujė rrjedhshėm dhe vazhdoi ashtu e sė bashku me tė edhe bereqeti dhe begatia e tij…

Me kėtė ujė u pastrua zemra e Muhammedit, alejhi’s selam. Enes b. Maliku rrėfen: Ebu Dherri rrėfente se Pejgamberi, alejhi’s selam ka thėnė:

„ŻŃĢ ÓŽŻ ČķŹķ ęĆäĒ ČćßÉ ŻäŅį ĢČŃķį ŻŻŃĢ ÕĻŃķ Ėć ŪÓįå ČćĒĮ ŅćŅć Ėć ĢĒĮ ČŲÓŹ ćä ŠåČ ććŹįĘ ĶßćÉ ęÅķćĒäĒš ŻĆŻŃŪåĒ Żķ ÕĻŃķ Ėć ĆŲČŽå Ėć ĆĪŠ ČķĻķ ŻŚŃĢ Čķ Åįģ ĒįÓćĒĮ

U hap kulmi i shtėpisė sime kur isha nė Mekke dhe zbriti Xhibrili, i cili ma hapi gjoksin dhe ma pastroi me ujė Zemzemi. Pastaj e solli njė tas tė arit i mbushur plot me urtėsi dhe besim dhe e derdhi ne gjoksin tim e mė pas e mbylli dhe mė morri pėr dore e mė ngriti nė qiell“. ([6])

Sikur Zemzemi tė mos kishte vlerė tjetėr pėrveē kėsaj do tė mjaftonte; me tė ėshtė pastruar zemra mė e pastėr.

Ka thėnė Ibni Ebi Xhemreh: Nuk ėshtė pastruar Muhammedi, alejhi’s selam me ujė Xhenneti pėr faktin se uji i Zemzemit bazėn e ka nė Xhennet e mė pas ėshtė pėrqendruar si burim nė tokė.

Ka thėnė Suhejliu, Allahu e mėshiroftė: Meqė Zemzemi buroi si rezultati i gropimit tė Xhibrilit pėr nėnėn e Ismailit, alejhi’s selam, u pėrshtat qė Muhammedi, alejhi’s selam, nip i Ismailit tė pastrohej me kėtė ujė me rastin e takimit me kėtė melek dhe bisedimit mė tė. Ka thėnė Shejhu’l islami Siraxhuddin el Belkini: Uji i Zemzemit ėshtė mė i mirė se sa uji i Keutherit ngase me tė ėshtė pastruar gjoksi i Pejgamberit, alejhi’s selam.

Zemzemi ėshtė uji mė i mirė nė faqen e dheut. Taberaniu transmeton nė el-Kebir dhe nė el-Eusat me sened dhe Ibni Hibbani,  i cili njėherit e ka cilėsuar autentik, se Pejgamberi, alejhi’s selam ka thėnė:

„ĪóķśŃõ ćóĒĮņ Śóįóģ ęóĢśåö ĒįĆóŃśÖö ćóĒĮõ ŅóćśŅóćó Żöķåö ŲóŚóĒćń ćöäó ĒįŲųõŚśćö ęóŌöŻóĒĮń ćöäó ĒįÓųõŽśćö

Uji mė i mirė nė faqen e dheut ėshtė uji i Zemzemit; nė tė ka ushqim qė tė ngop([7]) dhe shėrim nga sėmundja. “. ([8])

Eshtė vėrtetuar se, bazuar nė kėtė hadith autentik, uji i zemzemit ėshtė ushqim, pije dhe shėrim. Ka thėnė Ibnu’l Kajjimi: Uji i Zemzemit ėshtė uji mė i mirė, mė me vlerė, mė i ndritshmi, mė i dashuri tek shpirti, mė  shtrenjti dhe mė i ēmuari tek njerėzit. Eshtė gropuar nga Xhibrili dhe ėshtė ofruar si pije nga Allahu pėr Ismailin, alejhi’s selam…

Uji i Zemzemit ėshtė ushqim i ti uriturit, shėrim-ilaē i tė sėmurit, uji i tij ėshtė favorizuar edhe mbi atė tė Keutherit meqė me tė ėshtė pastruar zemra e Pejgamberit, alejhi’s selam. Ka thėnė Shejhu’l islami Siraxhuddin el Belkini: Uji i Zemzemit ėshtė mė i mirė se sa uji i Keutherit ngase me tė ėshtė pastruar gjoksi i Pejgamberit, alejhi’s selam.

Ndėrsa pėrkitazi me atė se ėshtė ushqim me shije, pra ushqim qė tė ngop, kjo ėshtė njė gjė e ditur. Ka thėnė Ibni Abbasi, siē rrėfen Abdu’rr Rrezzaku nė Musannefin e tij:

ßäĒ äÓćķåĒ (ķŚäķ ŅćŅć) ŌČĒŚÉ” ęßäĒ äĢĻåĒ äŚć ĒįŚęä Śįģ ĒįŚķĒį

E quanim ngopės (ujin e zemzemit). E llogaritnim si idare (furnizim) tė mirė pėr familje.

Njė gjė e tillė ėshtė vėrtetuar edhe nė rrėfimin e Ebu Dherrit kur kishte ardhur nė Mekke. „Erdha tek Zemzemi dhe pastrova gjakun nga plagėt dhe piva nga uji i tij. O nipi im, kam qėndruar tridhjetė ditė e net pa patur asnjė ushqim pėrveē ujit tė zemzemit. Fitova peshė aq shume saqė barku mu bė palė-palė dhe nė mėlēitė e mia nuk ndieja dobėsi tė urisė...Erdhi Pejgamberi, alejhi’s selam...dhe tha: Prej kur je kėtu? Jam kėtu qysh tridhjetė ditė. Kush tė ka ushqyer?- mė pyeti. Nuk kam patur ushqim tjetėr pėrveē Zemzemit dhe ja, kam fituar peshė aq sa barku mė ėshtė bėrė palė-palė dhe nuk ndiej dobėsi urie nė mėlēinė time- ia ktheva. Pejgamberi, alejhi’s selam tha:

„ÅöäųóåóĒ ćõČóĒŃóßóÉń ÅöäųóåóĒ ŲóŚóĒćõ ŲõŚśćņ

Ai ujė ėshtė i bekuar, ai ėshtė ushqim ngopės“. ([9])

Ka thėnė Ibnu’l Kajjimi: Kam parė njeri qė ushqehej me tė gjysmėn apo mė shumė se gjysmėn e muajit dhe nuk ndiente uri. Bėnte tavafin (sjelljen) rreth Qabesė sikur tė ishte njeri i zakonshėm. Mė ka thėnė se ndonjėherė 40 ditė ehte ushqyer vetėm me tė dhe se kishte forcė pėr marrėdhėnie seksuale me gruan dhe forcė pėr agjėrim dhe tavaf disa herė.

Ndėrsa sa i pėrket qenies sė tij shėrim, bar, ilaē, kėtė mund ta mėsojmė edhe nga ky hadith i Aishes, Allahu qoftė i kėnaqur me tė, e cila transmeton se:

“ ßĒä ķĶćį ćĒĮ ŅćŅć Żķ ĒįĆĻĒęģ ę ĒįŽöŃóČ ę ßĒä ķÕČ Śįģ ĒįćŃÖģ ę ķÓŽķåć

Pejgamberi, alejhi’s selam e barte atė nė edava ([10]) dhe gėzof lėkure pėr bartje tė lėngjeve dhe me tė spėrkatte tė sėmurit dhe iu jepte tė pinin prej tij“. ([11])

Ebu Xhemre ed-Dubeijj rrėfen e thotė:

„ ßõ䜏õ ĆõĢóĒįöÓõ ĒČśäó ŚóČųóĒÓņ ČöćóßųóÉó ŻóĆóĪóŠóŹśäöķ ĒįśĶõćųóģ ŻóŽóĒįó ĆóČśŃöĻśåóĒ Śóäśßó ČöćóĒĮö ŅóćśŅóćó ŻóÅöäųó ŃóÓõęįó Ēįįųóåö Õóįųóģ Ēįįųóåõ Śóįóķśåö ęóÓóįųóćó ŽóĒįó ĒįśĶõćųóģ ćöäś ŻóķśĶö Ģóåóäųóćó ŻóĆóČśŃöĻõęåóĒ ČöĒįśćóĒĮö Ćóęś ŽóĒįó ČöćóĒĮö ŅóćśŅóćó Ōóßųó åóćųóĒćń

E shoqėroja Ibni Abbasi nė Mekke dhe mė kapėn ethet. Largoji prej vetes me ujė tė zemzemit -mė tha- ngase Pejgamberi, alejhi’s selam ka thėnė: Ethet janė nga vapa e Xhehennemit andaj ftohni (largoni ato) me ujė ose me ujė tė zemzemit- dyshon Hemmami, transmetuesi i hadithit.“ ([12])

Ka thėnė Ibnu’l Kajjimi: Kur isha nė Mekke u sėmura dhe meqė nuk gjeta mjek e ilaē merrja ujė tė zemzemit dhe kėndoja disa herė kaptinėn el-Fatiha nė tė e pastaj e pija. Me kėtė arrita tė shėrohem tėrėsisht dhe fillova tė mbėshtetem nė tė sa herė qė ndieja dhimbje. Pėrfitoja shumė nga kjo metodė shėrimi.

Nė njė rast tjetėr thotė: Unė dhe tė tjerė kemi provuar gjėra tė ēuditshme kur kėrkuam mjekim nga uji i Zemzemit. Kam provuar tė mjekohem nga disa sėmundje nėpėrmjet kėsaj metode dhe, me lejen e Allahut, jam mjekuar.

Tė gjithė ne e kemi dėgjuar tregimin e gruas marokiane e cila vuante nga kanceri. Pasi qė mjekėt mbetėn nė konfuzion pėrkitazi me shėrimin e saj dhe lehtėsimin sadopak tė dhimbjeve, ajo udhėtoi nė Mekke dhe filloi terapi tė re shėrimi duke pėrdorur ujė zemzemi dhe nga njė bukė tė vogėl dhe njė vezė gjatė ditės. Lutej, falej dhe qante shumė. Befasisht, ajo u shėrua tėrėsisht dhe sėmundja shkoi pa lėnė asnjė gjurmė. Me lejen e Allahut Zemzemi mundi kancerin.

Ndoshta e tėrė kjo qėndron nė faktet, tė zbuluara tashmė edhe prej njerėzve, madje jomuslimanė, se Uji Zemzem pėrmban shumė pak sulfur. Sipas analizave tė bėra nė laboratorėt nė Evropė vėrtetohet se uji Zemzem pėrmban shumė pak sulfur. Ndėrsa sipas analizave tė bėra nė SHBA njoftohet se uji zemzem ėshtė uji i vetėm i cili nuk pėrmban mikroorganizma dhe baktere. Sipas raportit tė WHO sė uji Zemzem ėshtė njėri ndėr ujėrat mė tė pijshėm dhe mė tė shėndetshėm nė botė([13]).

Prej vlerės sė kėtij uji ėshtė se ai nuk prishet. Eshtė pėrmendur se njė njeri e ka bartur atė nė vendin e tij dhe e ka lėnė 12 vite nė njė vend e nuk ėshtė prishur dhe nuk ka ndėrruar. Madje, edhe pse kanė kaluar mileniume prej burimit tė parė ende nuk shteret dhe ēka ėshtė mė me rėndėsi se burimi i tij nuk dihet. Sipas raportit tė WHO-sė (Organizata Ndėrkombėtare e Shėndetėsisė) me gjithė teknologjinė moderne ende nuk mund tė deshifrohet mistika e ujit Zemzem, ujė i cili konsiderohet ndėr ujėrat mė tė shėndetshme ne fytyrėn e tokės. Burimi i ujit Zemzem ende nuk ėshtė i njohur dhe ėshtė interesante se gjendet 80 kilometra larg bregdetit. Gjithashtu rreth tij nuk ka asnjė burim tjetėr uji, fakt kjo qė shkakton huti tek shkencėtarėt. Prej burimit tė Zemzemi, e cila ėshtė vetėm 1.5 metėr e thellė, gjatė periudhės sė haxhit me miliona njerėz pinė ujė por assesi nuk pakėsohet niveli i ujit. Uji Zemzem krahas ujėrave tjera pėrmban shumė mė shumė materie ushqyese dhe minerale, por me gjithė hulumtimet e bėra ende nuk dihet burimi i tij([14]).

Uji i Zemzemit ėshtė njė nder pėr mysafir. Ai ėshtė dhurata mė e mirė qė dhurohet. Muxhahidi rrėfen se kur tek Ibni Abbasi shkonte ndonjė mysafir ai i dhuronte ujė zemzemi dhe nuk ndodhte qė t’i shtronte dikujt bukė-ushqim e tė mos i jepte tė pijė nga uji i zemzemit.

Aisheja rrėfen se Pejgamberi, alejhi’s selam barte me vete ujė zemzemi. ([15])

Para ēlirimit tė Mekkes Pejgamberi, alejhi’s selam dėrgonte ndonjė njeri tek Suhejl b. Amri qė t’i dhuronte ujė zemzemi. ([16])

Prej zemzemit nuk ngopet apo nuk pinė shumė mynafiku. Muhammed b. Abdurrahman b. Ebu Bekir transmeton se derisa isha tek Ibni Abbasi erdhi njė njeri, tė cilin e pyeti: Prej nga erdhe? Erdha nga Zemzemi-iu pėrgjigj. A pive prej tij siē duhet pirė?- e pyeti Ibni Abbasi. E si duhet pirė prej tij?- pyeti njeriu.  Kur tė pish prej tij kthehu kah kibleja, bė bismilah merr fryme tri herė dhe ngopu-pi shume prej tij. Kur ta pėrfundosh falėnderoje Allahun ngase Muhammedi, alejhi’s selam ka thėnė:

“Åä ĀķÉ ćĒ ČķääĒ ęČķä ĒįćäĒŻŽķä Åäåć įĒ ķŹÖįŚęä ćä ŅćŅć

Shenja e cila na dallon neve nga hipokritėt ėshtė se ata nuk pijen ujė shumė nga zemzemi”. ([17])

Et-tedal-lu’ (ĒįŹÖįŚ) ėshtė pirja e shumtė derisa tė mbushen brinjėt dhe eshtrat ujė.

Hutbeja e dytė

Pėr ēka pihet?

Hadithi i Muhammedit, alejhi’s selam:

“ćóĒĮõ ŅóćśŅóćó įöćóĒ ŌõŃöČó įóåõ

Uji i Zemzemit shėrben pėr ēka do qė tė pihet”. ([18])

...ėshtė i vėrtet.

Ka thėnė Muxhahidi: Nėse e pinė ujin e zemzemit qė tė shėrohesh, tė shėron Allahu, nėse e pinė qė tė ngopesh, tė ngop Allahu me tė, nėse e pinė qė ta largosh etjen, ta largon Allahu atė.

Ka thėnė Sheukani: Nė kėtė hadith ka dėshmi se uji i zemzemit bėn dobi pėr ēdo gjė pėr hire tė sė cilės e pinė njeriu atė, pa marrė parasysh se a bėhet fjale pėr gjėra tė dunjasė apo ahiretit. Mu pėr kėtė njė grup dijetarėsh e kanė pirė pėr gjėra qė do t’i pėrmendim:

§         Ibni Mubareku e pinte qė tė mos etej nė Ditėn e Kijametit.

§         Hakimi e pinte qė tė shkruante (pėrpilonte libra) mirė.

§         Ibni Huzejme e pinte qė tė peritonet dituri tė dobishme.

§         Ibni Ujejne ua rrėfente nga 100 hadithe atyre qė pinin ujė zemzemi.

§         Ibni Haxheri e pinte qė ta arrinte pozitėn e Dhehebiut nė nxėnien pėrmendesh tė haditheve.

§         Sujuti e pinte qė tė arrinte gradėn e Siraxh el Belkinit nė fikh dhe Ibni Haxherit nė hadith.

§         Shafiu e pinte qė tė gjuante mė mirė. Nė ēdo dhjetė shigjeta nėntė i kishte tė sakta.

§         Selefi e kishin bėrė traditė qė kur merrnin ndonjė udhėtim dhe largoheshin prej shtėpisė shkonin te Zemzemi dhe pinin ujė prej tij. 

Pėrshėndetjet qofshin mbi Muhammedin, alejhi’s selam ndėrsa lutja jone e fundit ėshtė:  Falėnderimi i takon Allahut, Zotit tė botėve!









--------------------------------------------------------------------------------

[1] Ibrahim, 37

[2] Islami shkėndijė qė s’fiket 1, Sedat G. Islami, b.1, Vushtrri, Kosove, 2005, f. 644. Hoxha i nderuar fillon hutben me kėto fjalė nė njė xhemat qė tregimin qė lidhet pėr Zemzemin e kane dėgjuar dhe e dėgjojnė shumė herė. Pėr tė mos mbetur mangu nė rolin qė duhet tė luaj kjo hutbe, unė po sjell njė tregim qė e kam pėrkthyer mė herėt pėr Haxheren dhe Ismailin, alejhi’s selam.

[3] Zemzemi quhet kėshtu pėr shkak se ka ujė tė shumtė. Thuhet: Ujė zemzem- ujė i shumtė. Eshtė thėnė se quhet kėshtu pėr shkak tė tubimit tė tij. Gjuhėsisht ez-Zemzemeh (ĒįŅųóćśŅóćóÉ) i thuhet grupit te burrave prej mbi 50-tė. Disa kanė thėnė se quhet Zemzem ngase rrjedh prej el-Hezmeh, qė d.t.th.: goditje me kėmbė nė tokė. Disa tė tjerė kane thėnė se pėr shkak te lėvizjes sė tij ėshtė quajtur me kėtė emėr. Eshtė thėnė edhe ndryshe. Quhet kėshtu ngase ai stabilizon peshoren (zummet bi’l mizani ŅõćųóŹś ČöĒįśćöķŅóĒäö) dhe nuk e lė tė lėviz majtas-djathtas. Shih: Fet'hul bari, komenti i kreut: Ma xhae fi mai zemzem.

[4] Ibrahim, 37

[5] Buhariu

[6] Buhariu. Hadithi bėn fjalė pėr Isranė dhe Miraxhin...

[7] Shprehja Taamun mine’t ta’mi d.t.th.: ushqim qe ngopesh prej tij. Shih: El-Faik fi garibi’l hadithi ve’l etheri, Zemahsheriu, pj. 1, f. 274. Shenim i pėrkthyesit.

[8] Shejh Albani nė Sahihu’l xhamii, 3322, e ka cilėsuar autentik. Shėnim i pėrkthyesit.

[9] Muslimi

[10] Njė lloj ēante e vogėl e thurur nga dy lėkura qė shėrbente pėr bartje tė ujit. Shih: Shih: Lisanu’l areb, pj. 14, f. 24

[11] Transmeton Tirmidhiu ndėrsa Albani ka thėnė se ka sened xhejjid- tė mirė. Shih: es-Silsiletu’s sahihah,  2/572

[12] Buhariu

[13] http://www.mesazhi. com/news_ detail.php? id=1266

[14] http://www.mesazhi. com/news_ detail.php? id=1266

[15] Transmeton Tirmidhiu ndėrsa Albani e ka cilėsuar autentik kėtė hadith me tekst pak mė ndryshe por me kuptim tė njėjtė nė es-Silsiletu’s sahihah, 963

[16] Transmeton Hejthemiu me sened xhejjid-tė mirė

[17] Autori thotė se hadithin e transmeton Ibni Maxheh dhe se ai ka sened sahih li gajrihi ndėrsa Albani ne el-Irva, 1125, e ka cilėsuar tė dobėt-daif. Allahu e di me se miri!

[18] Transmeton Ibni Maxheh nė Sunenin e tij ndėrsa kėtė hadith Albani e ka cilėsuar autentik. Shih: El-irva, 1123