Samir Qerimi
RESPEKTI NDAJ PRINDERVE
Falėnderimi i takon All-llahut. Atė e falėnderojmė dhe prej Tij falje dhe ndihmė kėrkojmė. Kėrkojmė mbrojtje nga All-llahu prej tė kėqijave tė vetvetes dhe tė veprave tona. Kė e udhėzon All-llahu s'ka kush e lajthit dhe kė e largon nga rruga e vėrtetė, s'ka kush e udhėzon. Dėshmoj se s'ka hyjni tjetėr pėrveē All-llahut , i Cili ėshtė Njė dhe dėshmoj se Muhammedi ėshtė rob dhe i dėrguar i Tij.
"O ju qė keni besuar, keni frikė All-llahun me njė frikė tė denjė dhe mos vdisni, pos duke qenė muslimanė!" (Ali Imran: 102)
"O ju njerėz! Keni frikė Zotin tuaj qė ju ka krijuar prej njė veteje dhe nga ajo krijoi palėn e saj, e prej atyre dyve u shtuan shumė burra e gra. Dhe keni frikė All-llahun qė me emrin e Tij pėrbetoheni, ruajeni farefisin, se All-llahu ėshtė Mbikqyrės mbi ju." (En-Nisa:1)
"O ju besimtarė, keni frikė All-llahun dhe thuani fjalė tė drejta. Ai (All-llahu) ju mundėson tė bėni vepra tė mira, jua shlyen mėkatet e juaja,e kush respekton All-llahun dhe tė Dėrguarin e Tij, ka shpėtuar me njė shpėtim tė madh." (El-Ahzab:70:71)
Vėllezėr besimtarė!
Allahu xh.sh e bėri obligim respektin ndaj prindėrve. Kjo nė fakt ėshtė mėshirė nga Mėshiruesi pėr kėtė Allahu xh.sh iu dha status tė posaēėm prindėrve (musliman). Allahu xh.sh nė Kuran thotė:
ęóŽóÖóģ ŃóČųõßó ĆóįųóĒ ŹóŚśČõĻõęĒ ÅöįųóĒ ÅöķųóĒåõ ęóČöĒįśęóĒįöĻóķśäö ÅöĶśÓóĒäĒš ÅöćųóĒ ķóČśįõŪóäųó ŚöäśĻóßó ĒįśßöČóŃó ĆóĶóĻõåõćóĒ Ćóęś ßöįĒåõćóĒ ŻóįĒ ŹóŽõįś įóåõćóĒ ĆõŻųņ ęóįĒ ŹóäśåóŃśåõćóĒ ęóŽõįś įóåõćóĒ ŽóęśįĒš ßóŃöķćĒš
Zoti yt ka dhėnė urdhėr tė prerė qė tė mos adhuroni tjetėr pos Tij, qė tė silleni nė mėnyrė bamirėse ndaj prindėrve. Nėse njėrin prej tyre, ose qė tė dy, i ka kapur pleqėria pranė kujdesit tėnd, atėherė mos u thuaj atyre as "of - oh", as mos u bė i vrazhdė ndaj tyre, po atyre thuaju fjalė tė mira (tė buta, respektuese). (el-Isra, 23)
Nga ky ajet vėrehet qartė pesha dhe rėndėsia e prindėrve ngase menjėherė pas urdhrit tė prerė qė mos tė adhurojmė dikė tjetėr pėrveē Allahut xh.sh. vjen respekti dhe obligimet ndaj prindėrve. Nga kjo kuptojmė se ibadeti pėr Allahun xh.sh. nuk plotėsohet nėse prindėrit nuk respektohen, nuk nderohen nuk ndihmohen. Transmetohet nga Abdulla ibni Mesudi Allahu qoftė i kėnaqur me tė, i cili e kishte pyetur Pejgamberin a.s cila ėshtė puna mė e vlefshme tek Allahu xh.sh. Muhamedi a.s. tha: Namazi nė kohėn e tij. Unė i thash: Po pastaj cila? Ai tha: Bamirėsia ndaj prindėve
(Muttefekun alejhi)
Pra edhe nga hadithi i Resulullahit s.a.v.s. kuptojmė se puna mė e vlefshme pas namazit qenka pikėrisht respekti ndaj prindėrve.
Duhen nderuar dy prindėrit e nė veēanti nėna ngase ajo na lindi, na ushqeu dhe na rriti. Pėr kėtė transmeton Ebu Hurejre: Erdhi njė njeri te Pejgamberi a.s. dhe e pyeti: Kush ka mė sė shumti merita qė ti kushtohet kujdes i plotė? Nėna i tha Pejgamberi. Mandej kush vjen me radhė -e pyeti prapė. Nėna- iu pėrgjigj Pejgamberi a.s. E mandej kush?-pyeti prapė njeriu. Nėna, e mandej baba- iu pėrgjigj Pejgamberi a.s.
A thua sa respektohen prindėrit tek ne? Sa e sa raste u kthehet fjala. A pėrdoret dhunė ndaj tyre!? Cka na duhen shtėpitė e pleqve? A nuk janė ata prindėr tė dikujt!!? Cka duhet tė bėjmė ne pėr ta? Pėrgjigjja ėshtė ti respektojmė urdhrat e Allahut xh sh. qė flasin pėr prindėr! Transmetohet nga Esma bije e Ebu Bekrit r.a. e cila ka thėnė: Arriti te unė nėna ime e cila ishte mushrike-pabesimtare nė Medine. Unė kėrkova kėshillė nga Pejgamberi a.s..O i dėrguari i Allahut, arriti te unė nėna ime e cila dėshiron ribashkim me mua! A ta pranoj nėnėn o i dėrguari i Allahut !Pejgamberi tha: Po bashkėrendit marrėdhėnie me tė(Buhariu dhe Muslimi)
Kjo na bėnė tė kuptojmė se lejohet tė bashkėpunosh me prindin i cili nuk ėshtė musliman me kusht qė tė mos urdhėrojė nė mėkat.
Mos respekti ndaj prindėrve konsiderohen nga mėkatet e mėdha dhe nėse bėn mėkat tė madh atėherė dije vėlla i dashur se ke rrezikuar Xhennetin! Pėr kėtė Muhamedi a.s. ka thėnė: Mėkatet mė tė mėdha janė:tė shoqėruarit diē Allahut, mbytja e njeriut, keqtrajtimi i prindėrve dhe dėshmia e rrejshme(Buhariu)
Allahu xh.sh thotė:
ęóįóŽóĻś ŻóŹóäųóĒ ĒįųóŠöķäó ćöäś ŽóČśįöåöćś ŻóįóķóŚśįóćóäųó Ēįįųóåõ ĒįųóŠöķäó ÕóĻóŽõęĒ ęóįóķóŚśįóćóäųó ĒįśßóĒŠöČöķäó
Ne i sprovuam ata qė ishin para tyre, ashtu qė All-llahu gjithqysh do t'i dallojė ata qė e thanė tė vėrtetėn e do t'i dallojė edhe gėnjeshtarėt. (el-Ankebut, 3)
Ky ajet ėshtė zbritur nė lidhje me Sead ibni Vekasin dhe nėnėn e tij. Nėna e tij kishte kėrkuar nga Sead ibni Vekasi qė tė largohet nga feja islame,pas mos respektimit, nėna hyri grevė urije. Sead ibni Vekasi duke i respektuar urdhrat e Allahut xh.sh i thotė nėnės: Oj nėna ime sikur ti kesh 100 shpirtra dhe tė dalin njė nga njė unė nuk do e lė kėtė fe. Kur e pa qėndrimin e tij nėna filloi tė ushqehet (ndėrpreu grevėn).
Ky rast dhe raste tjera tregojnė se prindėrit nuk respektohen nė rast se tė urdhėrojnė diē qė ėshtė nė kundėrshtim me rregullat e fesė islame,qė Allahu xh.sh. nuk ėshtė i kėnaqur dhe Pejgamberi i Tij.
Kemi shumė obligime por kėtu kisha pėr ti veēuar:
a)Ndaj prindėrve qė i kemi gjallė p.sh. respekti, dashuria, sjellja e mirė ndaj tyre, ndihma, etj.
b) Ndaj prindėrve qė kanė vdekur ti pėrkujtojmė me punė tė mira, tė japim sadaka pėr ta, ta lusim Allahun xh.sh. qė tua shlyejė mėkate e tyre, etj.
O Zoti ynė mė falė mua ,mi falė prindėrit e mi dhe muslimanėt ditėn kur do tė japim llogari.
Nė fund vėllezėr besimtarė,Allahu xh.sh. na bėftė prej atyre qė i respektojnė prindėrit e vet dhe na bėftė qė sė bashku me prindėrit tė hymė nė Xhenet (Amin).