SHEN VALENTINI
Rezymeja e hutbes: 1. Islami kundėr traditave negative. 2. Islami feja e vetme e pranuar tek Allahu. 3. Paganizmi i kėsaj feste. 4. Lidhshmėria e Shėn Valentinit me Festen e Dashurisė. 5. Kisha dhe kjo festė. 6. Analizė islame rreth kėsja feste. 7. Dashuria qė buron nga kjo festė dhe dashuria islame.
Åäųó ĒįĶśćĻó öįįåö äóĶśćóĻõåõ ęóäóÓśŹóŚöķäõåõ ęóäóÓśŹóŪśŻöŃõåõ ęóäóŚõęŠõ ČöĒįįåö ćöäś ŌõŃõęŃö Ćó䜯õÓöäóĒ ęó ÓóķųöĘóĒŹö ĆóŚśćóĒįöäóĒ ćóäś ķóåśĻöåö Ēįįå õŻóįĒó ćõÖöįųó įóåõ ęó ćóäś ķõÖśįöį ŻóįĒó åóĒĻöķó įóåõ ęóĆŌåóĻõ Ćóäś įĒó Ēöįóåó ĒöįĒųó Ēįįå ęóĶśĻóåõ įĒó ŌóŃöķßó įóåõ ęóĆŌśåóĻõ Ćóäųó ćĶćĻĒ ŚóČśĻõåõ ęóŃóÓõęįõåõ
ķóĒĆóķųõåóĒ ĒįųóŠöķäó ĀćóäõęĒ ĒŹųóŽõęĒ Ēįįųóåó ĶóŽųó ŹõŽóĒŹöåö ęóįóĒ ŹóćõęŹõäųó ÅöįųóĒ ęóĆó䜏õćś ćõÓśįöćõęäóó
ķóĒĆóķųõåóĒ ĒįäųóĒÓõ ĒŹųóŽõęĒ ŃóČųóßõćś ĒįųóŠöķ ĪóįóŽóßõćś ćöäś äóŻśÓņ ęóĒĶöĻóÉņ ęóĪóįóŽó ćöäśåóĒ ŅóęśĢóåóĒ ęóČóĖųó ćöäśåõćóĒ ŃöĢóĒįšĒ ßóĖöķŃšĒ ęóäöÓóĒĮš ęóĒŹųóŽõęĒ Ēįįųóåó ĒįųóŠöķ ŹóŹóÓóĒĮóįõęäó Čöåö ęóĒįśĆóŃśĶóĒćó Åöäųó Ēįįųóåó ßóĒäó Śóįóķśßõćś ŃóŽöķČšĒ
ķóĒĆóķųõåóĒ ĒįųóŠöķäó ĀćóäõęĒ ĒŹųóŽõęĒ Ēįįųóåó ęóŽõęįõęĒ ŽóęśįšĒ ÓóĻöķĻšĒ ķõÕśįöĶś įóßõćś ĆóŚśćóĒįóßõćś ęóķóŪśŻöŃś įóßõćś ŠõäõęČóßõćś ęóćóäś ķõŲöŚś Ēįįųóåó ęóŃóÓõęįóåõ ŻóŽóĻś ŻóĒŅó ŻóęśŅšĒ ŚóŁöķćšĒ
Falėnderimi i takon All-llahut. Atė e falėnderojmė dhe prej Tij falje dhe ndihmė kėrkojmė. Kėrkojmė mbrojtje nga All-llahu prej tė kėqijave tė vetvetes dhe tė veprave tona. Kė e udhėzon All-llahu s'ka kush e lajthit dhe kė e largon nga rruga e vėrtetė, s'ka kush e udhėzon. Dėshmoj se s'ka hyjni tjetėr pėrveē All-llahut , i Cili ėshtė Njė dhe dėshmoj se Muhammedi ėshtė rob dhe i dėrguar i Tij.
"O ju qė keni besuar, keni frikė All-llahun me njė frikė tė denjė dhe mos vdisni, pos duke qenė muslimanė!" (Ali Imran, 102)
"O ju njerėz! Keni frikė Zotin tuaj qė ju ka krijuar prej njė veteje dhe nga ajo krijoi palėn e saj, e prej atyre dyve u shtuan shumė burra e gra. Dhe keni frikė All-llahun qė me emrin e Tij pėrbetoheni, ruajeni farefisin, se All-llahu ėshtė Mbikqyrės mbi ju." (En-Nisa,1)
"O ju besimtarė, keni frikė All-llahun dhe thuani fjalė tė drejta. Ai (All-llahu) ju mundėson tė bėni vepra tė mira, jua shlyen mėkatet e juaja,e kush respekton All-llahun dhe tė Dėrguarin e Tij, ka shpėtuar me njė shpėtim tė madh." (El-Ahzab,70:71)
Thėnia mė e vėrtetė ėshtė thėnia e All-llahut, kurse udhėzimi mė i mirė - udhėzimi i Muhammedit sal-lall-llahu 'alejhi ve sel-lem. Veprat mė tė kėqia janė ato tė shpikurat, ēdo shpikje ėshtė bid'at dhe ēdo bid'at ėshtė lajthitje, e ēdo lajthitje ēon nė zjarr...
Besimtarė tė nderuar!
Tė gjithė ne, pa pėrjashtim, dėshmojmė se Islami ėshtė feja e vetme, pranimin e sė cilės e ka dėshmuar Allahu. Madje, edhe ata njerėz qė nuk zbatojnė porositė fetare, dhe sot nuk kanė ardhur ta kryejnė obligimin e tyre javor, edhe ata dėshmojnė njė gjė tė tillė. Kjo ėshtė realitet, ngase Allahu ka thėnė:
Åöäųó ĒįĻųöķäó ŚöäśĻó Ēįįųóåö ĒįśÅöÓśįĒćõ
Feja e pranueshme tek All-llahu ėshtė Islami,
. ([1])
ęóćóäś ķóČśŹóŪö ŪóķśŃó ĒįśÅöÓśįĒćö ĻöķäĒš Żóįóäś ķõŽśČóįó ćöäśåõ ęóåõęó Żöķ ĒįśĀĪöŃóÉö ćöäó ĒįśĪóĒÓöŃöķäó
E kush kėrkon fe tjetėr pėrveē fesė islame, atij kurrsesi nuk do t'i pranohet dhe ai nė botėn tjetėr ėshtė nga tė dėshėpruarit. ([2])
Megjithatė, ajo qė tė bėn tė mahnitesh, pėr tė keq, ėshtė fakti se nė praktikė shumė pak njerėz e kanė pėrvetėsuar programin e kėsaj feje. Pėrkundrazi, ata me apo pa vetėdije, kanė pėrvetėsuar programet dhe sistemet, tė cilave Islami qysh prej shpalljes sė tij e gjer nė amshim iu ka shpallur dhe do tiu shpallė luftė.
Subhanallah! Sikur Muhammedit, alejhis selam i qe hapur dritarja e sė ardhmes dhe atje, duke na parė neve muslimanėve, pasuesve tė tij, kishte thėnė:
įóŹóŹųóČöŚõäųó Óóäóäó ćóäś ŽóČśįóßõćś ŌöČśŃšĒ ČöŌöČśŃņ ęóŠöŃóĒŚšĒ ČöŠöŃóĒŚņ ĶóŹųóģ įóęś ÓóįóßõęĒ ĢõĶśŃó ÖóČųņ įóÓóįóßśŹõćõęåõ ŽõįśäóĒ ķóĒ ŃóÓõęįó Ēįįųóåö ĒįśķóåõęĻó ęóĒįäųóÕóĒŃóģ ŽóĒįó Żóćóäś
Ju do ti pasoni traditat e popujve tė mėparshėm, pėllėmbė pėr pėllėmbė dhe krahė pėr krahė, saqė nėse ata hyjnė nė birucė tė hardhucės, edhe ju do ta bėni atė. A pėr ēifutėt dhe tė krishterėt e ke fjalėn?- e pyetėm. Po pėr kė tjetėr- u pėrgjigj . ([3])
Islami ėshtė kundėr ēdo tradite e cila bie ndesh me te, dhe nisur nga kėtu, ai, para se ta obligonte programin e tij, obligoi diturinė, nė mėnyrė qė fenė ta kuptoj dhe jo ai qė thirret nė tradita dhe e kundėrshton fenė. Meqė jemi nė vigjilje tė njė feste, esencėn e se cilės do ta trajtojė dhe shtjelloje kjo ligjėratė e jona pėr sot, unė mbėshtetem nė Allahun dhe flas atė qė Allahu ma lehtėsoi pėrkitazi me tė duke e lutur shumė qė fjalėt tė jenė tė qėlluara, kėshillat tė mirėpritura dhe synimet tė pastra!
Vėllezėr muslimanė!
Kjo feste, sikur qė ka origjinė pagane, po kėshtu edhe natyra e festimit tė saj, nėse nuk ėshtė pagane, tė paktėn ajo ėshtė injorante dhe logjikisht e pakapshme ngase e tėra mbėshtetet nė mite. Them se ka origjine pagane ngase Festa e dashurisė (Shėn Valentini i mė pastajmė) ishte njė festė e romakėve pagan. Nė konceptin romak pagan, ajo ishte njė shprehje e dashurisė shpirtėrore pėr zotin e dashurisė.
Ndėrsa kur them se ajo ka ambalazh mitologjik, mbėshtetem nė faktet se, krahas shumė gjėrave, mbretėron edhe besėtytnia se Romulus, themeluesi i Romės, ishte ushqyer me gji nga njė ujk femėr, e cila i dha atij fuqi dhe urtėsi.
Pastaj, ajo qė edhe mė tepėr ta pėrkujton kėtė, ėshtė edhe fakti tjetėr se njė nga ritualet e kėsaj feste ishte sakrifikimi i njė qeni dhe njė dhie. Dy tė rinj tė fuqishėm do te lyenin trupat e tyre me gjakun e qenve dhe dhive, pastaj do ta lanin gjakun me qumėsht. Pas kėsaj do tė bėhet njė paradė e madhe me kėta dy tė rinj nė krye, tė cilėt do tė dilnin rrugėve. Dy tė rinjtė do tė visheshin me dy pjesė lėkure me tė cilat do t'i goditnin tė gjithė tė cilėt e dilnin pėrpara. Gratė romake i mirėpritnin ngjarjet e tilla se besonin se kėto ngjarje do tė pengonin ose do tė kuronin sėmundje sterile.
Shėn Valentini dhe Dita e Dashurisė
Kjo sa i pėrket origjinės pagane romake ndėrsa lidhshmėria e Shėn Valentinit me kėtė date konsiston nė realitetin e pamohueshėm se kur romakėt pranuan krishterimin, ata me vete bartėn edhe traditat e tyre, tė cilėt i pėrvetėsuan si pjesė e fesė sė tyre tė re.
Pėr Shėn Valentinin janė dhėnė informacione tė ndryshme. Thuhet se ai ishte njė prift i cili kishte vepruar kundėr vullnetit tė perandorit romak i cili ua kishte ndaluar ushtarėve martesėn. Ai, ilegalisht, lidhte kurora tė ushtareve dhe pėr kėtė u dėnua me ekzekutim. Gjatė kohės sa ishte nė burg edhe vet kishte rėnė nė dashuri me tė bijėn e rojės sė burgut. Romaket festėn e tyre tė dashurisė nga koncepti pagan i dashurisė shpirtėrore e bartėn tek njė koncept i njohur si martirėt e dashurisė, tė prezantuar nga Shėn Valentini i cili kishte mbrojtur dashurinė dhe paqen, pėr tė cilėn ēėshtje ai ishte "martirizuar", sipas thėnieve tė tyre. Gjithashtu kjo ėshtė e quajtur festa e tė dashuruarve dhe Shėn Valentini ishte i konsideruar si mbrojtėsi i shenjtė i tė dashuruarve.
Dėshmi tjera paganizmi
Eshtė bėrė zakon nė mes tė dashuruarve qė nė kėtė ditė ti dėrgojnė edhe kartolina dashurie njėri tjetrit. Nė disa nga kėto kartolina janė figurat e "Kjupid", i cili shfaqet si njė fėmijė me dy krahė, dukė mbajtur njė shigjetė dhe shtiza. Ky ishte Zoti i dashurisė sė paganėve romak.
Romaket nė kėtė datė pėr zotėruat e tyre prej gurit e drurit sakrifikonin kurbane pėr tua ruajtur kinse kopetė e bagėtive tė tyre nga ujqit.
Hipokrizia papnore dhe epiteti hyjnor
Kjo festė, neve muslimanėve na pėrkujton edhe njė herė hipokrizinė fetare tė prijėseve tė krishtere. Mė parė, priftėrinjtė ishin kundėr kėsaj feste por mė vonė papa e ligjėsoi atė. Si duket arsyeja e tė pareve ishte me e fuqishme se e papės. Ata e ndaluan ngase njė nga besimet false tė tyre tė lidhur mė kėtė festė ishin emrat e vajzave tė cilat kishin arritur kohėn e martesės do tė shkruheshin nė letra tė mbėshtjella dhe tė vendosura nė njė pjatė nė tavolinė. Pastaj tė rinjtė meshkuj tė cilėt dėshironin tė martoheshin thirreshin dhe secili prej tyre do tė merrte njė copė letre. Ai do ta vendoste veten nė shėrbim tė asaj vajzė tė cilės emri i kishte dalė pėr njė vit, kėshtu qė ata tė mund ta njihnin njėri-tjetrin. Pastaj ata do tė martoheshin ose ata do ta pėrsėritnin tė njėjtin progres sėrish nė ditėn e festės nė vitin tjetėr. Priftėrinjtė tė krishterė reaguan kundėr kėsaj tradite e cila ata e konsideruan tė ishte njė influencė e korruptuar mbi moralin e tė rinjve meshkuj dhe femra.
Papa, me dekret te Bajram Pashės, ditėn e vdekjes sė Shėn Valentinit, 14 shkurt 270, e shpalli si festėn e dashurisė. Nga kėtu konstatohet edhe origjina false e krishterimit modern. Ai fare nuk ka te beje me Isain, alejhis selam. Ata autorizuan veten pėr ēka as pejgamberėt nuk kishin te drejtė. Ata lejuan dhe ndaluan gjėrat qė janė kompetence e vetėm Allahut tė Madhėruar. Mu pėr kėtė, Allahu konsideroi se pėrderisa tė krishterėt pranuan kėto ligje, ata janė duke i adhuruar priftėrinjtė dhe papate. Allahu thotė:
ĒŹųóĪóŠõęĒś ĆóĶśČóĒŃóåõćś ęóŃõåśČóĒäóåõćś ĆóŃśČóĒČšĒ ćųöä Ļõęäö Ēįįųåö
Ata i (morėn) konsideruan "ahbarėt" (priftėr jehudi) tė tyre, "ruhbanėt" (murgjit e krishterė) tė tyre pėr zota pos All-llahut
. ([4])
Kur Adiji, i biri i Hatimit, ish- i krishterė, dėgjoi kėtė ajet nga goja e Muhammedit, alejhis selam u mahnit pak. Ai ishte i krishtere dhe nuk i kishte adhuruar ata andaj si thotė Pejgamberi, alejhis selam njė gjė tė tillė. Cudia e tij merr fund kur kupton esencėn e adhurimit. Nėse dikush respektohet nė gjėra tė ndaluara ky respekt ka kuptimin e adhurimit. Pejgamberi, alejhis selam sqaroi:
ĆóćóĒ Åöäųóåõćś įóćś ķóßõęäõęĒ ķóŚśČõĻõęäóåõćś ęóįóßöäųóåõćś ßóĒäõęĒ ÅöŠóĒ ĆóĶóįųõęĒ įóåõćś ŌóķśĘšĒ ĒÓśŹóĶóįųõęåõ ęóÅöŠóĒ ĶóŃųóćõęĒ Śóįóķśåöćś ŌóķśĘšĒ ĶóŃųóćõęåõ
Ata nuk i adhurojnė ata por kur ata i lejojnė atyre diēka qė ata e pranojnė si tė lejuar dhe kur ata i ndalojnė atyre diēka qė ata e pranojnė si tė ndaluar. ([5])
Analize islame rreth pėrmbajtjes sė kėsaj feste
- Nė bazė tė pėrshkrimit paraprak, muslimani shumė thjeshtė do tė konstatonte anomalinė e festimit tė kėsaj feste. Ai e di se feja e tij shquhet, krahas tjerash, edhe me sened, zingjirin e transmetuesve tė njė lajmi fetar, zingjir i cili ėshtė peshore e sė vėrtetės dhe kotės. Aty nuk matet e kota e tė mos refuzohet.
Senedi ka rėndėsi tė madhe nė ruajtjen e fesė nga devijimi dhe shtrembėrimi, shtimi e pakėsimi ngase bazuar nė tė vėrtetohet vėrtetėsia apo dobėsia e hadithit, apo edhe fabrikimi dhe shpifja e tij
Dijetarėt muslimanė senedit i kushtonin rėndėsi tė madhe. Pėr tė mos marrė dituri tė pavėrtetuar, ata shkonin nė vende tė largėta vetėm e vetėm pėr tė mėsuar njė apo dy hadithe. Hatib el-Bagdadi e ka njė libėr mahnitės pėr kėtė tė cilin e ka qaujtur err-Rrihletu fi talebil hadith (Udhėtimi pėr kėrkim tė hadithit).
Imam Shafiu ka thėnė: Ai qė kėrkon hadithin pa sened, ai ėshtė sikur ai qė mbledh drurėt natėn; bart me vete gjarpėr e nuk e di.
Disa tė tjerė kanė thėnė: Ai qė kėrkon ta mėsoje fenė pa sened ai i ngjan shembullit tė njeriut qė dėshiron tė hip nė pullaz pa shkallė([6]).
Hadithologu i njohur, Muhammed Nasiruddin Albani, Allahu e mėshiroftė, duke folur pėr rėndėsinė e senedit nė njė ligjėratė tė tij([7]), respektivisht nė pėrgjigje tė njė pyetje qė i ishte bėrė, kishte dhėnė detaje tė shkėlqyeshme. Pėr tė qenė sa mė adekuate pėr temėn tonė, ne do tė shkėpusim vetėm atė qė na duhet duke bėrė njė parafrazim:
Myslimanet me urdhėr kuranor janė tė detyruar pėr njė gjė tė tillė. Allahu ka thėnė:
ķĒ ĆķåĒ ĒįŠķä ĀćäęĒ Åä ĢĒĮßć ŻĒÓŽ ČäČĆ ŻŹČķäęĒ
O ju qė keni besuar, nėse ndonjė i pandėrgjegjshėm u sjell ndonjė lajm, ju shqyrtojeni mire
. ([8])
Shqyrtimi ėshtė veēori e legjislacionit islam qė obligon secilin musliman me korrektėsi dhe vėrtetėsi nė atė qė transmeton nga Pejgamberi, alejhis selam.
Domosdoshmėria e senedit vjen nė theks edhe mė kur kemi parasysh faktin se tradita e Pejgamberit, alejhis selam ėshtė burimi i dytė i fesė sonė. Allahu ka thėnė:
ŻóÅöäś ŹóäóĒŅ󌜏õćś Żöķ ŌóķśĮņ ŻóŃõĻųõęåõ Åöįóģ Ēįįųóåö ęóĒįŃųóÓõęįö Åöäś ßõ䜏õćś ŹõÄśćöäõęäó ČöĒįįųóåö ęóĒįśķóęśćö ĒįśĀĪöŃö Šóįößó ĪóķśŃń ęóĆóĶśÓóäõ ŹóĆśęöķįĒš
... Nėse nuk pajtoheni pėr ndonjė ēėshtje, atėherė parashtrojeni atė te All-llahu (te libri i Tij) dhe te i dėrguari, po qe se i besoni All-llahut dhe ditės sė fundit. Kjo ėshtė mė e dobishmja dhe pėrfundimi mė i mirė. ([9])
Madje, kjo traditė ėshtė edhe komentuese dhe sqaruese e Kuranit, gjė qė dėshmon nevojėn pėr sened.
ęĆäŅįäĒ Åįķß ĒįŠßŃ įŹČķä įįäĒÓ ćĒ äõŅųöį Åįķåć
Ty ta zbritėm Kur'anin qė t'u shpjegosh njerėzve atė qė u ėshtė shpallur atyre.... ([10])
- Therja e njė qeni dhe dhie si dhe lyerja me gjak tė tyre pėr tu pastruar mė pas me qumesht ėshtė besėtytni e radhės. Para se tė kaloj tutje, dua ta bėj me dije se vrasja e qenve, qė nuk paraqesin rrezik, ėshtė e ndaluar. Pejgamberi, alejhis selam ka thėnė:
įóęśįóĒ Ćóäųó ĒįśßöįóĒČó ĆõćųóÉń ćöäś ĒįśĆõćóćö įóĆóćóŃśŹõ ČöŽóŹśįöåóĒ ŻóĒŽśŹõįõęĒ ćöäśåóĒ ĒįśĆóÓśęóĻó ĒįśČóåöķćó
Sikur qentė tė mos ishin krijesa (qė dėshmojnė ekzistencėn e Allahut) do tė urdhėroja qė tė mbyteshin por jo, prej tyre mbytni vetėm atė qė ėshtė tėrėsisht i zi. ([11])
Mbytja e tyre dhe pėrlyerja me gjak ėshtė njė ndyrėsi, tė cilėn Allahu nuk e do ngase Ai ka urdhėruar qė tė pastrohemi, por atė e do djalli. Allahu ka thėnė:
Åöäųó Ēįįųóåó ķõĶöČųõ ĒįŹųóęųóĒČöķäó ęóķõĶöČųõ ĒįśćõŹóŲóåųöŃöķäó
.... All-llahu i do ata qė pendohen dhe ata qė ruhen prej punėve tė ndyta e tė neveritshme. ([12])
ęóĒįįųóåõ ķõĶöČųõ ĒįśćõŲųóåųöŃöķäó
e All-llahu i do tė pastrit. ([13])
- Marrėzia tjetėr ėshtė bindja e shėrimit tė sterilitetit. Allahu nė Kuran dhe Muhammedi, alejhis selam nė hadithe nuk e kanė ndaluar shėrimin, madje kanė porositur pėr tė porse kanė tėrhequr vėmendjen se shėrimi pa lejen e Allahut nuk mund tė ndodhė prej barėrave. Mu pėr kėtė, kjo bindje, sipas kandarit kuranor, ėshtė e gabuar ngase:
įöįųóåö ćõįśßõ ĒįÓųóćóĒęóĒŹö ęóĒįśĆóŃśÖö ķóĪśįõŽõ ćóĒ ķóŌóĒĮ ķóåóČõ įöćóäś ķóŌóĒĮ ÅöäóĒĖšĒ ęóķóåóČõ įöćóä ķóŌóĒĮ ĒįŠųõßõęŃó (49) Ćóęś ķõŅóęųöĢõåõćś ŠõßśŃóĒäšĒ ęóÅöäóĒĖšĒ ęóķóĢśŚóįõ ćóä ķóŌóĒĮ ŚóŽöķćšĒ Åöäųóåõ Śóįöķćń ŽóĻöķŃń
Vetėm i All-llahut ėshtė pushteti i qiejve e i tokės; Ai krijon ēka tė dojė; Ai i falė vetėm femra atij qė do; e i falė vetėm meshkuj atij qė do. 50. Ose u falė ēift, meshkuj e femra, por atė qė do e lė pa fėmijė (steril); Ai ėshtė i dijshėm, i fuqishėm. ([14])
- Parimi tjetėr qė bie ndesh me tė vėrtetat islam ėshtė edhe ēėshtja e shenjtėrimit. Shėn Valentini d.t.th.: Valentini i Shenjtė? A thua vallė kush kė drejtėn e njė gjėje tė tillė. Muhammedi, alejhis selam aq ishte i pėrkushtuar nė adhurim dhe nė sinqeritet saqė nuk i gjeje shok nė pejgamberė e lėre mė nė njerėz tė rėndomtė megjithatė urrente njė gjė tė tillė pėr veten e vet. Ai ishte mėsuar nga Allahu tė thotė:
Žõįś ÅöäųóćóĒ ĆóäóĒ ČóŌóŃń ćųöĖśįõßõćś ķõęĶóģ Åöįóķųó ĆóäųóćóĒ Åöįóåõßõćś Åöįóåń ęóĒĶöĻń Żóćóä ßóĒäó ķóŃśĢõę įöŽóĒĮ ŃóČųöåö ŻóįśķóŚśćóįś ŚóćóįšĒ ÕóĒįöĶšĒ ęóįóĒ ķõŌśŃößś ČöŚöČóĒĻóÉö ŃóČųöåö ĆóĶóĻšĒ
Thuaj: "Unė jam vetėm njeri, sikurse edhe ju, mua mė shpallet se vetėm njė Zot ėshtė Zoti juaj, e kush ėshtė qė e shpreson takimin e Zotit tė vet, le tė bėjė vepėr tė mirė, e nė adhurimin ndaj Zotit tė tij tė mos e pėrziejė askė. ([15])
Nuk ka vend pėr tu ēuditur aspak kur vet Kurani na ka mėsuar se tė krishterėt janė kalorės dhe mejdanit tė shpifjeve:
ęóŃóåśČóĒäöķųóÉš ĒČśŹóĻóŚõęåóĒ ćóĒ ßóŹóČśäóĒåóĒ Śóįóķśåöćś
... ndėrsa murgėsinė ata vetė e shpikėn
.. ([16])
- Dukuria e pikturizimit tė figurave fetare tė krishterėt ėshtė e njohur porse pikturizimi i Zotit nė kartolina tė tilla, e sidomos kur kihet fakti parasysh se ajo figure ėshtė pagane, tė bėn tė kuptosh pėr devijimin e madh tė tyre. Pejgamberi, alejhis selam ka thėnė:
Åä ćä ĆŌĻ ĒįäĒÓ ŚŠĒČĒ ķęć ĒįŽķĒćÉ ĒįćÕęŃęä
Prej njerėzve me dėnimin mė tė madh nė Ditėn e Kijametit do tė jenė ata qė pikturojnė (vizatojnė). ([17])
ĆŌĻ ĒįäĒÓ ŚŠĒČĒ ķęć ĒįŽķĒćÉ : ĒįćÕęŃęä ķŽĒį įåć : ĆĶķęĒ ćĒ ĪįŽŹć
Njerėzit me dėnim mė tė madh nė Ditėn e Kijametit do tė jenė piktorėt; iu thuhet: Ngjallni kėta qė krijuat. ([18])
- Sakrifica pėr puta ėshtė dėshmi pabesimi. Allahu nė Kuran shumė qartė ka thėnė se njė gjė e tillė duhet ti kushtohet vetėm Atij.
Žõįś Åöäųó ÕóįĒóŹöķ ęóäõÓõßöķ ęóćóĶśķóĒķó ęóćóćóĒŹöķ įöįųåö ŃóČųö ĒįśŚóĒįóćöķäó
Thuaj: "Namazi im, kurbani im, jeta ime dhe vdekja ime janė thjesht pėr All-llahun, Zotin e botėve. ([19])
Pėrse tė mos e festojmė kėtė festė?
Ne muslimanėt nuk e festojmė kėtė festė ngase:
- Festat nė Islam janė adhurime me tė cilat njeriu afrohet tek Allahu. Nė Islam nuk ka gjėra qė quhen festa pėrveē atyre tė caktuara me tekst. Askush nuk ka tė drejtė qė ta ligjėsojė njė festė qė Allahu nuk e ka ligjėsuar. Bazuar nė kėtė, festimi i kėsaj feste d.t.th.: shpikje dhe shtim nė fenė e Allahut, gjė qė ėshtė shumė e rrezikshme. Allahu ka thėnė:
" įößõįųņ ĢóŚóįśäóĒ ćöäßõćś ŌöŃśŚóÉš ęóćöäśåóĒĢšĒ
Pėr secilin prej jush, Ne caktuam ligje program (tė posaēėm nė ēėshtje tė veprimit)
. ([20])
Transmetohet nga Enesi se Pejgamberi, alejhis selam erdhi nė Medine e ata i kishin dy ditė qė luanin nė to tha Pejgamberi alejhis selam: "C'ka janė kėto dy ditė? Thanė ata: Luanim nė to nė kohėn e injorancės, atėherė Pejgamberi a.s tha:
ŽĻ ĆČĻįßć Ēįįå ŹŚĒįģ ČåćĒ ĪķŃĒ ćäåćĒ: ķęć ĒįŻŲŃ ęĒįĆÖĶģ
Allahu ua ka zėvendėsuar kėto dy ditė me dy tė tjera mė tė mira: ditėn e Kurban Bajramit dhe Fitėr Bajramit." ([21]).
Ibni Haxheri ka thėnė: Nga ky hadith nxirret parimi se urrehet gėzimi nė festat e pabesimtarėve dhe pėrngjasimi me ta.
Madje Allahu i Madhėruar, nė pėrshkrimin qė ua bėn bsimtarėve, nė mes tjerash pėrmend edhe shmangien e tyre nga festat e jobesimtareve. Thotė Allahu:
ęĒįŠķä įĒ ķŌåĻęä ĒįŅęŃ
(Robėrit e Zotit janė) Edhe ata qė nuk dėshmojnė rrejshėm
. ([22])
Qėllimi me Zur-in nė kėtė ajet janė festat e pabesimtarėve, tė cilat nuk frekuentohen nga besimtarėt.
- Festimi i kėsaj feste na bėn tė ngjashėm me romakėt paganė dhe tė krishterėt, pasues tė romakėve. Imitimi me ta ėshtė i ndaluar.
- Dashuria e synuar nė kėtė ditė nuk ėshtė dashuri e ligjshme. Ajo ėshtė dashuri e shthurur, dashuri e pakontrollė andaj festimi i saj d.t.th.: festim i festave tė tė shthururve moralisht.
- Nuk ka fe qė nxit ithtarėt e saj pėr dashuri sikurse Islami. Ai pėrveē qė thėrret pėr dashuri nė baza fetare ndėrmjet njerėzve, rrėfen se dashuria e tyre kalon edhe nė gjėra tė ngurta. Pejgamberi, alejhis selam pėr Uhudin kishte thėnė:
åŠĒ ĆĶĻ ĢČį ķĶČäĒ ęäĶČå
Ky ėshtė Uhudi, kodėr qė na do dhe e duam. ([23])
Dashuria e Shėn Valentinit dhe dashuria nė Islam
Dashuria nė Islam zė njė vend tė rėndėsishėm. Ajo nė radhė tė parė dhe ekskluzivisht i pėrkushtohet Allahut dhe tė dėrguarit tė Tij. Kjo dashuri nė Islam nuk paraqet vetėm kuptimin e ngushte tė fjalės, jo, ajo tejkalon kėtė dhe pėrfshin dashurinė vėllazėrore nė baza tė fesė. Mu pėr kėtė qėllim, besimtari duan dhe urren pėr hirė tė fesė. A nuk ka thėnė Allahu:
" įĒ ŹóĢöĻõ ŽóęśćĒš ķõÄśćöäõęäó ČöĒįįųóåö ęóĒįśķóęśćö ĒįśĀĪöŃö ķõęóĒĻųõęäó ćóäś ĶóĒĻųó Ēįįųóåó ęóŃóÓõęįóåõ ęóįóęś ßóĒäõęĒ ĀČóĒĮóåõćś Ćóęś ĆóČśäóĒĮóåõćś Ćóęś ÅöĪśęóĒäóåõćś Ćóęś ŚóŌöķŃóŹóåõćś ĆõęįóĘößó ßóŹóČó Żöķ ŽõįõęČöåöćõ ĒįśÅöķćóĒäó ęóĆóķųóĻóåõćś ČöŃõęĶņ ćöäśåõ ęóķõĻśĪöįõåõćś ĢóäųóĒŹņ ŹóĢśŃöķ ćöäś ŹóĶśŹöåóĒ ĒįśĆóäśåóĒŃõ ĪóĒįöĻöķäó ŻöķåóĒ ŃóÖöķó Ēįįųóåõ Śóäśåõćś ęóŃóÖõęĒ Śóäśåõ ĆõęįóĘößó ĶöŅśČõ Ēįįųóåö ĆóįĒ Åöäųó ĶöŅśČó Ēįįųóåö åõćõ ĒįśćõŻśįöĶõęäó
Nuk gjen popull qė e beson All-llahun dhe ditėn e gjykimit, e ta dojė atė qė e kundėrshton All-llahun dhe tė dėrguarin e Tij, edhe sikur tė jenė ata (kundėrshtarėt) prindėrit e tyre, ose fėmijėt e tyre, ose vėllezėrit e tyre, ose farefisi i tyre".([24])
Nė Islam nuk mund tė thuhet se nuk ka dashuri pėr femrėn. Ka, por ajo dashuri ėshtė e ligjshme. Ajo nuk mbėshtetet nė kartolina e nė ditė, ajo ėshtė e pėrhershme dhe e porositur fetarisht. Kėtė mė sė miri e tregon ligjėrata e fundit e Muhammedit, alejhis selam e mbajtur nė publik tė madh, nė Haxhin Lamtumirės, ku ndėr porositė kryesore ishte edhe kujdesi pėr gratė.
Ndėrsa dashuria tek tė tjerėt zakonisht ka vetėm atė domethėnien e ngushtė, ajo ėshtė e pėrkohshme dhe false. Nė njė studim tė ndėrmarrė nga Universiteti i Kairos, ēfarė ata e quajnė "martesė dashurie" dhe "martesė tradicionale" ėshtė treguar si mė poshtė: "Nė martesat tė cilat kanė ardhur pasi njė historie dashurie, 88 pėr qind kanė pėrfunudar nė dėshtim, dhe pėrqindja e sukseshme nuk ka qenė mė shumė sesa 12%. Por nė raste tė cilat studimi i quan si "martesa tradicionale" pėrqindja e suksesshme ishte 70%. Me fjalė tė tjera, pėrqindja e suksesshme nė martesat e pėrshkruar si tradicionale ishte gjashtė herė mė shumė sesa atyre qė janė tė pėrshkruara si "martesa dashurie".
Ndėrsa nė perėndim, ku Shėn Valentini ėshtė shenjtėruar, pozita e gruas ėshtė jashtėzakonisht e palakueshme. Nė njė studim amerikan tė bėrė nė 1987 thuhet se 79% e burrave i rrahin gratė nė shtėpitė e tyre, veēanėrisht nėse ata janė tė martuar.
Njė studim i ndėrmarrė nga National American Office for Mental Health thotė:
· 17% e grave tė cilat shkojnė nė dhoma tė ndėrhyrjes sė shpejt janė viktima tė rrahjeve nga burrat dhe dashnorėt e tyre.
· 83% e atyre tė cilėt janė shikuar (vėzhguar) nė spital tė paktėn njė herė pėr kurime plagėsh, janė rezultuar nga rrahjet.
· Studimi shton se ka shumė gra tė cilat nuk shkojnė nė spital pėr tu kuruar, por i mjekonin plagėt nė shtėpi.
Nė njė raport pėr Central American Agency for Examination [FPT] thuhet qė ēdo 18 sekonda njė grua rrahet nga burri i saj diku nė Amerikė.
Revista amerikane Time thotė qė rreth 4000 gra nga afėrsisht 6 milion tė cilat rrehen vdesin si rezultat i atij tė rrahuri.
Nė njė studim nė Gjermani thuhet se jo mė pak sesa 100.000 gra pėr vit u ekspozoheshin dhunės fizike dhe psikologjike nga ana e burrave tė tyre ose me burrat qė jetonin. Tė dhėnat e sakta mund t'i kalojnė njė milionė.
Nė Francė, afėrsisht 2 milion gra rrehen.
Nė Mbretėrinė e Bashkuar (Angli), nė njė pyetėsorė nė tė cilin morėn pjesė 7.000 gra, 28 prej tyre thonin qė kishin qenė subjekt i sulmeve nga burrat dhe dashnorėt e tyre.
Tė nderuar muslimanė!
Meqė Islami qenka fe qė pėrmbush ēdo aspekt tė jetės, e edhe kėtė emocional e dėfryes, atėherė pėrse ta braktisim atė dhe ti qasemi sistemeve tjera? Pėrse tė marrim nga fe tė devijuara e ta lėmė fenė e vėrtetė? Allahu nėpėrmjet gjuhės se Muhammedit, alejhis selam na ka porosite:
ęóĆóäųó åóŠóĒ ÕöŃóĒŲöķ ćõÓśŹóŽöķćĒš ŻóĒŹųóČöŚõęåõ ęóįĒ ŹóŹųóČöŚõęĒ ĒįÓųõČõįó ŻóŹóŻóŃųóŽó Čößõćś Śóäś ÓóČöķįöåö Šóįößõćś ęóÕųóĒßõćś Čöåö įóŚóįųóßõćś ŹóŹųóŽõęäó
Dhe vėrtet, kjo ėshtė Rruga Ime e Drejtė, kėshtu qė ndiqeni atė dhe mos ndiqni rrugė tė tjera pasi ato do tju ndajnė e tju largojnė nga udha e Tij. Kėtė jua ka urdhėruar Ai qė tė mund tė bėheni muttekinė (tė pėrkushtuar nė besimin e pastėr islam). ([25])
O Allahu jonė, tė lusim tė na dhurosh dashuri pėr fenė tėnde, pėr ithtarėt e fesė Sate, na dhuro dashuri tė ndėrsjellė dhe na bė prej atyre qė duan dhe urrejnė vetėm pėr hire Tėndin!
Mblodhi, pėrzgjodhi dhe pėrshtati nga burime shqip e arabisht: Sedat G. ISLAMI
12-2-2008, e martė
Vushtrri, Kosovė
--------------------------------------------------------------------------------
[1] Ali Imran, 19
[2] Ali Imran, 85
[3] Buhariu dhe Muslimi.
[4] et-Teube, 31
[5] Transmeton Tirmidhiu ndėrsa Shejh Albani nė Sahihu ve daifu sunenit Tirmidhijj, 3095, e ka cilėsuar tė mirė-hasen.
[6] http://www.saaid.net/arabic/ar179.htm
[7] http://www.alnwady.com/stock/showthread.php?t=39687
[8] el-Huxhurat, 6
[9] en-Nisa, 59
[10] en-Nahl, 44
[11] Transmeton Ebu Davudi ndėrsa Albani nė Sahihu ve daifu suneni Ebi Davud, 2845, e ka cilėsuar autentik.
[12] el-Bekare, 222
[13] et-Teube, 108
[14] esh-Shura, 49-50
[15] el-Kehf, 110
[16] el-Hadid, 27
[17] Transmeton Nesaiu ndėrsa Albani nė Sahihu ve daifu sunenin Nesaijj, 5364, e ka cilėsuar autentik.
[18] Hadithi ėshtė autentik. Shih: Sahihul xhamii, 999.
[19] el-Enam, 162
[20] el-Maide, 48
[21] Transmeton Ebu Davudi 1134, Nesaiu 1556 dhe Ahmedi 1241
[22] el-Furkan, 72
[23] Buhariu dhe Muslimi.
[24] el-Muxhadele, 22
[25] el-Enam, 153