DITA E DĖSHPĖRIMIT
"Dita e dėshpėrimit" ėshtė emėr
prej emrave te Ditės se Kiametit, ne te cilėn njerėzit kthehen tek Allahu qe t'i
llogaris pėr ēdo gjė qe kane bere ne kėtė dynja; kush ka bere, ai ka bere pėr
vete, e kush ka bere keq, ai ia ka bere vetes se tij ndėrsa Allahu nuk iu bėn
padrejtėsi robėrve te Vet.
Thotė Allahu:
" وَأَنذِرْهُمْ يَوْمَ
الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ وَهُمْ فِي غَفْلَةٍ وَهُمْ لَا
يُؤْمِنُونَ
Ti tėrhiqju atyre vėrejtjen pėr ditėn e
dėshpėrimit, kur tė marrė fund ēėshtja (e pėrgjegjėsisė e dikush nė xhennet,
dikush nė zjarr), se ata (sot) janė tė painformuar, dhe ata nuk janė duke
besuar ". (Merjem,
39)
Dėshpėrimi ėshtė pendim dhe keqardhje e
madhe saqė njeriu han gishtėrinjtė e vet nga pikėllimi pėr lėshimet e bėra ne
jetėn e dunjase dhe talljen me fe. Fatkeqėsisht, kėto dėshpėrime nuk vėrehen
vetėm se atėherė kur njeriu ndahet nga kjo bote dhe kalon ne boten tjetėr,
sidomos kur sheh melaiket, qe vijnė t'ia marrin shpirtin.
Nė Ditėn e Kiametit do te ketė disa
dėshpėrime. Dėshpėrimin e pare, me te cilin ndeshet pabesimtari dhe hipokriti
ėshtė ne momentet e vdekjes kur shef melaiket e tėrbuara dhe te ashpra, te cilat
ia marrin shpirtin duke i rene dhe nėnēmuar. Pastaj ai pėrjeton dėshpėrime ne
varr, ku i hapet njė dritare e vogėl dhe sheh Xhennetin e i thuhet: Ky do te
ishte shpėrblimi yt sikur te besoje, por meqė nuk besove shiko tash vendin
tėnd. I hapet njė dritare dhe e shikon Xhehennemin, kėshtu qe dėshpėrohet
shume pėr shkak te humbjes se Xhennetit. Por sido qe te jete, dėshpėrimi me i
madh ėshtė Dita e Kiametit, ngase kėshtu e quajti Allahu kėtė dite dhe se ne
kėtė dite ata pėrfundimisht marrin vesh fundin e tyre te hidhur.
Nė hadithe te vėrteta ėshtė transmetuar
dėshpėrimi i tyre ne Ditėn e Kiametit, sidomos kur te sillet vdekja e
personifikuar ne dash te majme dhe te theret ne mes Xhennetit dhe Xhehennemit e
t'iu thuhet njerėzimit dhe xhinnėve: O banore te Xhenetit! Pėrjetshmėri pa
vdekje. O banore te Xhehennemit! Pėrjetshmėri pa vdekje.
Buhariu dhe Muslimi transmetojnė nga Seid
el Hudrijj sePejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka thėnė:
" يُجَاءُ بِالْمَوْتِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُ كَبْشٌ
أَمْلَحُ فَيُوقَفُ بَيْنَ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ فَيُقَالُ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ
هَلْ تَعْرِفُونَ هَذَا فَيَشْرَئِبُّونَ وَيَنْظُرُونَ وَيَقُولُونَ نَعَمْ هَذَا
الْمَوْتُ قَالَ وَيُقَالُ يَا أَهْلَ النَّارِ هَلْ تَعْرِفُونَ هَذَا قَالَ
فَيَشْرَئِبُّونَ وَيَنْظُرُونَ وَيَقُولُونَ نَعَمْ هَذَا الْمَوْتُ قَالَ
فَيُؤْمَرُ بِهِ فَيُذْبَحُ قَالَ ثُمَّ يُقَالُ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ خُلُودٌ
فَلَا مَوْتَ وَيَا أَهْلَ النَّارِ خُلُودٌ فَلَا مَوْتَ قَالَ ثُمَّ قَرَأَ
رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { وَأَنْذِرْهُمْ يَوْمَ
الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ وَهُمْ فِي غَفْلَةٍ وَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ
}
Sillet vdekja ne forme te njė dashi te
majme dhe thirren banoret e Xhennetit. Ata ngritin kokėn dhe shikojnė. A po e
njihni kėtė? Thonė: Po, ky ėshtė vdekja. Pastaj thirren banoret e Xhehennemit,
te cilėt ngrisin kokėn dhe shikojnė. A po e njihni kėtė pyetėn? Po, ėshtė vdekja
pėrgjigjen. Urdhėrohet dhe dashi theret e pastaj thirren: O banore te Xhennetit!
Pėrjetshmėri, me nuk ka vdekje! O banore te zjarrit! Pėrjetshmėri, me nuk ka
vdekje! Pastaj lexoi Muhammedi, alejhi's salatu ve's selam nga Kur'ani: Ti
tėrhiqju atyre vėrejtjen pėr ditėn e dėshpėrimit, kur tė marrė fund ēėshtja (e
pėrgjegjėsisė e dikush nė xhennet, dikush nė zjarr), se ata (sot) janė tė
painformuar, dhe ata nuk janė duke besuar ".
Ky ėshtė dėshpėrimi me i madh pėr banoret
e ferrit ngase shpresa e tyre pėr te dalur prej ferrit mbaroi dhe ata do te
mbesin pėrherė ne dėnim dhe pikėllim te madh.
Ka thėnė Ibni Mes'udi:
" ما من أحد يدخل النار إلا وله
بيت في الجنة فيتحسر عليه
Nuk ka njeri qe hyn ne ferr e te mos e
ketė patur njė dere pėr te hyre ne Xhennet, pėr humbjen e se cilės
dėshpėrohet".
Ėshtė thėnė: "Dėshpėrimi i madh ndodhe
atėherė kur njeriut t'i jepet libri ne anėn e majte".
Allahu ua ka tėrhequr vėrejtjen robėrve te
Tij qe t'i marrin seriozisht urdhrat e Tij dhe te mos tregohen indiferent dhe
tallės apo pėrqeshės te tyre, ne mėnyrė qe te mos dėshpėrohen pėr krimin,
padrejtėsinė dhe neglizhencėn e tyre ndaj ahiretit. Njėkohėsisht i urdhėroi edhe
me pendim dhe mos humbje te shpresės nga mėshira e Tij. Thotė Allahu:
"قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى
أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ
الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ*وَأَنِيبُوا إِلَى
رَبِّكُمْ وَأَسْلِمُوا لَهُ مِن قَبْلِ أَن يَأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لَا
تُنصَرُونَ*وَاتَّبِعُوا أَحْسَنَ مَا أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُم مِّن
قَبْلِ أَن يَأْتِيَكُمُ العَذَابُ بَغْتَةً وَأَنتُمْ لَا تَشْعُرُونَ*أَن تَقُولَ
نَفْسٌ يَا حَسْرَتَى علَى مَا فَرَّطتُ فِي جَنبِ اللَّهِ وَإِن كُنتُ لَمِنَ
السَّاخِرِينَ
53. Thuaj: "O robėrit e Mi, tė cilėt e
keni ngarkuar me shumė gabime veten tuaj, mos e humbni shpresėn ndaj mėshirės sė
All-llahut, pse vėrtetė All-llahu i falė tė gjitha mėkatet, Ai ėshtė qė shumė
falė dhe ėshtė mėshirues!" 54. Dhe, kthehuni te Zoti juaj dhe pėruljuni Atij
para se t'u vijė dėnimi, se pastaj nuk do tė ketė kush t'ju ndihmojė. 55. Dhe
pėrmbajuni asaj mė tė mirės qė u ėshtė shpallur nga Zoti juaj, para se t'ju vijė
dėnimi befas e ju tė mos dini. 56. Dhe tė mos thotė ndokush: "O i mjeri unė qė
kam lėnė mangu respektimin ndaj All-llahut dhe qė kam qenė prej atyre qė
talleshin!". (Zumer,
53-56)
Allahu ka sqaruar ne Kur'an se
pabesimtarėt do te dėshpėrohen shume nė Ditėn e Kiametit pėr shkak te pabesimit,
arrogancės dhe padrejtėsisė se tyre ne dunja. Thotė Allahu:
"قَدْ خَسِرَ الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِلِقَاء اللّهِ
حَتَّى إِذَا جَاءتْهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً قَالُواْ يَا حَسْرَتَنَا عَلَى مَا
فَرَّطْنَا فِيهَا وَهُمْ يَحْمِلُونَ أَوْزَارَهُمْ عَلَى ظُهُورِهِمْ أَلاَ سَاء
مَا يَزِرُونَ
31. Ata qė pėrgėnjeshtruan se do tė
takohen me All-llahun (nė ditėn e gjykimit) kanė humbur pėrderisa t'u vijė
momenti (kijameti) befas e tė thonė: "Tė mjerėt ne pėr atė qė lėshuam" (nga
punėt e mira nė Dunja), e duke i bartur gabimet e veta nė shpinė, dhe, e
shėmtuar ėshtė ajo qė bartin". (En'am, 31)
Po kėshtu edhe paratė dhe pasuritė e tyre,
qe derdhen pėr ta penguar zhvillimin e fesė se Allahut, nesėr do te jene
dėshpėrim pėr ta. Thotė Allahu:
"إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ
لِيَصُدُّواْ عَن سَبِيلِ اللّهِ فَسَيُنفِقُونَهَا ثُمَّ تَكُونُ عَلَيْهِمْ
حَسْرَةً ثُمَّ يُغْلَبُونَ وَالَّذِينَ كَفَرُواْ إِلَى جَهَنَّمَ
يُحْشَرُونَ
36. Ata qė nuk besuan, shpenzojnė pasurinė
e tyre pėr tė penguar nga rruga e All-llahut. Ata do ta shpenzojnė atė dhe ajo
do tė bėhet dėshpėrim i tyre, madje ata do tė mposhten. E ata qė mohuan, do tė
pėrmblidhen vetėm nė xhehennem". (Enfal, 36)
Kur pasuesit e se kotės ta shohin ferrin,
ku do te hyjnė, dėshpėrohen shume, sidomos kur shohin liderėt e tyre, te cilėt
shfajėsojnė veten. Kėta te gjore shpenzuan jetėt e tyre ne shėrbim te pengimit
te fjalės se Allahut, zbatimit dhe pėrfilljes se strategjive dhe urdhrave te
atyre, qe punon kundėr fesė se Allahut. Ata dėshpėrohen dhe pendohen por nuk iu
ben dobi. Thotė Allahu:
"وَقَالَ الَّذِينَ اتَّبَعُواْ لَوْ أَنَّ لَنَا
كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ كَمَا تَبَرَّؤُواْ مِنَّا كَذَلِكَ يُرِيهِمُ
اللّهُ أَعْمَالَهُمْ حَسَرَاتٍ عَلَيْهِمْ وَمَا هُم بِخَارِجِينَ مِنَ
النَّارِ
167. E Ata, tė cilėt u patėn shkuar pas do
tė thonė: "Ah, sikur tė na lejohej njė kthim (nė Dunja) e tė largohemi prej tyre
(prijėsve) siē u larguan ata tash prej nesh"! Kėshtu All-llahu do t'ju paraqesė
veprat qė janė dėshpėrim pėr ta, e ata nuk kanė tė dalė prej
zjarrit". (Bekare,
167)
" وَقَالَ الشَّيْطَانُ لَمَّا قُضِيَ الْأَمْرُ إِنَّ اللَّهَ
وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَوَعَدْتُكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ وَمَا كَانَ لِيَ
عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطَانٍ إِلَّا أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي فَلَا
تَلُومُونِي وَلُومُوا أَنْفُسَكُمْ مَا أَنَا بِمُصْرِخِكُمْ وَمَا أَنْتُمْ
بِمُصْرِخِيَّ إِنِّي كَفَرْتُ بِمَا أَشْرَكْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ إِنَّ
الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ
22. E pasi tė kryhet ēėshtja (tė hyjnė ata
tė xhennetit dhe tė xhehennemit nė tė, xhehennemlinjve) djalli (u mban
ligjėratėn e shėmtuar), dhe u thotė: "Vėrtet, All-llahu ju pat premtuar premtim
tė vėrtetė, e unė ju pata premtuar dhe, qe, nuk e zbatova premtimin ndaj jush.
Po unė nuk pata kurrfarė pushteti ndaj jush (qė t'ju detyroj), pėrpos qė ju
thirra (nė rrugė tė gabuar), e ju m'u pėrgjigjėt; atėherė pra mos mė qortoni
mua, po qortojeni veten. Unė nuk mund t'ju shpėtoj juve, e as ju nuk mund tė mė
shpėtoni mua. Unė mohoj shoqėrimin tuaj qė ma bėtė mua mė parė (mė adhuruat nė
vend tė Zotit)". S'ka dyshim, jobesimtarėt kanė dėnim tė
dhembshėm". (Ibrahim,
22) ([1])
Muslimani qe shpreson ta takoje Allahun
dhe te ndeshet me Ditėn e Kiametit duhet t'ia ketė friken Allahut, te largohet
nga gjerat, qe e hidhėrojnė Atė dhe ne vend te kėsaj te beje vepra te mira, te
cilat i bėjnė doni dhe e shpėtojnė nga zjarri, dėshpėrimi dhe pikėllimi.
E lusim Allahun pėr falje, mėshirė, sukses
dhe bekim pėr te bere vepra te mira para se te vdesim.
E lusim Allahun te na mbroje nga harrimi i
kėsaj dite dhe nga devijimi.
O Allahu ynė! Na vdis si besimtarė dhe na
bashko mė tė mirėt!
Mėshiroje dhe bekoje Muhammedin, familjen,
shokėt dhe pasuesit e tij!!!
Pėrshtati: Sedat Gani
Islami
24-2-2007, e shtune
Vushtrri,
Kosovė