RREZIKU I GERSHETIMIT TE ADHURIMIT DHE MEKATIT NE JETEN E MUSLIMANIT
Falėnderimi i takon All-llahut. Atė e falėnderojmė dhe prej Tij falje dhe ndihmė kėrkojmė. Kėrkojmė mbrojtje nga All-llahu prej tė kėqijave tė vetvetes dhe tė veprave tona. Kė e udhėzon All-llahu s'ka kush e lajthit dhe kė e largon nga rruga e vėrtetė, s'ka kush e udhėzon. Dėshmoj se s'ka hyjni tjetėr pėrveē All-llahut, i Cili ėshtė Njė dhe dėshmoj se Muhammedi ėshtė rob dhe i dėrguar i Tij.
Besimtarė tė nderuar!
Kemi hyrė nė muajt e shenjtė dhe mė konkretisht jemi nė vigjilje tė dhjetėshit mė tė ēmuar tė vitit, jemi nė prag tė dhjetė ditėve tė para tė Muajit Dhu'l Hixh-xhe, ditė kėto qė nė vete ngėrthyen specifika dhe veēori, pėr tė cilat iu kemi folur shumė herė. Ajo qė sot duam ta diskutojmė bashkėrisht me ju ėshtė njė problematikė, e cila gjithsesi se ka tė bėjė me kėto ditė, madje ėshtė urdhėr kur'anor. Se pėr ēka e kemi fjalėn dėgjojeni kėtė ajet:
Åöäųó ŚöĻųóÉó ?įŌųõåõęŃö ŚöäĻó ?įįųóåö ?ĖśäóĒ ŚóŌóŃó ŌóåśŃĒš Żöķ ßöŹóÜ?Čö ?įįųóåö ķóęśćó ĪóįóŽó ?įÓųóć?ę?Ź ęó?įĆŃśÖó ćöäśåóĒ ĆóŃśČóŚóÉń ĶõŃõćń Š?įößó ?įĻųķäõ ?įśŽóķųćõ ŻóįĒó ŹóŁśįöćõęĒś Żöķåöäųó ĆóäŻõÓóßõćś
Te All-llahu numri i muajve ėshtė dymbėdhjetė (sipas hėnės), ashtu si ėshtė nė librin e All-llahut prej ditės kur krijoi qiejt dhe tokėn. Prej tyre katėr janė tė shenjtė. Kjo ėshtė fe e drejtė. Pra, mos e ngarkoni (me mėkat) veten tuaj nė ata (katėr muaj) [1].
Pra, sot duam t'i drejtohemi me ca kėshilla atyre qė vetes i bėjnė padrejtėsi me mėkate dhe shkelje tė ligjeve tė Allahut tė Madhėruar.
Vėllezėr besimtarė!
(1. Llojet e njerėzve)
Njerėzit janė tė ndryshėm, jo vetėm nga natyra dhe pamja fizike por edhe nga karakteri. Prej tyre ka qė janė besimtarė tė devotshėm, ka qė nuk i ndahen adhurimit por qė kanė njė nostalgji pėr mėkatet por, fatkeqėsisht, ka edhe tė atillė qė mėkatet i kanė shndėrruar nė rutinė...Kėta, kėsisoj, jo nė renditje matematikore por tematikė, janė pėrmendur edhe nė Kur'anin Famėlartė:
"Ėõćųó ĆóęśŃóĖśäóĒ ĒįśßöŹóĒČó ĒįųóŠöķäó ĒÕśŲóŻóķśäóĒ ćöäś ŚöČóĒĻöäóĒ Żóćöäśåõćś ŁóĒįöćń įųöäóŻśÓöåö ęóćöäśåõć ćųõŽśŹóÕöĻń ęóćöäśåõćś ÓóĒČöŽń ČöĒįśĪóķśŃóĒŹö ČöÅöŠśäö Ēįįųóåö Šóįößó åõęó ĒįśŻóÖśįõ ĒįśßóČöķŃõ
Pastaj Ne u lamė nė trashėgim librin robėrve Tanė qė Ne i kemi zgjedhur; e prej tyre ka qė janė dėmtues tė vetvetes, ka qė janė mesatarė, e ka prej tyre qė janė me ndihmėn e All-llahut, tė parėt nė punė tė mira, e kjo ėshtė ajo mirėsia e madhe". Fatir, 32.
Kur Karuni parakaloi pranė njerėzve e veshjet e tij luksoze dhe me prezantimin e pasurisė se tij tė madhe, disa nga ata besimtarė qė fizikisht janė shkėputur nga bota e mėkateve por qė emocionalisht ende kanė njė lidhje, ani pse tė dobėt, u mashtruan pak. U kėshilluan nga besimdrejtėt por fjala nuk iu dha mėsim sa iu dha fatkeqėsia e Karunit, me ē'rast shprehen keqardhjen pėr emocionet e tilla:
"ęóĆóÕśČóĶó ĒįųóŠöķäó ŹóćóäųóęśĒ ćóßóĒäóåõ ČöĒįśĆóćśÓö ķóŽõęįõęäó ęóķśßóĆóäųó Ēįįųóåó ķóČśÓõŲõ ĒįŃųöŅśŽó įöćóä ķóŌóĒĮõ ćöäś ŚöČóĒĻöåö ęóķóŽśĻöŃõ įóęśįóĒ Ćóä ćųóäųó Ēįįųóåõ ŚóįóķśäóĒ įóĪóÓóŻó ČöäóĒ ęóķśßóĆóäųóåõ įóĒ ķõŻśįöĶõ ĒįśßóĒŻöŃõęäó
E ata qė dje lakmuan tė ishin nė vendin e tij, filluan tė thonė: "A nuk shihni se All-llahu me tė vėrtetė i jep begati e komoditet atij qė do nga robėrit e vet, e edhe ia mungon atė atij qė do, e sikur All-llahu tė mos bėnte mėshirė ndaj nesh, do tė na sharronte nė tokė edhe neve; sa habi, se si jobesimtarėt nuk gjejnė shpėtim!". El Kasas, 82.
Problemi, megjithatė, qėndron me grupin e tretė, me ata qė tashme identifikohen me mėkate, dhe pėr mė keq, jo ata qė i pėrkasin kėtij tabori ashiqare por ata qė kanė (dhe duan) pėrkatėsi tė dyfishtė, edhe tė besimit edhe tė jetės sė shthurur. Dhe ne, duke kėrkuar ndihmėn prej Allahut, sot, ekskluzivisht, do t'i qasemi studimit tė kėtij lloji mbase dominant nė mesin tonė.
Xhemat i nderuar!
(2. Islami tėrėsi e jo parcial)
Gjerat pėr tu kuptuar seriozisht dhe pėr tu praktikuar konkretisht ose duhet tė jenė komplete ose dėshtojnė. Cfarė mendoni sikur dikush ta studioj vetėm njė kapitull tė njė shkence, a do tė mund ta kuptoj atė. Kurrė, ngase pjesėt janė tė lidhura njėra me tjetrėn mu ashtu siē janė muret e shtėpie. Nėse e merr mjekėsinė vetėm nga aspekti i kirurgjisė, do tė fitosh pėrshtypjen se mjekėt janė kasapė. Por nėse e studion nga aspekti i pėrgjithshėm i saj si shėruese, atėherė mėson pėr humanizmin e saj. Po kėshtu, nėse e studion Islamin vetėm nga kėndi i kodeve dhe ndėshkimeve penale, ndoshta do te fitosh pėrshtypjen se qenka fe e vrazhdė por nėse ndalesh dhe e studion sė pari kėtė aspekt kur ėshtė pėrshkruar si jetė[2], e mė pas, ndalesh she e studion Islamin nga kėndvėshtrimi i respektit dhe rėndėsisė qė ka pėr njeriun, nga urdhrat dhe kėshillat qė ka dhėnė pėr ruajtjen e kėtij lloji, nga arsyet pėrse aplikohen masat ndėshkuese, atėherė dyshimet nuk do tė kenė vend nė tė menduarit tėnd. Mu pėr kėtė qėllim, Allahu ka urdhėruar:
ķóĒ ĆóķųõåóĒ ĒįųóŠöķäó ĀćóäõęĒ ĒĻśĪõįõęĒ Żöķ ĒįÓųöįśćö ßóĒŻųóÉš
O ju qė besuat, hyni nė islamizmin e tėrėsishėm (pėrqafojeni fenė islame nė tėrėsi).... El Bekare, 208.
Pra, hyni nė Islam nga tė gjitha pjesėt e tij, me tėrė qenien tuaj dhe nė ēdo pore tė tij. Nuk mund tė identifikohesh me tė pėrderisa nuk pėrfillė atė tėrėsisht. Mu pėr kėtė, ajeti ėshtė vazhduar me kėtė porosi hyjnore:
ęóįĒ ŹóŹųóČöŚõęĒ ĪõŲõęóĒŹö ĒįŌųóķśŲóĒäö Åöäųóåõ įóßõćś ŚóĻõęųń ćõČöķäń
... e mos ndiqni rrugėn e djallit, sepse ai ėshtė armik juaji i hapėt. El Bekare, 208.
Mos pasoni rrugėn e djallit, qoftė ky edhe njeri, qė tua mbush mendjen pėr anashkalim tė disa parimeve fetare. Disa tė pafe, patėn tallur njėrin prej sahabijve, se profeti juaj u ka mėsuar ēdo gjė, me ē'rast, me shumė krenari, ai ua ktheu se po, madje na ka mėsuar edhe rregullat e sjelljes nė WC, e lėre mė tė tjerat.
Me kėtė nuk pretendojmė se besimtari duhet tė jetė robot, mekanik, tė mos bėjė mėkate kurrė. Jo, ngase vet natyra e tij nuk pranon njė gjė tė tillė por kjo assesi nuk arsyeton mėkatin e qėllimshėm. Mėkatet qė bėhen dhe qė falen, e qė hyjnė nė kuadėr tė asaj qė quhet njerėzore (dobėsi), janė tė pėrshkruara nė kėtė ajet kur'anor:
" ÅöäųóćóĒ ĒįŹųóęśČóÉõ Śóįóģ Ēįįųåö įöįųóŠöķäó ķóŚśćóįõęäó ĒįÓųõęóĮó ČöĢóåóĒįóÉņ Ėõćųó ķóŹõęČõęäó ćöä ŽóŃöķČņ ŻóĆõęśįóÜĘößó ķóŹõęČõ Ēįįųåõ Śóįóķśåöćś ęóßóĒäó Ēįįųåõ ŚóįöķćĒš ĶóßöķćĒš ęóįóķśÓóŹö ĒįŹųóęśČóÉõ įöįųóŠöķäó ķóŚśćóįõęäó ĒįÓųóķųöĘóĒŹö ĶóŹųóģ ÅöŠóĒ ĶóÖóŃó ĆóĶóĻóåõćõ Ēįśćó꜏õ ŽóĒįó Åöäųöķ ŹõČśŹõ ĒįĀäó ęóįĒó ĒįųóŠöķäó ķóćõęŹõęäó ęóåõćś ßõŻųóĒŃń ĆõęśįóÜĘößó Ć󌜏óĻśäóĒ įóåõćś ŚóŠóĒČĒš ĆóįöķćĒš
Pendim i pranueshėm te All-llahu ėshtė vetėm ai i atyre qė e bėjnė tė keqen me mosdije shpejt pendohen; tė tillėve All-llahu ju pranon pendimin, se All-llahu ėshtė mė i dijshmi, mė i urti. 18. Nuk ėshtė pendim (i pranueshėm) i atyre qė vazhdimisht bėjnė punė tė kėqia dhe vetėm atėherė kur t'i vjen vdekja ndonjėrit prej tyre, tė thotė: "Unė tash u pendova!" e as i atyre qė vdesin duke qenė jobesimtarė. Ndaj tyre kemi pėrgatitur dėnim tė ashpėr". En Nisa, 17-18.
Mu pėr kėtė qėllim, besimtari qė ka pranuar Islamin si tėrėsi, ka qėndrime tė ashpra ndaj mėkateve. Thotė Pejgamberi, alejhi's selam:
Åöäųó ĒįśćõÄśćöäó ķóŃóģ ŠõäõęČóåõ ßóĆóäųóåõ ŽóĒŚöĻń ŹóĶśŹó ĢóČóįņ ķóĪóĒŻõ Ćóäś ķóŽóŚó Śóįóķśåö, ęóÅöäųó ĒįśŻóĒĢöŃó ķóŃóģ ŠõäõęČóåõ ßóŠõČóĒČņ ćóŃųó Śóįóģ Ćó䜯öåö, ŻóŽóĒįó Čöåö åóßóŠóĒ
Besimtari mėkatin e percepton si tė jetė ulur nėn njė kodėr e cila ka frikė t'i bjerė sipėr kurse mėkatari mėkatet i sheh si njė mizė e cila i sillet hundės vėrdallė, dhe tė cilės ia bėn kėshtu (me gisht pėr ta larguar). Buhariu.
Po kėshtu, nuk e mashtrojnė as tė mirat qė bėn. Ai tashmė ėshtė bindur se zgjidhja e vetme e problemit ėshtė mėshira e Allahut kurse fitimi i kėsaj mėshire bėhet me vepra tė mira, ndaj shpesh tė bie tė shohėsh ata tė porosisin pėr shmangie tė botėkuptimeve tjera. Ebu Ejjubi ka thėnė:
Åä ĒįŃĢį įķŚćį ĒįĶÓäÉ ŻķĖŽ ČåĒ, ęķŪŌģ ĒįćĶŽŃĒŹ - ķŚäķ ćĒ ķĶŹŽŃå ćä ĒįŠäęČ ęķŃĒå ÓåįĒš -” ŻķįŽģ Ēįįå ķęć ĒįŽķĒćÉ ęŽĻ ĆĶĒŲŹ Čå ĪŲķĘŹå
Njeriu ndodhė ta bėjė ndonjė tė mirė dhe tė lidhet pėr saj e pastaj tė zhytet nė mėkate tė cilat nuk i merr serioze saqė kur tė dali para Allahut sheh se atė e kanė rrethuar ato.
Vėllezėr myslimanė!
(3. Minimizimi i rrezikut tė mėkateve)
Nuk duam tė pėrsėrisim atė qė thamė ngase puna e besimtarėve tė sinqertė ėshtė e dukshme dhe pėr tė dėshmon ēdokush. Ajo qė duam kėtu ėshtė njė rrezik, i cili shihet nė njė ajet kur'anor qė mbase mund ta kemi lexuar shumė herė por nuk jemi ndaluar ta meditojmė. Allahu thotė:
ćóäś ķóŚśćóįś ÓõęĮĒš ķõĢśŅó Čöåö
Kushdo qė bėn keq, do tė ndėshkohet me te
. En Nisa, 123.
Ky ajet, sipas ekspertėve tė fushės sė Kur'anit, llogaritet ndėr mė tė frikshmit nė Kur'an. Pėrse? Pėr ta marrė pėrgjigjen, duhet ndalur jo nė Kur'an por nė veten tėnde. Llogarit sa mėkate ke bėrė, qofshin edhe tė vogla, e pastaj shiko si i ke trajtuar ato por duke patur paraprakisht parasysh rregullin famoz "Mėkati zmadhohet tek Allahu i Madhėruar aq sa ti e merr pėr tė vogėl atė kurse zvogėlohet tek Allahu aq sa ti e merr pėr tė madh", pėr tė vazhduar mė pas me gjykim. Megjithatė, mos u ngut. Para se tė japėsh gjykimin vėrteto edhe njė herė pėr kėtė por kėsaj radhe me njė shembull. Thotė Pejgamberi, alejhis selam:
ÅöķųóĒßõćś ęóćõĶóŽųóŃóĒŹö ĒįŠųõäõęČö ŻóÅöäųóåõäųó ķóĢśŹóćöŚśäó Śóįóģ ĒįŃųóĢõįö ĶóŹųóģ ķõåśįößśäóåõ
Keni kujdes e mos nėnēmoni mėkatet (se janė tė vogla) ngase ato bashkohen tek njeriu derisa (fitojnė fuqi dhe) e shkatėrrojnė atė[3].
Se si duken mėkatet e vogla, do tė doja tė sjell nj insert nga dėnimet mė ēnjerėzore qė kryhen kundėr njerėzve edhe sot e kėsaj dite nėpėr shume vende tė botės, dhe atė me diē shumė tė vogėl dhe tė lehtė por qė kur tė bėhet shumė e shkatėrron njeriun. Disa praktika tė ndėshkimeve fokusohen nė pika uji, ku merret viktima dhe lidhet ndėrsa kokėn ia mbajnė sipėr. Mbi tė, njė distancė 2-3 metėrshe, vihet njė enė me ujė prej sė cilės kėtij i bie vetėm nga njė pikė mu nė ballė...Vazhdon kėshtu derisa t'ia shkatėrrojė sistemin nervor dhe ta mbys fare ose ta lėrė me pasoja shumė tė mėdha...
Kėshtu, plotėsisht, ose thėnė edhe mė keq, qėndron puna mė mėkatet e vogla.
Rrezik tjetėr qė vjen si pasojė e anashkalimit tė rrezikut tė mėkateve ėshtė edhe zhdukja e lezetit tė adhurimit. E shihni kur njeriu sėmuret, gjuha e tij edhe nėse e shijon tė ėmblėn, prapė nuk ndien shije. Njėri nga selefi qe pyetur: Mėkatari a gjen kėnaqėsi tė adhurimit? Jo, u pėrgjigj, madje as ai qė vetėm ia mėsyn atyre,e dhe nėse nuk bėn shtoi mė pas. Ndodhė qė njeriu tė mos i kushtojė rėndėsi shikimit ndėrsa Allahu e privon nga shikimi i udhėzimit (pėrfitimi nga faktet dhe dėshmitė), apo nuk e ruan gjuhėn kurse ai privohet nga pastėrti e shpirtit, apo edhe nuk han ushqim tė sigurt kėshtu qė i nxihet shpirti, privohet nga namazi i natės dhe ėmbėlsia e tė biseduarit me Allahun (duke kėnduar Kur'an).
Rrjedhimisht, shkaktohet edhe njė avari nė shpirt dhe veprime, e cila njeriun privon nga elementi mė i rėndėsishėm: pendimi. Zhduket urrejtja pėr mėkatin dhe nuk ndihet keqardhje pėr bėrjen e tij. E sheh tek vazhdon me avazin e vjetėr pa ndierė asnjėherė keqardhje pėr kėtė. Pejgamberi, alejhis selam duke folur mbi rėndėsinė e kėtij elementi ne fushėn e pendimit, thotė:
" ĒįäĻć ŹęČÉ
Keqardhja ėshtė pendim"[4].
Vetėm keqardhja nuk mjafton, duhet pėrfillur patjetėr edhe kushtet tjera vetėm se ajo ka rėndėsi shumė tė madhe.
Besimtarė tė respektuar!
(4. Jeta ndėrmjet adhurimit dhe mėkatit)
Eshtė rregull se dy gjera diametralisht dhe rrėnjėsisht tė kundėrta nuk bashkohen. Iblisi, pėr shkak tė kryeneēėsisė dhe raportit tė kundėrta nga melaiket me Allahun, u dėbua nga qielli. Atje vetėm adhurohet e nuk kundėrshtohet Allahu. Nėse pėrzierja e dy elementeve tė kundėrta nė gjėrat e thjeshta tė kėsaj bote do tė sillte deri te njė rrezik shumė i madh, si p.sh.: uji me helm, atėherė ēėshtjet shpirtėrore, padyshim se dėmtohen edhe mė shumė nga ky proces irracional. Pejgamberėt e Allahut gjatė tėrė jetės dhe misionit tė tyre vazhdimisht e kanė kundėrshtuar kėtė model (lexo: djallėzor) tė jetės. Kur Shuajbi i ftoi nė besim, disa treguan "burrėri" duke ia shfaqur arsyen e vėrtet tė mos pasimit tė tij. Allahu na e rrėfen kėtė e thotė:
ķóĒ ŌõŚóķśČõ ĆóÕóįĒŹõßó ŹóĆśćõŃõßó Ćóäś äóŹśŃõßó ćóĒ ķóŚśČõĻõ ĀČóĒÄõäóĒ Ćóęś Ćóäś ä󯜌óįó Żöķ ĆóćśęóĒįöäóĒ ćóĒ äóŌóĒĮõ
Ata thanė: "O Shuajb, a namazi yt po tė thotė tė na urdhėrosh qė ta braktisim atė qė e adhuruan prindėrit tanė, ose (po tė urdhėron) pėr tė punuar nė pasurinė tonė ashtu si tė dėshirojmė?.... Hud, 87.
Edhe Pejgamberit, alejhi's selam, i ofruan ta adhuronin Allahun e Madhėruar njė vit kurse vitin tjetėr t'i adhuronin zotat e tyre prej druri e guri por nuk e pranoi njė gjė tė tillė.
Mu pėr kėtė, kompromisi ndėrmjet kėtyre dy taborreve ėshtė i paarritshėm. Nuk ka mundėsi qė nė zemėr edhe tė kesh vend pėr Kur'an edhe pėr muzikė, edhe pėr dashuri absolute ndaj Allahut edhe ndaj tė tjerėve[5].
Ndoshta arsyeja kryesore e kėsaj qėndron nė faktin se motoja, misioni, synimi dhe ideali i kėtyre dy taborreve dallon. Nėse adhurimi synon zhdukjen e mėkatit, atėherė adaptimi me tė nėn njė ombrellė (shpirt) ehte i pamundur. Thotė Allahu:
ęĆŽć ĒįÕįĒÉ Åä ĒįÕįĒÉ Źäåģ Śä ĒįŻĶŌĒĮ ęĒįćäßŃ
fal namazin, vėrtet namazi largon nga tė shėmtuarat dhe tė irituarat
. El Ankebut, 45.
Pra, ky ajet tregon pėr pamundėsinė e bashkimit tė sė mirės dhe tė keqes nė jetėn e besimtarit, dhe, rrjedhimisht, edhe pozitat e ithtarėve tė kėtyre dy grupeve janė tė ndryshme tek Allahu.
Ćóćś ĶóÓöČó ĒįųóŠöķäó ĒĢśŹóŃóĶõęĒ ĒįÓųóķųöĘóĒŹö Ćóäś äóĢśŚóįóåõćś ßóĒįųóŠöķäó ĀćóäõęĒ ęóŚóćöįõęĒ ĒįÕųóĒįöĶóĒŹö ÓóęóĒĮš ćóĶśķóĒåõćś ęóćóćóĒŹõåõćś ÓóĒĮó ćóĒ ķóĶśßõćõęäó
A menduan ata, tė cilėt vepruan nė tė kėqija, se nė jetėn e tyre dhe nė vdekjen e tyre do t'i bėjmė tė barabartė me ata qė besuan dhe bėnė vepra tė mira? Sa i shėmtuar ėshtė gjykimi i tyre?. El Xhathije, 21.
Rini e bekuar!
(5. Islami i ri dhe rreziqet e tij)
Keqkuptimi dhe ndonjėherė dhe keqinterpretimi i qėllimshėm i asaj qė pėrmendėm sipėr. Vetvetiu, ka rezultuar me njė grup qė duan njė Islam jo sikur ai i para 1400 viteve, njė Islam qė e quajnė NEW LOOK, me njė imazh tjetėr, i cili nuk ua ndalon tė qenit "cooler", tė krijuarit shoqėri me gjini tė kundėrt, tė pėrvetėsuarit veshje, zakone, doke dhe tradita "moderne", "hip hopin islam", "kėngėn", etj. Prej atyre marrėzive qė mė ka rėnė t'i lexoj dhe dėgjoj pėr kėtė kategori tė shoqėrisė ėshtė se ata kėto punė i nisin me bismliah, e kanė Kur'anin me vete nė ēantė kur shkojnė nė koncerte....e mbajnė Kur'anin ndėrsa ai i mallkon ata. Sa bukur i ka pėrshkruar Allahu:
ĆóŻóćóäś Ņõķųöäó įóåõ ÓõęĮõ Śóćóįöåö ŻóŃóĀåõ ĶóÓóäĒš
A atij qė vepra e vet e keqe i ėshtė hijeshuar dhe e sheh si tė mirė (a ėshtė i njėjtė me atė qė i largohet asaj)?.... Fatir, 8.
Kjo nuk dua tė tingėllon sikur ne urrejmė vėllezėrit e rinj qė falen dhe qė frekuentojnė xhamitė. Kurrė! Ne vetėm duam udhėzimin e tyre tė drejtė, sqarimet adekuate se kėto mėnyra janė tė gabuara dhe se njė trend i tillė nuk pėrfaqėson as pėr sė afėrmi Islamin. Pėrkundrazi, insistimi nė kėtė mund tė jetė shkak i devijimit tė madh. Mos pranimi i Islamit si tėrėsi, pra mos largimi nga kėto gjėra, mund tė jetė derė pėr nė humnerė. Duhet ripėrsėritur prapė se Islami nėse nuk pranohet si tėrėsi refuzohet. Allahu thotė:
"ĆóŻóŹõÄśćöäõęäó ČöČóŚśÖö ĒįśßöŹóĒČö ęóŹóßśŻõŃõęäó ČöČóŚśÖņ ŻóćóĒ ĢóŅóĒĮ ćóä ķ󯜌óįõ Šóįößó ćöäßõćś ÅöįĒųó ĪöŅśķń Żöķ ĒįśĶóķóĒÉö ĒįĻųõäśķóĒ ęóķóęśćó ĒįśŽöķóĒćóÉö ķõŃóĻųõęäó Åöįóģ ĆóŌóĻųö ĒįśŚóŠóĒČö ęóćóĒ Ēįįųåõ ČöŪóĒŻöįņ ŚóćųóĒ ŹóŚśćóįõęäó
...A e besoni njė pjesė tė librit, e tjetrėn e mohoni. C'mund tė jetė ndėshkimi ndaj atij qė punon ashtu prej jush, pos poshtėrim nė jetėn e kėsaj bote, e nė Ditėn e Gjykimit ata hidhen nė dėnimin mė tė ashpėr. All-llahu nuk ėshtė i pakujdesshėm ndaj asaj qė veproni ju". El Bekare, 85.
Duke mos dashur qė tė keqkuptohemi, ripėrsėris se ne, rini e dashur, iu duam shumė, jeni pjesė e jona, jeni vėllezėrit tonė, ndaj edhe pėr kėtė ju kėshillojmė. Ua pėrkujtoj se ėshtė kusht i besimit kėshillimi i besimtarėve[6].
Pėrshėndetjet qofshin mbi Muhammedin, alejhis selam ndėrsa falėnderimi, fillim e fund, i takon Allahut, Zotit tė botėve!
Bazuar nė Huturetu't teajushi bejne't taati ve'l ma'sijeh tė Shejh M.S. Munexh-xhid.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] Kurani, Et Teube, 36.
[2] Me kėtė kam pėr qėllim ajetin: " ęóįóßõćś Żöķ ?įśŽöÕóĒÕö Ķóķó?ęÉń ķ?Ćõęįöķ ?įĆóįśČóĒČö įóŚóįųóßõćś ŹóŹųóŽõęäó O ju tė zotėt e mendjes, kjo masė e dėnimit ėshtė jetė pėr ju, ashtu qė tė ruheni (nga mbytja e njėri-tjetrit)". El Bekare, 179, nė koment tė tė cilit ėshtė thėnė: Masat ndėshkuese janė jetė ngase ai qė do tė kryej ndonjė krim, kur ta pėrkujton paraprakisht se nuk mund t'i shpėtoj ndėshkimit me vdekje assesi, atėherė ai patjetėr se largohet, dhe kėshtu, ruhet edhe jeta e tij por edhe e viktimės. Shih: Ejseru't tefasir, Ebu Bekir el Xhezairijj; Zadu'l mesir fi ilmi't tefsir, Ibnu'l Xheuzijj.
[3] Transmeton Ahmedi ndėrsa Albani e ka cilėsuar hasen.
[4] Hadithi ėshtė autentik. Shih: Sahih Ibni Maxheh, 3429.
[5] Ibni Abbasi e kishte njė djalė, tė cilin e donte shumė. Njė ditė e ledhatoi dhe e shtrėngoi fort pėr gjoksi. Kur fėmija e pa ashtu e pyeti: O babai im! A mė do? Po, tė dua biri im- iu pėrgjigj. A e do Allahun?- e pyeti mė pas. Natyrisht se e dua- iu pėrgjigj. Atėherė sa zemra i ke baba? Njė- i tha. E si bashkohen tė dytė nė njė zemėr (Fėmiu dhe Allahu)?!- e pyeti me habi fėmija. Ibni Abbasi kuptoi se tė folurit e fėmijės ishte inspirim prej Allahut ndaj u pendua pėr kėtė dhe zemrėn e tij ia kushtoi vetėm Allahut. Kjo nuk nėnkupton se Ibni Abbasi ka rėnė nė mėkat tė madh, assesi, por vetėm se ai nuk ka lejuar qė emocionet ta devijojnė nga asgjė. Pastaj, kjo nuk d.t.th. assesi se nuk duhet dashur fėmijėn, jo, por dashuria pėr Allahun duhet tė jetė bazė pėr ēdo dashuri tjetėr.
[6] Xherir b. Abdil-lah Bexheliu rrėfen: " ČóĒķ󌜏õ ĒįäųóČöķųó Õóįųóģ Ēįįųóåõ Śóįóķśåö ęóÓóįųóćó Śóįóģ ĒįäųõÕśĶö įößõįųö ćõÓśįöćņIa kam dhėnė besėn profetit, alejhis selam, pėr ta kėshilluar ēdo musliman". Hadithin e transmeton Muslimi.
