PASOMËNI MUA QE T'IU DOJE ALLAHU
Fjala el-ittibaė (pasim) gjuhėsisht
dtth: El iktifa (ndjekje, pasim i gjurmėve te atij qe ec). Ndėrsa ne
kuptimin terminologjik dtth: qe besimtari ta pasoje
atė qe erdhi prej Pejgamberit a.s dhe prej shokėve te tij (as-habeve). Sa i pėrket asaj qe transmetohet prej tabiineve (gjeneratės pas sahabeve), ėshtė i lire te zgjedhe (mendimet), siē e thotė
kėtė edhe Imam Ahmedi r.a.
Ne realitet tere atė qe e
urdhėroi Pejgamberi a.s,
Allahu s.w.t na e obligoi ta pasojmė. Pėr pasuesin ka
parashikuar shpėrblime ndėrsa pėr kundėrshtuesin ka parashikuar
ndėshkime.
Vėlla musliman! Dije se
sinqeriteti i dashurisė sate ndaj Allahut s.w.t dhe te
dėrguarit te Tij, duket ne pėrfilljen apo zbatimin e urdhrave dhe largimin nga
ndalesat, ndryshe te pretendosh dashurinė ndaj Allahut s.w.t dhe te dėrguarit te Tij ėshtė lehte madje nuk te
obligon me shume se njė fjali. Por, dashuri e vėrtetė ėshtė: pasimi dhe respekti
(nenshtrueshmeria). Thotė Allahu s.w.t"Žõįś Åöä ßõäŹõćś ŹõĶöČųõęäó Ēįįųåó
ŻóĒŹųóČöŚõęäöķ ķõĶśČöČśßõćõ Ēįįųåõ ęóķóŪśŻöŃś įóßõćś ŠõäõęČóßõćś ęóĒįįųåõ
ŪóŻõęŃń ŃųóĶöķćń Thuaj: Nėse e doni All-llahun, atėherė ejani pas meje qė All-llahu tė ju dojė, t'ju
falė mėkatet tuaja, se All-llahu ėshtė qė fal shumė, mėshiron
shumė".
(Ali Imran
31).
Ka thėnė Ebu Sulejman Ed Darani: Kurė zemrat pretenduan dashurinė ndaj Allahut
s.wt,zbriti Allahu kėtė ajet si sprove pėr
to.
Po vėlla i dashur, argument
i dashurisė sate ndaj Allahut s.w.t dhe te dėrguarit
te Tij ėshtė ta pasosh atė, me te cilėn erdhi ligji-feja e Allahut madje edhe
nėse ėshtė kundėr teje. Mu pėr kėtė, ky ajet u quajt "ajeti i sprovės".
Ka thėnė Ibnul Kajjimi" Nėse nuk ke
arritur (ta realizosh)pasimin atėherė nuk e ke arritur apo shijuar dashurinė. Po
ashtu thotė:bazuar ne kėtė (ajetin kuranor te lartcekur), nuk arrihet kėnaqėsia e Allahut s.w.t pėrveēse me pasimin e Pejgamberit a.s".
Çdokush prej nesh e di se
lumturia, shpėtimi dhe kėnaqėsia ne
te dy dunjatė ėshtė ne te pasuarit e Muhammedit a.s por kush i pason urdhrat e tij? Kush zbaton sunnetin e tij ne jetėn e vet? Urdhėresat e ndalesat na u
sillen neper vesh por kush iu pėrgjigjet?A jemi ne ashtu siq thotė Imam Evzaiu "Ecin me
sunnetin kudo qe te shkoje" apo jemi prej atyre qe
pasojnė epshin kudo qe te jete e kudo qe te thėrret?
Vėlla te kėshilloj te kesh
kujdes nga pasimi i epshit sepse epshi ėshtė rruga e
humbjes!!!
Vėlla i dashur! A ke dėshirė
te jesh prej atyre, pėr te cilėt thotė Pejgamberi
a.s" Tere ummeti im hyjnė
ne xhennet
"
Unė e di se ti ke dėshirė
por ta lexojmė hadithin prej fillimit .Nga Ebi Hurejre transmetohet se Pejgamberi a.s ka thėnė: Tere
ummeti im hyjnė ne xhennet
pėrveē atyre qe refuzojnė. Thane: O i dėrguari i Allahut: E kush refuzon? Tha:
Kush me respekton mua hyn ne xhennet e kush me
kundėrshton veē ka refuzuar (hyrjen ne xhennet)".(Transmeton Buhariu).
Vėrtet shume lehte! Xhenneti ėshtė pėr modestin dhe pasuesin ndėrsa nuk ėshtė
pėr atė qe refuzon e kthen
shpien.
A ėshtė respekt dėgjimi i
urdhrit pėr ta ulur shikimin pastaj te vazhdosh me shiqimet tua ne gjerat qe i ndaloi
Allahu?
A ėshtė respekt dėgjimi i
urdhrit pėr lėnien e Gibetit (pėrgojimit) pastaj te
mbizotėrosh me gjuhen tende ndaj vėllezėrve muslimanė?
A ėshtė respekt dėgjimi i
urdhrit pėr bamirėsi ndaj prindėrve pastaj te vazhdosh ne art-izimin dhe shpikjen e metodave pėr arrogance ndaj
tyre?
A ėshtė respekt dėgjimi i
urdhrit pėr te ftuar ne rrugėn e Allahut pastaj te nxitosh qe ta mohosh
kėtė?
Shume e shume urdhra te
cilat godasin veshėt tanė nuk patėn fat te pėrfillen.
Vėlla tashme prezantoja
veten hadithit te lartpėrmendur dhe shiko se a je prej atyre qe e
respektojnė apo e kundėrshtojnė Pejgamberin a.s? Atje do ta gjesh veten gjykues te
vetvetes"ĒŽśŃóĆś ßóŹóĒČóßó ßóŻóģ ČöäóŻśÓößó
Ēįśķóęśćó Śóįóķśßó ĶóÓöķČĒš Lexo librin tėnd, mjafton tė jesh
sot llogaritės i vetvetes.(Isra
14).
Ka thėnė Ibnul Kajjimi: Omeri r.a i merrte ēėshtjet me seriozitet dhe pėrpikėri ndėrsa kur
i thuhej:ate nuk e ka bere Pejgamberi a.s
ndalej".
Ne fatkeqėsisht garojmė ne
mėkate ndaj Allahut s.w.t e te dėrguarit te tij. Si
dėshirojmė te jemi nga ithtarėt e sunnetit ndėrsa
asgjė prej tij nuk kemi bere? Si duam te largohemi nga te humburit ndersa ne jemi duke ecur ne karvanin e
tyre?
Ibni Abbasi ne
koment te ajetit"ķóęśćó ŹóČśķóÖųõ ęõĢõęåń ęóŹóÓśęóĻųõ
ęõĢõęåń Nė ditėn kur ka fytyra qė zbardhen
dhe ka fytyra qė nxihen
(Ali
Imran 106), thotė: Sa u pėrket atyre qe iu zbardhen
fytyrat, ata janė Ehli Sunneti Dhe Xhemati si dhe dijetaret ndėrsa tyre qe u nxihen
fytyrat ata janė bidatxhinjte dhe te
humburit".
Gjenerata e pare, sahabet r.a, ishin shembull i
larte ne praktikimin e parimeve fetare. Poashtu ishin mostėr e sinqerte ne dashurinė dhe pasimin e
Pejgamberit a.s .Omeri r.a kur arriti tek Haxher El Esvedi (Guri i zi ne Qabe) tha:
Unė vėrtet e di se ti je guri, nuk bėn dem e as dobi por po te mos e shihja
Pejgamberin a.s duke te
puthur ty nuk do te puthja". Urdhrat e Allahut dhe te dėrguarit te Tij iu
vinin ne kundėrshtim me jetėn e tyre por ata iu pėrgjigjeshin menjėherė madje
posa dilte (nxirrej) urdhri e depėrtonte ne veshėt e tyre ata e zbatonin duke
treguar kėshtu dashuri ndaj Allahut dhe te dėrguarit te Tij. Thotė Enes Ibni Malik r.a" U shėrbeja njerėzve
me raki ne shtėpinė e Ebi Talhase, ne kohen kur rakija pihej
sheshazi. Pejgamberi a.s
urdhėroi njė telall (thirrės) te thėrret" Veni re!Alkooli u ndalua. Thotė
Enesi: Me tha Ebu Talhaja: Dil dhe derdhe (te teren). Dola dhe e derdha, (e
nga sasia e shumte) rridhte (si rreke) ne sokaqet e
Medinės".(Buhariu).
Ne njė transmetim qėndron
"As nuk e pyeten pėr te (ndalesėn) e as nuk iu kthyen me (alkoolit) pas
lajmit te njeriut".(Buhariu).
Nuk kishte nevoje atyre t'iu
sqaroheshin demet e elementeve dehėse e as nuk kishte nevoje te publikohen
vėrejtje por ēdo gjė mjaftoi me "rakia u ndalua".
E perse te mos pushojnė
shpirtrat kur"ęóćóĒ ķóäŲöŽõ Śóäö Ēįśåóęóģ {3} Åöäś
åõęó
ÅöįųóĒ ęóĶśķń ķõęĶóģ Dhe ai nuk flet nga dėshira e tij.Ai (Kur'ani) nuk ėshtė tjetėr pos shpalljes qė i
shpallet."(Nexhm
3-4).
Ibni Omeri transmeton se" Derisa
njerėzit ishin duke falur sabahun ne Kuba erdhi njė njeri e tha: Pejgamberit a.s i ėshtė zbritur
Kur'an, qe e urdhėroi te kthehet kah Qabeja pra
kthehuni kah ajo! Atėbotė njerėzit ishin te kthyer kah Shami (por posa dėgjuan
urdherin) u kthyen drejt Qabes". (Buhariu). Ndėrsa ne
njė transmetim: U drejtuan (drejt Qabes) duke qene
ne ruku".(Ebu Davudi,Ibni Maxheh dhe Nesaiu).
Vėlla i dashur dhe motėr e
nderuar! Islami nuk erdhi vetėm pėr sahabet e as
urdhrat nuk iu drejtuan vetėm atyre por edhe pėr ata qe erdhėn pas tyre. Ju
gjithsesi se jeni pasardhės te tyre. Islami erdhi si pėr ata e pėr ne qe te
mbizotėroje mbi jeterat tona, t'i pastroje ato dhe ti
stolise me bamirėsi e shpėtim.
Imagjino njė karvan, i cili
dėshiron te udhėtojė prej njė vendi ne njė vend tjetėr, ku distanca ne mes tyre
pėrveē qe ėshtė e largėt ėshtė edhe shume e mundimshme. Rrugėn pėr tek ai vend
nuk e di kush pos njė njeriu, rrugės se te cilit kush i largohet fundin e ka
shkatėrrim. ēfarė mendon pėr atė qe me qellim e kundėrshton kėtė njeri
(udhėzuesin apo udhėheqėsin ne rruge)?
Ne nė kėtė dynja besojmė se
lumturia dhe shpėtimi ynė nuk ėshtė ne diē tjetėr pėrveē ne pasimin e Pejgamberit a.s dhe rrugėn e tij.
Andaj perse ta kundėrshtojmė? Na e sqaroi udhėzimin pas humbjes, ndėrsa zemrat
tona janė te bindura ne vertetsine e fjalėve te
tij.
Kur Pejgamberi a.s i thirri njerėzit
ne besatim (bej'ah), i pari i cili shkoi tek ai ishte
Sinan El Esediu, i cili i tha: Shtrije dorėn tė tė besatohem. Tha Pejgamberi
a.s: Nė ēka me besatohesh? Tha Ebu Sufjani: Ne tere atė qe ke ne veten tende".(Tefsiri i Ibni Kethirit).
Ajo ishte pėrgjigje e plote
dhe bindje se atė qe e urdhėron ky profet ėshtė e mire me plotekuptimin e fjalės, ne te gjitha poret e jetės. Mu pėr
kėtė pėrgjigja e tij ishte e plote" Nė tere atė qe ke ne veten
tende".
Çėshtja e pasimit nuk ėshtė
e pėrkufizuar vetėm ne burra por edhe gratė kishin rolin e vet ne respektimin e
urdhrave dhe largimin nga ndalesat. Dispozitat e sheriatit nuk veēohen vetėm me
burra por me burra e gra, pėrveē atyre qe janė specifike pėr gjininė pėrkatėse.
Nga Ebi Usejd El Ensari transmetohet se ka
dėgjuar Pejgamberin a.s duke
thėnė derisa ishte duke dalur prej xhamisė, ne kohen
kur burrat e gratė ishin pėrzier ne rruge" Qėndroni mbrapa (oj gra) sepse
juve nuk u takon te ecni ne mes te rrugės por ecni qosheve te saj". (Ebu Davudi). Thotė transmetuesi
pas kėsaj ngjarjeje) gratė (i pėrmbaheshin dhe) ecnin afėr mureve saqė rrobat
e ndonjėrės prej tyre kapeshin pėr mureve pėr shkak te afėrsisė se saj (ne ecje)
me mure (qoshe te rrugėve).".
Po te ishin te gjitha gratė
sikur ato do te ishin me te mira se sa burrat (por ja ndodhe e
kundėrta).
Motėr besimtare! Nuk
kėrkojmė prej teje te lepitesh-ngjitesh pėr muri por
dėshirojmė qe te largohesh nga sprovat e burrave ne ndejet e e tyre!!Kėrkojmė qe mos
zbulosh stolitė, te mos parymosesh kur te dalėsh ne
treg; ne mėnyrė qe te mos jesh shkaktare pėr sėmurjen e zemrave te
besimtareve.
LEGJENDA NGA DASHURIA DHE
PASIMI I PEJGAMBERIT A.S
Transmetohet se ne
marrėveshjen e Hudejbise, Urveja shikonte me bishtsyri sahabet e Pejgamberit a.s e tha: Nuk ka ndodhur te pėshtyje i dėrguari i
Allahut e te mos bie pėshtyma e tij ne dorėn e ndokujt, me te cilėn e fėrkonte
fytyrėn e lėkurėn e tij. Kur i urdhėronte me diē shpejtonin ta kryenin. Kur
merrte abdes gati sa nuk luftonin pėr ujin e abdesit te tij. Kur fliste i ulnin
zėrat e nuk e shikonin pėrveē se me nder e respekt. U kthye Urve e iu tha shokėve te vet: O njerėz! Vallahi kam qene emisar tek mbretėr: tek Kajseri, Kisraja e Nexhashiu por nuk kam pare kurrė mbret, shokėt e te cilit e
nderojnė atė siē e nderonin Muhammedin shokėt e
vet."(Buhariu).
Abdurrahman Ibn Ebi Lejla rrėfen se njė dite Abdullah ibni Revaha (ne njė transmetim qėndron Ibni Mesudi) erdhi tek Pejgamberi a.s, i cili ishte duke
ligjėruar. E dėgjoi duke thėnė"Uluni!"e ul jashtė xhamisė derisa e
kreu Pejgamberi a.s hytben e tij. U njoftua Pejgamberi
a.s me kėtė e i tha: Allahu ta shtoftė dėshirėn
dhe kureshtjen pėr respekt ndaj Allahut e te dėrguarit te Tij (Ibni Asakiri, shif:Kenz El Ummal pastaj El Isabeh).
Nga Zejd Ibn Halid El Xhehniu rrėfehet se Pejgamberi
a.s ka thėnė: Po te mos i rendoja ummetin tim do t'i urdhėroja pėr misvak para ēdo namazi". Thotė (transmetuesi): Zejdi sa here qe shkonte ne xhami e vendoste misvakun ne vesh siē vendoset lapsi. Nuk ka falur ndonjė
namaz e te mos ketė bere me misvak para se te
falet". (Tirmidhiu,Ahmedi dhe Ebu Davudi).
Thotė Nafiu: Po te shikoje ne Ibni
Omerin se si pasonte gjurmėt e Pejgamberit a.s do te thoshe:
Qenka i ēmendur." (Ebu Neimi ne El Hilje,Hakimi).
Nafiu rrėfen se Ibni Omeri ka thėnė se Pejgamberi
a.s ka thėnė: Po ta caktonim kėtė dere (vetėm) pėr
gra". Thotė Nafiu: Ka vdek Ibni Omeri e nuk ka hyre prej
saj (ne xhami). (Ibni Sa'di ne Tabekat,Sijer Ea'lam En Nubela).
Nga Ebi Umameja rrėfehet se i ka thėnė
Pejgamberit a.s: Me urdhėro me diē? Tha Pejgamberi a.s: Mbaje agjėrimin se vėrtet nuk ka te
ngjashėm me te. Thotė transmetuesi: Ebu
Umamene, gruan dhe shėrbėtorin e tij nuk i takoja
ndryshe veēse agjerueshem. (Ahmedi,Taberaniu dhe Nesaiu).
Thotė Dehebiu ne librin e tij Es Sijer
4/268 Ebu Abdurrahman Es
Selmi, lexuesi i Kufes,
imami i diturisė. E lexoi Kur'anin bukur dhe u thellua
ne te. Njerėzve ua lexoi Kur'anin ne xhami plot 40
vite. Nga Abdurrahman Es-Selmiu nga
Uthman Ibni Affani se Pejgamberi a.s ka thėnė: Me i miri prej jush ėshtė ai qe mėson Kur'anin dhe ua mėson te tjerėve".(Buhariu). Thotė Ebu Abdurrahmani: Vėrtet kjo premise (premtim hyjnor) me ka bere
qe te ulem ketu ne kete
vend.
Autor: Halid Iben Abdul Aziz El Muslim
3-4/dhjetor/2003,e mėrkurė
e enjte
Brunei Darussalam