10 GJERA QE DUHET T'I DIJE CDO MUSLIMAN
Falėnderimet i takojnė Allahu ndėrsa pėrshėndetjet qofshin mbi Muhammedin, familjen, shokėt dhe pasuesit e tij!
Kėto janė dhjete (10) gjera, qe ēdo musliman duhet t'i dije sidomos ne kėtė kohe, kur mospajtimet ndėrmjet muslimanėve dhe jomuslimanėve sa vijnė e shtohen.
1.
Njerėzimi nuk mund te shpėtojė pėrveēse me udhėzimin e Allahut. Ne hadithi kudsijj qėndron:
" Tė gjithė ju jeni tė humbur pėrveē atyre qė Unė i udhėzoj andaj kėrkoni udhėzim qė t'iu udhėzoj...". (Muslimi)
Ky udhėzim ėshtė i pėrkufizuar ne Islam, baze e te cilit ėshtė mohimi i adhurimit pėr ēdo kėnd dhe ēdo gjė tjetėr pos Allahut, duke trasuar traditėn e Pejgamberit, alejhi's selam. Thotė Allahu:
256. Nė fe nuk ka dhunė. Eshtė sqaruar e vėrteta nga e kota. E kush nuk i beson tė pavėrtetat e i beson All-llahut, ai ėshtė kapur pėr lidhjen mė tė fortė, e cila nuk ka kėputje. All-llahu ėshtė dėgjues i dijshėm". (el Bekare, 256)
Kushdo qe vėrteton ndonjė fe pėrveē Islamit, apo vėrteton udhėzimin edhe ne ndonjė fe tjetėr, apo vullnetarisht lėshon Islamin dhe ligjet e tij, ai, unanimisht, ėshtė kafir-i dalur prej feje. Thotė Allahu:
" 85. E kush kėrkon fe tjetėr pėrveē fesė islame, atij kurrsesi nuk do t'i pranohet dhe ai nė botėn tjetėr ėshtė nga tė dėshėpruarit". (Ali Imran, 85)
" ...e kush ėshtė mė i humbur se ai qė duke mos pasur fakt prej All-llahut, ndjek epshin e vet? S'ka dyshim se All-llahu nuk udhėzon popullin zullumqar". (el Kasas, 50)
" 18. Pastaj, Ne tė vumė ty nė njė rrugė tė drejtė tė fesė, pra ti ndiqe atė e mos ndiq dėshirat e atyre qė nuk dinė. 19. Ata nuk mund tė mbrojnė ty pėr asgjė te All-llahu. Zullumqarėt janė miq tė njėri-tjetrit, kurse All-llahu ėshtė mbrojtės i besimtarėve tė devotshėm". (el Xhathije, 18-19)
2.
Tewhidi apo Njėjėsia e Allahut nuk te vlen ty nėse ne kuadėr te saj nuk ekziston edhe miqėsia dhe armiqėsia (el vela'u vel bera'u). Thotė Allahu:
22. Nuk gjen popull qė e beson All-llahun dhe ditėn e gjykimit, e ta dojė atė qė e kundėrshton All-llahun dhe tė dėrguarin e Tij, edhe sikur tė jenė ata (kundėrshtarėt) prindėrit e tyre, ose fėmijėt e tyre, ose vėllezėrit e tyre, ose farefisi i tyre. Ata janė qė nė zemrat e tyre (Ai) ka skalitur besimin dhe e ka forcuar me shpirt nga ana e Tij dhe ata do t'i shpjerrė nė xhennete, nėpėr tė cilėt rrjedhin lumenj. Aty janė, pėrgjithmonė. All-llahu ua ka pėlqyer punėn e tyre dhe ata janė tė kėnaqur me shpėrblimin e Tij. Tė tillėt janė palė (grup, parti) e All-llahut, ta dini pra, se ithtarėt e All-llahut janė ata tė shpėtuarit". (el Muxhadele, 22)
Kushdo qe miqėson pabesimtarėt, pėlqen fenė dhe traditėn e tyre, apo ndihmon ata kundėr muslimanėve, ai, pėrveē qe ėshtė gėnjeshtar ne shprehjen e pėrkatėsisė se tij islame, ai edhe ėshtė prej tyre. Thotė Allahu:
" 80. I sheh shumė prej tyre qė i miqėsojnė ata qė mohuan. E keqe ėshtė ajo qė i pėrgatitėn vetes sė tyre, ngase All-llahu ėshtė i hidhėruar kundėr tyre dhe ata pėrjetė janė nė azab (nė vuajtje tė dėnimit). 81. Sikur tė ishin ata qė vėrtet e besojnė All-llahun, pejgamberin dhe atė qė i zbriti atij, nuk do t'i zinin pėr miq ata (idhujtarėt), por shumica prej tyre janė fasika (mėkatarė)". (el Maide, 80-81)
3.
E vėrteta cilėsohet e tille nėse pėr te dėshmon Kur'ani dhe Sunneti, edhe nėse kėtė nuk e dine shumica e krijesave ngase e vėrteta nuk njihet me shumice. Thotė Allahu:
" 116. Nė qoftė se u bindesh shumicės (mohuese qė janė) nė tokė, ata do tė largojnė ty nga rruga e All-llahut. Ata nuk ndjekin tjetėr vetėm supozime dhe nuk janė tjetėr vetėm se rrenacakė". (el En'am, 116)
Pejgamberi, alejhi's selam ka thėnė:
" Islami ka filluar si i huaj dhe prapė do tė kthehet nė atė gjendje por lum p[r ata tė huaj (qė mbahen pėr fesė sė tyre)". (Muslimi)
4.
E vėrteta patjetėr se sprovohet nga armiqtė, te cilėt e kundėrshtojnė. Kėshtu qėndron puna edhe me Islamin ngase konfrontimi ndėrmjet se vėrtetės dhe se kotės ėshtė i pashmangshėm, ėshtė caktim qe nuk ndryshon. Thotė Allahu:
" 112. Dhe kėshtu (sikurse edhe ty) ēdo pejgamberi i bėmė armiq disa nga njerėzit dhe nga xhinėt e djallėzuar, qė me fjalė tė shkėlqyeshme nė mėnyrė tė fshehtė nxit njėri-tjetrin nė mashtrime. E sikur tė donte Zoti yt, ata nuk do bėnin atė (armiqėsi), po ti lėri ata me ato trillime". (el En'am, 112)
" 18. Pėrkundrazi, Ne tė pavėrtetėn e godasim me tė vėrtetėn dhe ajo (e vėrteta) triumfon mbi tė ndėrsa ajo (gėnjeshtra) zhduket. E juve (jobesimtarėve) u takon shkatėrrimi, pėr atė qė i pėrshkruani (Zotit, si fėmijė etj.)". (el Enbija, 18)
" 30. E i dėrguari tha: "O Zot im, vėrtet populli im e konsideroi kėtė Kur'an si (diē) tė hedhur!" 31. Shi kėshtu, Ne secilit pejgamber ia bėmė ndonjė armik prej jobesimtarėve, por majfton qė Zoti tė jetė udhėrrėfyes ndihmės yti". (el Furkan, 30-31)
5.
Meqė konflikt ndėrmjet Islamit dhe armiqve te tij ėshtė realitet, muslimanėt e kane obligim qe me gjak, pasuri dhe gjuhe t'iu kundėrvihen armiqve. Kjo ėshtė moto e xhihadit, i cili do te ekzistoje deri ne kiamet. Thotė Allahu:
39. Luftoni ata derisa tė mos mbetet idhujtari (besimi i kotė), e i tėrė adhurimi tė bėhet vetėm pėr All-llahun. Po nėse ata ndalen (i japin fund mosbesimit), All-llahu ėshtė mbikėqyrės pėr atė qė veprojnė. 40. Po nėse refuzojnė, ta dini se All-llahu ėshtė mbrojtės i juaji. E, sa mbikėqyrės e ndihmės i mirė ėshtė Ai". (el Enfal, 39-40)
Ky obligim assesi nuk paralizohet, assesi nuk mbetet i pa afekt, as pėr fjale te udhėheqėsi tiran, as pėr vendim te kuvendit te pa besim, as pėr ligj shteti, dhe kush e shpalle xhihadin si parim te shuar ai ka dalur prej feje. Qėllimi parėsor i xhihadit mbetet pėrherė ruajtja e Islamit, muslimanėve; gjakut dhe te drejtave te tyre, si dhe lartėsimi i fjalės se Allahut.
6.
Konfrontimi ndėrmjet ithtarėve te se vėrtetės dhe ithtarėve te se kotės kalon neper etapa; te vėrteten e dėrgon Allahu, pastaj pasohet, pastaj cakton Allahu qe vetėm disa njerėz te veēante (te devotshėm) te pasojnė dhe pėrkrahin, pastaj fillon zėnka ne mes saj dhe te kotės me argumente dhe fakte, pastaj ndeshen ku e kota tėrbohet me kryelartėsi dhe mendjemadhėsi ndėrsa ithtarėt e se vėrtetės sprovohen me bela te ndryshme, e pastaj vjen fundi, i cili gjithsesi ėshtė fund pėr te koten dhe ngadhėnjim pėr te vėrteten. Thotė Allahu:
214. Po ju menduat se do tė hyni nė xhennet, pa u provuar edhe ju me shembullin e atyre qė ishin para jush, tė cilėt i patėn goditur skamjet e vuajtjet dhe qenė tronditur, saqė i dėrguari thoshte, e me te edhe ata qė kishin besuar: "Kur do tė jetė ndihma e All-llahut"?! Ja (u erdhi ndihma) vėrtet ndihma e All-llahut ėshtė afėr!". (el Bekare, 214)
Ithtarėt e se vėrtetės nuk duhet te mbėshteten ne kėtė dhe ta pėrshpejtojnė rezistencėn pėr pa pėrgatitur pajisjet e nevojshme pėr kėtė. Thotė Allahu:
"60. E ju pėrgatituni sa tė keni mundėsi force, (mjete luftarake), e kuaj tė caktuar pėr betejė kundėr atyre (qė tradhtojnė) e me tė, (me pėrgatitje), ta frikėsoni armikun e All-llahut, armikun tuaj dhe tė tjerėt, tė cilėt ju nuk i dini (se kush janė), e All-llahu i di ata". (el Enfal, 60)
7.
E kota nuk pajton nėse ithtarėt e se vėrtetės lėshojnė pe nė disa gjera. Jo, ata kane dėshirė qe t'i shohin tėrėsisht te zhveshur nga e vėrteta, t'i fusin nė kazermėn e se keqes dhe t'i bėjnė pasues skllevėr te se kotės. Thotė Allahu:
" 120. As jehuditė, e as krishterėt kurrė nuk do tė jenė tė kėnaqur me ty deri sa ta pasosh fenė e tyre". (el Bekare, 120)
8.
Kur te drejtit, ithtarėt e se vėrtetės, krenarinė ta kėrkojnė tek armiqtė e tyre, Allahu do t'i poshtėrojė dhe do t'ua mbizotėroje armikun e tyre, i cili do t'i ndėshkoje ashpėr pėr shkak te largimit nga rruga e Zotit te tyre dhe kėrkimit te krenarisė tek armiqtė e tyre. Kėshtu ėshtė puna me ēdo kėnd qe largohet nga Zoti i vet duke shpresuar ne zota tjerė; ndėshkimi pėr tė ėshtė ne dore te atij "zoti" tek i cili shkon, ndėrsa kush vepron ndryshe, shpėrblimin e ka ndryshe. Kush braktise diē pėr Allahun, Allahu ia zėvendėson atė me njė me te mire. Thotė Allahu:
e ajo qė ėshtė te All-llahu ėshtė shumė mė e mirė dhe e pėrjetshme, por pėr ata qė besuan dhe qė vetėm Zotit tė tyre i mbėshteten". (esh Shura, 36)
149. O besimtarė, nėse u nėnshtroheni jobesimtarėve, ata ju kthejnė prapa aty ku ishit (nė kufėr) dhe atėherė do tė jeni tė humbur. 150. Sepse vetėm All-llahu ėshtė ndihmėtar i juaji dhe Ai ėshtė mė i miri ndihmės". (Ali Imran, 149-150)
160. Nėse All-llahu dėshiron t'ju ndihmojė, s'ka kush qė mund t'ju mposhtė, e nėse Ai iu lė pa ndihmė, atėherė kush ėshtė ai pas Tij, qė dot'ju ndihmojė? Pra vetėm All-llahut le t'i mbėshteten besimtarėt". (Ali Imran, 160)
138. Ti (Muhammed) lajmėroj munafikėt se me tė vėrtetė ata kanė njė dėnim tė dhembshėm. 139. Janė ata qė, pėrkundėr besimtarėve, i miqėsojnė jobesimtarėt. Vallė, a mos kėrkojnė fuqi te ta? S'ka dyshim, e tėrė fuqia i takon All-llahut". (en Nisa, 138-139)
9.
Ithtarėt e se kotės, ne te vėrtetė, janė miq dhe ushtri e djallit. Ata pėrherė janė ne lufte me besimin dhe udhėzimin, me pasuesit e profetėve, zukatja e tyre ndaj besimtareve ėshtė pėrherė aktive. Thotė Allahu:
83. A nuk e di ti se Ne i kemi lėshuar djajt kundėr jobesimtarėve, e ata i nxisin pandėrprerė nė vepra tė kėqija". (Merjem, 83)
76. Ata qė besuan luftojnė nė rrugė tė All-llahut, e ata qė nuk besuan luftojnė nė rrugė tė djallėzuar. Luftoni pra miqtė e djallit, s'ka dyshim se intriga e djallit ėshtė e dobėt". (en Nisa, 76)
Lideri i vėrtetė i se kotės ėshtė djalli dhe ne betejėn kundėr se vėrtetės ka mobilizuar ushtri te madhe prej shejtaneve njerėz dhe xhin. Thotė Allahu:
22. E pasi tė kryhet ēėshtja (tė hyjnė ata tė xhennetit dhe tė xhehennemit nė tė, xhehennemlinjve) djalli (u mban ligjėratėn e shėmtuar), dhe u thotė: "Vėrtet, All-llahu ju pat premtuar premtim tė vėrtetė, e unė ju pata premtuar dhe, qe, nuk e zbatova premtimin ndaj jush. Po unė nuk pata kurrfarė pushteti ndaj jush (qė t'ju detyroj), pėrpos qė ju thirra (nė rrugė tė gabuar), e ju m'u pėrgjigjėt; atėherė pra mos mė qortoni mua, po qortojeni veten. Unė nuk mund t'ju shpėtoj juve, e as ju nuk mund tė mė shpėtoni mua. Unė mohoj shoqėrimin tuaj qė ma bėtė mua mė parė (mė adhuruat nė vend tė Zotit)". S'ka dyshim, jobesimtarėt kanė dėnim tė dhembshėm". (Ibrahim, 22)
63. (Zoti) Tha: "Shko, e kush prej tyre vjen pas teje, shpėrblimi juaj ėshtė xhehennemi, shpėrblim i plotė". 64. Dhe me atė alarmin e zėrit tėnd, mashtroje atė qė mundesh prej tyre, me kalorėsit e kėmbėsorėt tu thirri (bėrtitu) ata, pėrzieju me ta nė pasuri dhe nė fėmijė dhe premtoju atyre, po shejtani nuk u premton tjetėr, pėrveē mashtrim. 65. Nė tė vėrtetė, ti nuk ke kurrfarė fuqie ndaj robėrve tė Mi. Mbrojtja e Zotit tėnd ėshtė e mjaftueshme (pėr ata)". (el Isra, 63-65)
60. O bijtė e Ademit (kriminelė), po a nuk ua dėrgova porosinė qė tė mos e dėgjoni djallin, se me tė vėrtetė ai ėshtė armiku juaj i hapėt!?61. (Ju porosita) Tė mė adhuroni Mua, se kjo ėshtė rruga e sigurt!". (Jasin, 60-61)
10.
Ngadhėnjimi pėrfundimtar i takon kėsaj feje, parim hyjnor i pandryshueshėm. Thotė Allahu:
32. Ata pėrpiqen me gojėt e tyre ta shuajnė dritėn e All-llahut, e All-llahu nuk do tjetėr, pos ta pėrsosė dritėn e Tij, ndonėse jobesimtarėt e urrejnė. 33. Ai (All-llahu) ėshtė qė e dėrgoi tė dėrguarin e Tij me udhėzim tė drejtė e fe tė vėrtetė, e pėr ta bėrė qė tė dominojė mbi tė gjitha fetė, edhe pse e urrejtėn idhujtarėt". (et Tewbe, 32-33)
21. All-llahu ka pėrcaktuar (shkruar nė Levhi Mahfudh): "Unė dhe tė dėrguarit e Mi patjetėr do tė ngadhėnjejmė!" All-llahu ėshtė i fortė, ngadhėnjyes". (el Muxhadele, 21)
Allahu patjetėr se do ta pėrkrah fenė e Tij por dike e ve ne shėrbim te kėnaqėsisė se Tij e dike ne shėrbim te hidhėrimit te Tij. Andaj, o rob i sinqerte, angazhohu qe te jesh ne anėn e atyre qe nxitojnė ne kėnaqėsinė e Allahut ngase Islami, me apo pa ty, do te ngadhėnjejė, siē thotė Allahu:
54. O ju qė besuat! Kush largohet prej jush nga feja e vet (i bėn dėm vetes) s'ka dyshim se All-llahu do ta sjellė njė popull qė Ai e do atė (popull) dhe ata e duan Atė (Zotin), (njė popull) qė ėshtė modest e i butė ndaj besimtarėve, por i ashpėr dhe i fortė ndaj mohuesve, qė lufton nė rrugėn e All-llahut dhe qė nuk i frikėsohet kėrcėnimit tė asnjė kėrcėnuesi. Kjo (cilėsi e atij populli) ėshtė dhuratė e All-llahut qė i jep atij qė do. All-llahu ėshtė dhurues i madh, i dijshėm". (el Maide, 54)
Pėrshėndetjet qofshin mbi Muhammedin, alejhi's selam ndėrsa lutja jone e fundit ėshtė: Falėnderimi i takon Allahut, Zotit tė botėve!
Autor: Hamid b. Abdullah el Alijj
Burimi: www.dawah.ws
Pėrshtati nė shqip: Sedat Gani Islami
24-4-2007, e martė
Vushtrri, Kosovė