DREJT BASHKIMIT
FETAR!
Falėnderimet dhe
lavdėrimet i takojnė Allahut ndėrsa pėrshėndetjet tona qofshin pėr zotėriun e
njerėzimit, Muhammedin, familjen, shokėt dhe mbare neve, pasuesit e tij, gjer nė
amshim!
Ndonėse dobėsia e
ummetit islam shihet qarte dhe nuk do asnjė koment ngase "fshati qe doket
kallauz nuk do" siē thotė populli, megjithatė shpresa pėr ringjalljen e tij
nuk guxon te shuhet. Mbase dihen shkaktaret e kėsaj dekadence, mbase dihen
shkaqet e prapambeturisė sonė, e qe padyshim jemi vet ne, qe gjejmė kohe pėr
pėrēarje, mashtrime, grupime, akuzime, mendoj se bashkimit vėllazėror nėn
flamurin "La ilahe il'la Allah Muhammedun resulull-llah", duhet t'i kushtohet
rėndėsi e madhe.
Nėse gjendja e keqe e
jomuslimanėve ka bashkuar ateistė e fetar, mjek e ushtare, pozitė e opozitė,
duke qene pėrherė te vetėdijshėm se nismat e tyre, thelbėsisht, nuk kane qene
aspak te pranuara pėr njė sistem te vėrtetė jete, ngase ne prapaskene kane
qėndruar motive e synime tinėzare dhe aspak humane, megjithatė ata ia kane
dalur. Dhe, pyes, nėse ata qenkan bashkuar pėrse ne te mos bashkohemi kur dimė
se jemi ithtarė te fesė se vetme te pranuar tek Allahu?!
Pėrse te mos shtrijmė
dorėn e bashkimit ne emėr te fesė dhe t'i leme anash synimet dytėsore? Perse te
mos i japim selam njeri tjetrit dhe ta konsiderojmė vėlla ne fe? Athua muslimani
mundet pa vėllezėr?! A mund ta zhvilloje fenė nėse rrethi i tij janė te prishur
dhe ai nuk pėrpiqet fare pėr udhėzimin e tyre?
I motivuar nga kjo
gjendje kritike e ummetit tone, me njė ligjėratė modeste, desha te kontribuoj
pėr mirėqenien e tij, pajtimin fetar dhe bashkimin islam. Jam i vetėdijshėm pėr
rėndėsinė dhe rolin e kėtij bashkimi kėshtu qe fjalėt nė vijim le te shėrbejnė
si njė kėshillė pėr vėllezėrit e mi dhe le te marrin
mėsim prej tyre ngase:
" فَإِنَّ
الذِّكْرَى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ
sepse kėshilla
besimtarėve u bėn dobi". (Dharijat,
55)
Vlera e muslimanit tė
mirė
Kushdo qe kryen
obligimet primare te Islamit, prej te cilave ėshtė edhe bashkimi, kryen ato
sekondare si dhe largohet nga ndalesat dhe gjerat e papėlqyera, ai veē ka
arritur njė grade te larte tek Zoti i vet. Respektivisht, ka arritur gradėn e
atyre qe nxitojnė ne kryerjen e obligimeve fetare pėr te cilėt ka thėnė Allahu:
"
وَالسَّابِقُونَ
السَّابِقُونَ أُوْلَئِكَ
الْمُقَرَّبُونَ فِي جَنَّاتِ
النَّعِيمِ ثُلَّةٌ مِنْ
الأَوَّلِينَ وَقَلِيلٌ مِنْ
الآخِرِينَ عَلَى سُرُرٍ
مَوْضُونَةٍ مُتَّكِئِينَ عَلَيْهَا
مُتَقَابِلِينَ يَطُوفُ عَلَيْهِمْ
وِلْدَانٌ مُخَلَّدُونَ بِأَكْوَابٍ
وَأَبَارِيقَ وَكَأْسٍ مِنْ مَعِينٍ
لا يُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلا يُنزِفُونَ وَفَاكِهَةٍ مِمَّا يَتَخَيَّرُونَ وَلَحْمِ طَيْرٍ مِمَّا يَشْتَهُونَ وَحُورٌ عِينٌ كَأَمْثَالِ اللُّؤْلُؤِ
الْمَكْنُونِ جَزَاءً بِمَا كَانُوا
يَعْمَلُونَ
10. Ndėrsa tė
pėrparmit janė tė dalluar (janė nė ballė).
11. Ata pra, janė mė
tė afruarit (te Zoti).
12. Janė nė xhennetet
e begatshme.
13. (Ata janė) Shumė
prej (popujve) tė hershmėve.
14. E janė pak prej
tė mėvonshmėve.
15. Janė nė shtretėr
tė qėndisur me ar.
16. Tė mbėshtetur nė
to pėrballė njėri-tjetrit.
17. Atyre u shėrbejnė
djelmosha tė gjithmonshėm.
18. Me gastare, me
ibrigė dhe me gota tė mbushura plot prej burimit.
19. Prej sė cilės
pije (vere) as nuk u dhemb koka, as nuk dehen.
20. Edhe pemė sipas
dėshirės sė tyre.
21. Edhe mish
shpezėsh, cilin ta duan.
22. Dhe (gratė e tyre
janė) hyri symėdha.
23. Si tė ishin inxhi
tė ruajtura.
24. Shpėrblim pėr
atė, qė ata punuan". (Vakiah,
10-24)
Ndėrsa ata, qe
kryejnė obligimet kryesore si dhe kryejnė disa gjera te preferuara, ata do ta
kenė njė shpėrblim te madh por jo sikurse te paret. Kėta janė te cilėsuar si
"mesatare" dhe shpėrblimi i tyre ėshtė:
"
وَأَصْحَابُ الْيَمِينِ مَا
أَصْحَابُ الْيَمِينِ فِي سِدْرٍ
مَخْضُودٍ وَطَلْحٍ مَنْضُودٍ وَظِلٍّ مَمْدُودٍ وَمَاءٍ مَسْكُوبٍ وَفَاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ لا مَقْطُوعَةٍ وَلا مَمْنُوعَةٍ وَفُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ إِنَّا أَنشَأْنَاهُنَّ إِنشَاءً فَجَعَلْنَاهُنَّ أَبْكَارًا عُرُبًا أَتْرَابًا لأَصْحَابِ الْيَمِينِ ثُلَّةٌ مِنْ الأَوَّلِينَ وَثُلَّةٌ مِنْ الآخِرِينَ
27. E pėr sa u pėrket
atyre tė djathtėve, ēka ėshtė gjendja e tė djathtėve?
28. Janė nėn drunj tė
pemėve pa therra (pa gjemba).
29. Tė bananeve me
fruta palė-palė.
30. Nėn hije tė
pėrhershme.
31. Pranė ujit
rrjedhės.
32. Edhe ndėr pemė
shumė llojesh.
33. Qė as nuk
ndėrprehen, as nuk janė tė ndaluara.
34. Edhe shtretėr tė
lartė (ose gra tė larta).
35. Ne i kemi krijuar
ato nė njė krijim tė ri (formė tė re).
36. Dhe ato i kemi
bėrė virgjėresha.
37. Tė dashuruara
(pėr burrat e vet), tė njė moshe.
38. (Ato janė) Pėr
ata tė djathtėt.
39. (tė djathtėt)
Janė shumė nga tė parėt (tė hershmit).
40. Janė shumė nga mė
tė vonshmit". (Vakiah,
27-40)
Ndėrsa ai qe plotėson
kushtet themelore te Islamit porse ka braktisur disa obligime dhe detyrime, te
cilat nuk pėrcaktojnė daljen e tij prej feje, ai ėshtė ne mėshirėn e Allahut;
nėse do e fal e nėse do e ndėshkon, siē thotė Allahu:
"
إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ
أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ
48. S'ka dyshim se
All-llahu nuk falė (mėkatin) t'i pėrshkruhet Atij shok (idhujtarinė), e pėrpos
kėtij (mėkati) i falė kujt do. Kush pėrshkruan All-llahut shok, ai ka trilluar
njė mėkat tė madh". (Nisa,
48)
Allahu porosit pėr
zhvillim tė lidhjeve vėllazėrore nė baza besimi
Ndonėse islam pranon
lidhjen familjare, lidhjen e gjakut dhe miqėsisė, megjithatė, kur te jete ne
pyetje uniteti, lidhjes ne baze te besimit nuk mund t'i dale kundėr asgjė. Para
saj mposhten ēdo lidhje tjera te mbesin te varura prej saj.
Rėndėsia e lidhjeve
ne baza besimi
®
Ėshtė urdhėr hyjnor:
"
فَاتَّقُوا اللَّهَ
وَأَصْلِحُوا ذَاتَ بَيْنِكُمْ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ إِنْ كُنتُمْ
مُؤْمِنِينَ
prandaj kini frikė
All-llahun, pėrmirėsoni gjendjen e unitetit tuaj dhe nėse jeni besimtarė,
respektojeni All-llahun dhe tė dėrguarin e Tij". (Enfal,
1)
®
Allahu sqaron se besimtarėt,
pamarre parasysh racėn, kombin, ngjyrėn, gjininė janė vėllezėr dhe motra
ndėrmjet vete. Nė kaptinėn Huxhurat, ajeti 10, qėndron:
"
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا
اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
S'ka dyshim se besimtarėt
janė vėllezėr, pra bėni pajtim ndėrmjet vėllezėrve tuaj dhe kini frikė
All-llahun, qė tė jeni tė mėshiruar (nga Zoti)".
Kėtė e ka sqaruar edhe
Muhammedi, alejhi's salatu ve's selam, i cili tha: "
المسلم أخو
المسلم
Muslimani ėshtė vėlla i
muslimanit".
Realizimi me i gjalle
i botėkuptimit te kėtij vėllazėrimi sigurisht se ka ndodhur ne kohen e
Muhammedit, alejhi's salatu ve's selam, i cili beri bashkimin e fiseve, te
njohura pėr luftėra dhjetėra vjeēare ndėrmjet vete, beri bashkimin e mekasve me
medinas, dhe atė ne baze te besimit. Kėshtu qe kur sheh se njeriu i ofronte
njeriut shtėpinė, kalin, devenė, pasurinė e ndanin pėrgjysmė, e madje, edhe nėse
kishte gra shume, e lėshonte ndonjėrėn prej tyre, vetėm e vetėm qe ta martonte
atė muslimani i ri, te cilin e konsideronte vėlla. A mund te me thuani se a ka
regjistruar historia ndonjėherė ndonjė vėllazėrim me te madh dhe me te shėndoshė
se sa ky? Thotė Allahu:
"
وَالَّذِينَ تَبَوَّءُوا
الدَّارَ وَالإِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِمْ وَلا
يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حَاجَةً مِمَّا أُوتُوا وَيُؤْثِرُونَ عَلَى
أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ وَمَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ
فَأُوْلَئِكَ هُمْ الْمُفْلِحُونَ
Edhe ata qė
pėrgatitėn vendin (Medinen) dhe besimin para tyre, i duan ata qė shpėrnguleshin
tek ata dhe nuk ndiejnė nė gjoksat e tyre ndonjė nevojė (pėr zili a tjetėr) nga
ajo qė u jepej atyre (muhaxhirėve), madje edhe sikur tė kishin vetė nevojė pėr
te, ata u jepnin pėrparėsi atyre para vetvetes. Kush ėshtė i ruajtur prej
lakmisė sė vet, tė tillėt janė tė shpėtuar". (Hashr, 9)
Historianet tregojnė
se nė betejėn e Jermukut kane qene tre te plagosur prej muslimanėve, dhe kur njė
tjetėr iu ka ofruar ujė pėr te pire, secili i thoshte t'ia jepte vėllait te tij
musliman. Kur shkoj tek i treti, ai veē kishte vdekur kėshtu qe u kthye tek i
pari por pa se ai dhe i dyti kishin vdekur, duke e favorizuar vėllain ndaj njeri
tjetrit.
Ibni Omeri rrėfen se
njė shoku te Pejgamberit, alejhi's salatu ve's selam i ishte dhėnė njė koke
deleje por ai kishte vendosur t'ia dėrgonte njė njeriu, pėr te cilin tha se
ishte me nevojtar se vet ai. Ia dėrgoi por ky ia dėrgoi njė njeriu tjetėr, me te
varfėr se ky. Vazhdoi koka te sillej tek njerėzit duke ia dėrguar secili
tjetrit, duke menduar se ai ka me shume nevoje se ky derisa iu kthye njeriut te
pare, pasi qe me pare ishte endur tek shtate veta.
Ndoshta ky ėshtė
sekreti i lutjes se Pejgamberit, alejhi's salatu ve's selam pėr ensarėt dhe
muhaxhirėt, ne hadithin, qe e transmetojnė Buhariu, Muslimi dhe Nesaiu:
"
اللهم لا خير إلا خير الآخرة،
فاغفر للأنصار والمهاجـرة
O Allahu ynė! Nuk ka te mire
pėrveē te mirės se ahiretit kėshtu qe fali ensarėt dhe
muhaxhirėt".
®
Lidhja vėllazėrore ne baza te
besimit ėshtė prej gjerave qe te fusin ne Xhennet. Thotė Pejgamberi,alejhi's
salatu ve's selam:
" وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا
تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا وَلَا تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا
أَفَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى أَمْرٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ أَفْشُوا
السَّلَامَ بَيْنَكُمْ
Pasha
Atė, ne dorėn e tė Cilit ėshtė shpirt im, nuk do te hyni ne Xhennet pėrderisa te
mos besoni dhe nuk do te besoni pėrderisa te mos duheni. A t'iu rrėfej pėr diē,
qe nėse e dini do tė duheni: Pėrhapeni selamin ne mesin tuaj".
([1])
®
Lidhja vėllazėrore largon
smirėn, mėrinė, intrigat dhe te gjitha te kėqijat nga zemra kėshtu qe muslimani
e donė muslimanin sinqerisht. Thotė Allahu:
"
وَنَزَعْنَا مَا فِي
صُدُورِهِم مِّنْ غِلٍّ إِخْوَانًا عَلَى سُرُرٍ مُّتَقَابِلِينَ
47. Ne kemi hequr prej
zemrave tė tyre ēfarėdo urrejtje, e ata nė mbėshtetėse qėndrojnė ballė pėr ballė
njėri-tjetrit duke qenė tė vėllazėruar". (Hixhr,
47)
®
Besimtaret bėhen miq ndėrmjet
vete dhe kėtė fale besimit te tyre. Thotė Allahu:
"
وَالْمُؤْمِنُونَ
وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ
Besimtarėt dhe besimtaret
janė tė dashur pėr njėri-tjetrin". (Tewbe,
71)
Feja
bashkon
Feja islame qysh prej
momenteve te par atė saj ne skenėn e njerėzimit ka urdhėruar, nxitur, sqaruar e
rekomanduar pėr bashkim. Assesi dhe asnjėherė feja islame nuk ka bere pėrēarje,
ndarje, dallime, pėrveē kur ne pyetje ka qene e pavėrteta, e kota, pabesimi, dhe
te gjitha te kėqijat tjera, te cilave Islami iu ka shpallur lufte te
pėrjetshme.
Islami ėshtė dhunti,
e cila bashkon dhe nuk pėrēan, pėrkundrazi, urren, pėrbuz dhe injoron pėrēarjen.
Te shohim diē nga buqeta kur'anore pėr bashkimin, urrejtjen e pėrēarjes dhe
rolin e Islamit ne kėtė fushe:
Njerėzimi ishin armiq ndėrsa
Allahu nėpėrmjet fesė i bashkoi. Thotė Allahu:
"
وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ
اللَّهِ جَمِيعًا وَلا تَفَرَّقُوا وَاذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ
كُنْتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ
إِخْوَانًا وَكُنْتُمْ عَلَى شَفَا حُفْرَةٍ مِنْ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْهَا
كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ
تَهْتَدُونَ
Dhe kapuni qė tė
gjithė ju pėr litarin (fenė dhe Kur'anin) e All-llahut, e mos u pėrēani!
Pėrkujtojeni nimetin e All-llahut ndaj jush, kur ju (para se ta pranonit fenė
islame) ishit tė armiqėsuar, e Ai i bashkoi zemrat tuaja dhe ashtu me dhuntinė e
Tij aguat tė jeni vėllezėr. Madje ishit nė buzė tė greminės sė xhehennemit, e Ai
ju shpėtoi prej tij. Po kėshtu All-llahu ua sqaron juve argumentet e veta qė ju
ta gjeni tė vėrtetėn e lumtur". (Ali imran,
103)
Shembull adekuat pėr
kėtė ke fiset Evs dhe Hazrexh, te cilat me pėrqafimin e Islamit, nga armiqėsia
kaluan ne vėllazėri.
Nėse njerėzimi janė te
krijuar prej njė njeriu dhe gruaje, babe e nene, atėherė nuk ka nevoje qe te
prishin marrėdhėniet e tyre. Allahu thotė:
"
ياأَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا
خَلَقْنَاكُم مّن ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَـاكُمْ شُعُوباً وَقَبَائِلَ
لِتَعَـارَفُواْ إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عَندَ اللَّهِ أَتْقَـاكُمْ إِنَّ اللَّهَ
عَلِيمٌ خَبِيرٌ
13. O ju njerėz,
vėrtet Ne ju krijuam juve prej njė mashkulli dhe njė femre, ju bėmė popuj e fise
qė tė njiheni ndėrmjet vete, e s'ka dyshim se te All-llahu mė i ndershmi ndėr ju
ėshtė ai qė mė tepėr ėshtė ruajtur (kėqijat), e All-llahu ėshtė shumė i dijshėm
dhe hollėsisht i njohur pėr ēdo gjė". (Huxhurat, 13)
Pejgamberi, alejhi's
salatu ve's selam ka thėnė:
"
إنَّ ربكم واحد، وإن أباكم
واحد
Zoti juaj ėshtė Njė dhe babai
juaj (Ademi) ėshtė njė". ([2])
Do te thotė juve iu
ka krijuar njė Zot dhe keni rrjedhur prej njė njeriu, Ademit, qe konsiderohet
babai i njerėzimit.
Allahu nėpėrmjet fesė beri
bashkimin shpirtėror, qe asnjėherė dhe me asgjė nuk do tė mund te arrihej. Thotė
Allahu:
"
وَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ
لَوْ أَنفَقْتَ مَا فِي الأَرْضِ جَمِيعًا مَّا أَلَّفَتْ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ
وَلَكِنَّ اللّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
63. Dhe Ai ėshtė qė bashkoi
zemrat e tyre. Edhe sikur ta shpenzoshe gjithė atė qė ėshtė nė tokė, nuk do tė
mund t'i bashkoje zemrat e tyre, por All-llahu bėri bashkimin e tyre, pse Ai
ėshtė i gjithėfuqishėm, i urtė". (Enfal, 63)
Allahu dhe i
dėrguari i Tij urdhėrojnė bashkimin ne fe. El harith el Esh'arijju transmeton se
Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka thėnė:
" وَأَنَا
آمُرُكُمْ بِخَمْسٍ اللَّهُ أَمَرَنِي بِهِنَّ السَّمْعُ وَالطَّاعَةُ وَالْجِهَادُ
وَالْهِجْرَةُ وَالْجَمَاعَةُ فَإِنَّهُ مَنْ فَارَقَ الْجَمَاعَةَ قِيدَ شِبْرٍ
فَقَدْ خَلَعَ رِبْقَةَ الْإِسْلَامِ مِنْ عُنُقِهِ إِلَّا أَنْ يَرْجِعَ وَمَنْ
ادَّعَى دَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ فَإِنَّهُ مِنْ جُثَا جَهَنَّمَ فَقَالَ رَجُلٌ
يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنْ صَلَّى وَصَامَ قَالَ وَإِنْ صَلَّى وَصَامَ فَادْعُوا
بِدَعْوَى اللَّهِ الَّذِي سَمَّاكُمْ الْمُسْلِمِينَ الْمُؤْمِنِينَ عِبَادَ
اللَّهِ
Unė iu urdhėroj me
pese gjera, me te cilat me urdhėroi Allahu: dėgjimin, respektimin, xhihadin,
hixhretin, bashkimin (xhematin), ngase ēdo kush qe vetėm njė pėllėmbė i ndahet
kolektivit, ai ka hequr hallkėn islame prej veti derisa te kthehet nga ajo
gjendje. E kush pretendon pretendime injorante, ai do te jete prej viktimave te
Xhehennemit. Njė njeri tha: O i dėrguari i Allahut! A edhe nėse falet dhe
agjėron? Tha: Edhe nėse falet dhe agjėron. Ju lutuni me lutjen e Allahut, i Cili
iu quajti musliman besimtarė robėr te Allahut" ([3]).
Allahu sqaron se perse nuk ka
nevoje te ketė pėrēarje ne kėtė ummet ngase ne kemi njė Zot, kemi pejgamberėt e
njėjte, iu besojmė librave te njėjta dhe qe te gjithė besojmė ne caktimin e
Allahut dhe Ditėn e Llogarisė, kėshtu qe nuk mbetet vend pėr pėrēarje. Thotė
Allahu:
"
إِنَّ هَذِهِ أُمَّتُكُمْ
أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُون
92. Kjo fé ėshtė e juaja dhe
ėshtė e vetmja fé (e shpallur), kurse Unė jam Zoti juaj, pra mė adhuroni vetėm
Mua". (Enbija,
92),
"آمَنَ الرَّسُولُ
بِمَا أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللّهِ
وَمَلآئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِ
وَقَالُواْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ
الْمَصِير
I dėrguari i besoi
asaj qė iu shpall prej Zotit tė tij, e ashtu edhe besimtarėt. Secili i besoi
All-llahut, engjėjve tė Tij, shpalljeve tė Tij, tė dėrguarve tė Tij. Ne nuk
bėjmė dallim nė asnjėrin nga tė dėrguarit e Tij, dhe thanė: "Iu pėrgjigjėm
thirrjes dhe respektuam urdhėrin. Kėrkojmė faljen tėnde o Zoti ynė! Vetėm te Ti
ėshtė ardhmėria jonė". (Bekare,
285)
Ndėrsa Pejgamberi,
alejhi's salatu ve's selam kur e kishte shpjeguar termin Iman (besim) kishte
thėnė:
"
أن تؤمن بالله وملائكته وكتبه
ورسله واليوم الآخر، وتؤمن بالقدر خيره وشره
Tė besosh Allahun, melaiket,
librat dhe te dėrguarit e Allahut, te besosh ne Ditėn e Fundit dhe ne caktimin e
Allahut; nė tė mirėn dhe tė keqen e Tij". (Buhariu, Muslimi dhe tė
tjerėt)
Besimtaret dhe besimtaret
janė miq ndėrmjet vete kėshtu qe nuk ka mundėsi te pėrēahen derisa i pėrmbahen
kėsaj miqėsie me elementet e pėrmendura ne vijim:
"
وَالْمُؤْمِنُونَ
وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ
وَيَنْهَوْنَ عَنْ الْمُنكَرِ وَيُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ
وَيُطِيعُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُوْلَئِكَ سَيَرْحَمُهُمْ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ
عَزِيزٌ حَكِيمٌ
71. Besimtarėt dhe besimtaret
janė tė dashur pėr njėri-tjetrin, urdhėrojnė pėr tė mirė, e ndalojnė nga e
keqja, e falin namazin dhe japin zeqatin, respektojnė All-llahun dhe tė
dėrguarin e Tij. Tė tillėt do t'i mėshirojė All-llahu. All-llahu ėshtė
ngadhėnjyes, i urtė". (Tewbe,
71)
Derisa Allahu urdhėron pėr
bashkėpunim ne pune te ndėrsjella, Ai ndalon rreptėsishtė nga bashkėpunimi ne
pune te kėqija. Thotė Allahu:
"
وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ
وَالتَّقْوَى وَلا تَعَاوَنُوا عَلَى الإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ
Ndihmohuni mes vete me tė
mira dhe nė tė mbara, e mosni nė mėkate e armiqėsi". (Maide,
2)
Allahu pėrveē qe urdhėron
besimin, Ai edhe e do atė. Muslimi transmeton nga Ebu Hurejre se Pejgamberi,
alejhi's salatu ve's selam ka thėnė:
"
إن الله يرضى لكم ثلاثًا: أن
تعبدوه ولا تشركوا به شيئًا، وأن تعتصموا بحبل الله جميعًا ولا تفرقوا، وأن
تُناصحوا من ولاّه الله أمركم
Allahu ua dėshiron tri gjėra:
ta adhuroni dhe te mos i bėni shok ne asgjė, te mbaheni pėr fesė se Tij te
gjithė dhe te mos pėrēaheni si dhe tė kėshilloheni me parinė
tuaj".
Allahu tėrheq vėrejtjen qe te
mos jemi te ngjashėm me njerėzit e kėqij, qe u peruane ndėrmjet vete e thotė:
"
وَلاَ تَكُونُواْ كَالَّذِينَ
تَفَرَّقُواْ وَاخْتَلَفُواْ مِن بَعْدِ مَا جَاءهُمُ الْبَيّنَـاتُ وَأُوْلَـئِكَ
لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ
E mos u bėni si ata qė u
ndanė dhe u pėrēanė pasi u patėn zbritur argumentet. Ata do tė pėsojnė njė dėnim
tė madh". (Ali Imran,
105)
Metodologjia e Pejgamberit,
alejhi's salatu ve's selam ėshtė metodologji e drejte, e cila fton ne bashkim e
jo nė pėrēarje. Thotė Allahu:
"
وَأَنَّ هَـاذَا صِراطِي
مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلاَ تَتَّبِعُواْ السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن
سَبِيلِهِ
Dhe se kjo ėshtė rruga (feja) Ime e
drejtė (qė e caktova pėr ju), pra pėrmbajuni kėsaj, e mos ndiqni rrugė tė tjera
e t'ju ndajnė nga rruga e Tij". (En'am,
153)
Mėshira dhe ndihma e Allahut
ėshtė me ata, qe janė bashke. Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka thėnė:
"
يد الله مع
الجماعة
Dora e Allahut ėshtė me
kolektivin". (Sahihul xhamii,
3621)
Bashkimi ne fe konsiderohet
mė me vlere se disa ibadete kryesore, si namaze, agjėrimi, sadakaja. Ne hadith
qėndron:
"
أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِأَفْضَلَ مِنْ
دَرَجَةِ الصِّيَامِ وَالصَّلَاةِ وَالصَّدَقَةِ قَالُوا بَلَى قَالَ صَلَاحُ ذَاتِ
الْبَيْنِ فَإِنَّ فَسَادَ ذَاتِ الْبَيْنِ هِيَ الْحَالِقَةُ قَالَ أَبُو عِيسَى
هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ
وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ هِيَ الْحَالِقَةُ لَا أَقُولُ تَحْلِقُ الشَّعَرَ
وَلَكِنْ تَحْلِقُ الدِّينَ
A t'iu rrėfej pėr
diē, qe ka vlere me shume se sa agjėrimi, namazi dhe lėmosha? Thane: Po,
gjithsesi.Tha: Pajtimi ndėrmjet jush ngase prishja ėshtė rruese. Tirmidhiu rrėfen se
Pejgamberi,alejhi's salatu ve's selam ka thėnė: Nuk po iu them rruese e
flokėve por rruese e fesė".
Pejgamberi,
alejhi's salatu ve's selam porositi pėr mbytje te atij qe pėrēan. Imam Muslimi
transmeton nga Arfexhe-ja se ai ka dėgjuar Pejgamberin, alejhi's salatu ve's
selam duke thėnė:
" مَنْ أَتَاكُمْ وَأَمْرُكُمْ جَمِيعٌ عَلَى رَجُلٍ وَاحِدٍ يُرِيدُ
أَنْ يَشُقَّ عَصَاكُمْ أَوْ يُفَرِّقَ جَمَاعَتَكُمْ فَاقْتُلُوهُ
Nėse dikush iu vjen pasi qe
ju jeni tubuar rreth njė njeriu (si prijės i juaji) dhe dėshiron tua thyeje
thuprėn tuaj dhe t'iu pėrēajė, mbyteni".
Nėse Allahu urdhėroi
pabesimtarėt te bashkohen me besimtaret nen fjalėn e Allahut atėherė nuk ka
kuptim qe besimtari te mos bashkohet me besimtarin. Thotė Allahu:
"قُلْ يَا أَهْلَ
الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلاَّ
نَعْبُدَ إِلاَّ اللَّهَ وَلا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا
بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا
بِأَنَّا مُسْلِمُونَ
Thuaju (o i dėrguar):
"O ithtarė tė librit (Tevrat e Inxhil), ejani (tė bashkohemi) te njė fjalė qė
ėshtė e njėjtė (e drejtė) mes nesh dhe mes jush: Tė mos adhurojmė, pos
All-llahut, tė mos ia bėjmė Atij asnjė send shok, tė mos e konsiderojmė njėri -
tjetrin zotėr pos All-llahut"! E nė qoftė se ata refuzojnė, ju thoni: "Dėshmoni
pra, se ne jemi muslimanė (besuam njė Zot)". (Ali Imran,
64)
Frytet e kėsaj
lidhjeje vėllazėrore
² Tė mėshirshėm ndėrmjet vete
ndėrsa agresiv ndaj se keqės. Thotė Allahu:
"
مُحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ
وَالَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاء بَيْنَهُمْ تَرَاهُمْ
رُكَّعًا سُجَّدًا يَبْتَغُونَ فَضْلاً مِّنَ اللَّهِ وَرِضْوَانًا سِيمَاهُمْ فِي
وُجُوهِهِم مِّنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذَلِكَ مَثَلُهُمْ فِي التَّوْرَاةِ
وَمَثَلُهُمْ فِي الإِنجِيلِ كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ
فَاسْتَوَى عَلَى سُوقِهِ يُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ الْكُفَّارَ
وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنْهُم مَّغْفِرَةً
وَأَجْرًا عَظِيمًا
Muhammedi ėshtė i
dėrguar i All-llahut, e ata qė janė me tė (sahabėt) janė tė ashpėr kundėr
jobesimtarėve, janė tė mėshirshėm ndėrmjet vete, ti i sheh kah pėrulen (nė
rukuė), duke rėnė me fytyrė nė tokė (nė sexhde), e kėrkojnė prej All-llahut qė
tė ketė mėshirė dhe kėnaqėsinė e Tij ndaj tyre. Nė fytyrat e tyre shihen shenjat
e gjurmės sė sexhdes. Pėrshkrimi i cilėsive tė tyre ėshtė nė Tevrat dhe po ky
pėrshkrim ėshtė edhe nė Inxhil. Ata janė si njė farė e mbjellė ku mbin filizi i
vet, e ai trashet, pėrforcohet dhe qėndron nė trungun e vet, ajo e mahnit
mbjellėsin. (All-llahu i shumoi). Pėr t'ua shtuar me ta mllefin jobesimtarėve.
All-llahu atyre qė besuan dhe bėnė vepra tė mira u premtoi falje tė mėkateve dhe
shpėrblim tė madh". (Fet'h,
29)
² Pozita te mira saqė edhe
pejgamberėt dhe dėshmorėt ua kane lakmi. Thotė Pejgamberi, alejhi's salatu ve's
selam:
"إن لله عبادًا ليسوا
بأنبياءَ ولا شهداءَ، يَغْبِطُهم النبيون والشهداءُ لقُربهم ومقعدهم من الله يوم
القيامة، فقال أعرابي: حدِّثْنَا يا رسول الله من هم؟ فقال: ((هم عباد من عباد
الله، من بلدانٍ شتَّى وقبائلَ شتَّى، لم يكن بينهم أرحامٌ يتواصلون بها، ولا دنيا
يتباذلون بها، يتحابُّون بروح الله، يجعل الله وجُوهَهُم نورًا، وتُجعلُ لهم منابرُ
من نور، قُدَّامَ عرش الرحمن، يفزَع الناس ولا يفزَعون، ويخافُ الناس ولا
يخافون
Vėrtet, Allahu ka
robėr, qe nuk janė as pejgamber dhe as dėshmorė por qe pozitėn e tyre e kane
lakmi edhe pejgamberet e edhe dėshmorėt, dhe kėtė pėr faktin se ata do te jene
shume afėr Allahut ne Ditėn e Kiametit. Njė malėsor pyeti: Na trego se kush janė
ata o i dėrguari i Allahut? Tha: Ata janė robėr prej robėrve te Allahut, janė
nga vende dhe fise te ndryshme, nuk kane lidhje familjare, nuk kane lidhje
komerciale, ata duhen pėr hire te Allahut e Allahu fytyrat ua bėn drite, iu bėn
minbere nga nuri pėrballė Arshit te Allahut. Njerėzit frikėsohen ndėrsa ata
jo".
([4])
² Allahu pėr hire te dashurisė
se tyre ndėrmjet vete i do ata. Kjo ėshtė shume qarte e shprehur ne hadithin e
hijes nėn Arsh, ku thotė Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam:
" إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ يَوْمَ
الْقِيَامَةِ أَيْنَ الْمُتَحَابُّونَ بِجَلَالِي الْيَوْمَ أُظِلُّهُمْ فِي ظِلِّي
يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلِّي
Allahu thotė ne Ditėn e
Kiametit: Ku janė ata qe pėr hire te Madhėrisė Sime janė dashur ndėrmjet vete?
Sot to t'i fus nen hijen Time (te Arshit Tim), ku nuk do te ketė hije pėrveē
hijes Time".
(Muslimi)
Ebu Hurejre
transmeton nga Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam se:
" أَنَّ رَجُلًا
زَارَ أَخًا لَهُ فِي قَرْيَةٍ أُخْرَى فَأَرْصَدَ اللَّهُ لَهُ عَلَى مَدْرَجَتِهِ
مَلَكًا فَلَمَّا أَتَى عَلَيْهِ قَالَ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ أُرِيدُ أَخًا لِي فِي
هَذِهِ الْقَرْيَةِ قَالَ هَلْ لَكَ عَلَيْهِ مِنْ نِعْمَةٍ تَرُبُّهَا قَالَ لَا
غَيْرَ أَنِّي أَحْبَبْتُهُ فِي اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَإِنِّي رَسُولُ
اللَّهِ إِلَيْكَ بِأَنَّ اللَّهَ قَدْ أَحَبَّكَ كَمَا أَحْبَبْتَهُ
فِيهِ
Njė njeri kishte
vendosur ta vizitonte njė vėlla nė fe nė njė vend tjetėr kėshtu qe Allahu ne
rrugė ia dėrgoi njė melek, i cili e pyeti: Kah ia ke mėrsyer? Tha: Dua ta
vizitoj njė vėlla ne kėtė vend. A ke ndonjė te mire, qe shpreson ta arrish tek
ai? Tha: Jo, pėrveē qe unė e dua pėr hire te Allahut te Madhėruar. Meleku
atėherė i tregoi dhe i tha: Unė jam i dėrguar i Allahut tek ti pėr te treguar se
Allahu te do ty ashtu siē ti e deshe vėllain tėnd pėr hire te
Tij".
(Muslimi)
² Ruajtje nga devijimi pėr te
ngadhėnjyer me Xhennet nesėr ne ahiret. Omeri ka thėnė:
" عليكم
بالإخوان، فإنهم عُدَّةٌ في الدنيا والآخرة، ألا تسمعون إلى قول أهل النار:
فَمَا لَنَا مِن شَافِعِينَ ولا صَدِيقٍ حَمِيمٍ [الشعراء:100،
101])
Gjeni vėllezėr ngase
ata janė pėrgatitje (pajisje) pėr dunja dhe ahiret. A nuk keni dėgjuar fjalėn e
banoreve te zjarrit: 100. E tash pėr ne nuk ka
ndonjė ndihmės (ndėrmjetėsues). 101. Nuk ka as ndonjė mik tė
sinqertė".
² Kėto lidhje janė me te mira
sesa njė numėr i konsiderueshėm adhurimesh-ibadetesh. Ibni Omeri ka thėnė:
" والله،
لو صمتُ النهار لا أفطرهُ وقُمتُ الليل لا أنامه وأنفقت مالي غَلَقًا غَلَقًا في
سبيل الله أموتُ يوم أموتُ وليس في قلبي حبٌ لأهل طاعة الله وبغضٌ لأهل معصية الله
ما نفعني ذلك شيئًا
Sikur te agjėroja
ditėn e te mos haja kurrė, sikur te falesha natėn e te mos flija kurrė, sikur te
shpenzoja pasurinė time ne rrugėn e Allahut pa kthim, nuk do te kishte bere dobi
asgjė po te mos vdisja duke patur ne zemrėn time dashuri pėr te sinqertit dhe
urrejtje pėr mėkatarėt".
² Kėto lidhje shprese e faljes
se mėkateve nga Allahu i Madhėruar. Ibni's Semaku pak para vdekjes kishte thėnė:
" اللهم
إنك تعلم أني إذا كنت أعصيك كنتُ أحب من يطيعك، فاجعل ذلك قُربةً لي
إليك
O Allahu im! Ti e di
se nėse unė te kam bere mėkat, te paktėn i kam dashur ata qe kane qene te
sinqerte, kėshtu qe beje kėtė si vepėr, me te cilėn afrohem tek
Ti".
² Ata luten pėr njeri tjetrin,
siē thotė Allahu:
"
رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا
وَلإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالإِيمَانِ وَلا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا
غِلاً لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّكَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ
10. Edhe ata qė kanė
ardhur pas tyre e thonė: "Zoti ynė, falna neve dhe vėllezėrit tanė qė para nesh
u pajisėn me besim dhe mos lejo nė zemrat tona farė urrejtjeje ndaj atyre qė
besuan. Zoti ynė Ti je i butė, mėshirues!". (Hashr,
10)
Shpėrblimi i madh.
Enesi transmeton se muhaxhirėt kishin thėnė: O i dėrguari i Allahut! Nuk kemi
pare njerėz me te mire se sa kėta qe iu erdhėm (medinasit), ngushėllues ne te
pakte, shpenzues ne te shumte. Na furnizuan dhe krahas kėsaj morren pjese ne
fatkeqėsinė tone (me popullin tone qe janė kundėr fesė). Ne jemi duke u
frikėsuar se ata do ta marrin tere shpėrblimin tek Allahut? Tha:
"
لا؛ ما أثنيتُم عليهم
ودَعَوتُمُ الله لهم
Jo, jo, pėrderisa ju t'i
lėvdoni dhe lutni Allahun pėr ta".
(Ahmedi dhe
Tirmidhiu)
² Janė sikurse njė trup dhe
fortese e pathyer. Nu'man b. Beshiri transmeton se Pejgamberi, alejhi's salatu
ve's selam ka thene:
"
مثَلُ المؤمنين في توادِّهم
وَتَراحمِهم وتَعَاطفِهم مثَلُ الجسد؛ إذا اشتَكى منه عضوٌ تداعى له سائرُ الجَسَد
بالسهر والحمَّى
Shembulli i
myslimaneve ne dashuri, mėshirė dhe butėsi ėshtė sikurse shembulli i trupit, qe
nėse njė pjese lėngon i tere trupi vuan nga pagjumėsia dhe ethet". (Buhariu dhe
Muslimi)
"
المؤمن للمؤمن كالبنيانِ يشدُّ
بعضُه بعضًا)) وشبّك بين أصابعه
Besimtari pėr
besimtarin ėshtė sikurse njė fortesė, pjesėt e secilės mbajnė njėra tjetrėn, dhe
gėrshetoi gishtat". (Buhariu dhe
Muslimi)
Mein b. Zaideh-s i
erdhi vdekja ndėrsa ai kishte dro qe bijtė do te pėrēahen pas tij kėshtu qe i
thirri qe te gjithė dhe iu tha: Te gjithė dua ta sillni nga njė shkop te holle!
Ia sollėn. Ēdonjėrit ia morri shkopin dhe i thoshte: Thyeje! Ndėrsa ai e thyente
me lehtėsi. Tash ma sillni edhe nga njė shkop tjetėr. Ia sollėn ndėrsa ai i
morri dhe te gjitha i beri bashke e me pas iu drejtua te bijve: Ejani me rend
dhe thyeni kėta shkopinj. Asnjeri nuk mundi. Ai deshi t'ua mėsonte njė mėsim se
si nuk mund t'i mund askush kėshtu qe iu tha: O bijtė e mi! Bėhuni sikur te jeni
njė nuk mund t'iu mund askush ndryshe, ēdo kush mund t'iu
shfarose.
² Allahu ndihmon besimtarin, qe
ne baza besimi, ndihmon besimtarin tjetėr, qofte edhe prej njė kontinenti
tjetėr. Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka thėnė:
"
والله في عون العبد ما كان
العبد في عون أخيه
Allahu ėshtė ne
ndihme te robit pėr aq kohe sa robi ėshtė ne ndihme te vėllait te
vet".([5])
² Hyrja ne Xhennet ngase
Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka thėnė:
"
وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا
تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا وَلَا تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا
أَفَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى أَمْرٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ أَفْشُوا
السَّلَامَ بَيْنَكُمْ
Pasha
Atė, ne dorėn e tė Cilit ėshtė shpirt im, nuk do te hyni ne Xhennet pėrderisa te
mos besoni dhe nuk do te besoni pėrderisa te mos duheni. A t'iu rrėfej pėr diē,
qe nėse e dini do tė duheni: Pėrhapeni selamin ne mesin tuaj".
([6])
Kujdes nga
pėrēarja
Ų
Ata qe pėrēajnė nuk janė
ithtarė te denje te Muhammedit, alejhi's salatu ve's selam. Thotė Allahu:
"
إِنَّ الَّذِينَ فَرَّقُواْ
دِينَهُمْ وَكَانُواْ شِيَعًا لَّسْتَ مِنْهُمْ فِى شَىْء
Vėrtet ata qė e
pėrēanė fenė e tyre dhe u ndanė nė grupe, ti (Muhammed) nuk ke kurrfarė
pėrgjegjėsie". (En'am,
159)
Ų
Pėrēarja dhe ndarja ne
grupacione veēori e pabesimtarėve, siē thotė Allahu:
"
وَلاَ تَكُونُواْ مِنَ
الْمُشْرِكِينَ مِنَ الَّذِينَ
فَرَّقُواْ دِينَهُمْ وَكَانُواْ شِيَعاً كُلُّ حِزْبٍ بِمَا لَدَيْهِمْ
فَرِحُونَ
e mos u bėni nga
idhujtarėt. 32. Tė cilėt e pėrēanė fenė e tyre dhe u ndanė nė grupe, ku secili
grup i gėzohet idesė sė vet". (Rrum, 31-32)
"
فَتَقَطَّعُواْ أَمْرَهُمْ
بَيْنَهُمْ زُبُرًا كُلُّ حِزْبٍ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ
E ata mė vonė u ndanė nė grupe sipas
ēėshtjes sė fesė dhe secili grup krenohej me atė qė kishte pėrvetėsuar pėr
vete". (Mu'minun, 53)
Kėtė e sqaron bukur
edhe porosia e Pejgamberit, alejhi's salatu ve's selam, qe aludon se pėrēarja
shpie ne pabesim.
"
لا ترجعوا بعدي كفاراً، يضرب
بعضكم رقاب بعض
Pas vdekjes sime mos
u ktheni ne pabesim, duke ia goditni njeri tjetrin qafen me
shpate". (Buhariu dhe
Muslimi)
Ngjashėm me kėtė
ėshtė edhe hadithi:
"
من فارق الجماعة شبراً فقد خلع
ربقة الإسلام من عنقه
Kush ndahet nga
kolektivi vetėm njė pėllėmbė, ai ka larguar hallkėn (pėrkatėsinė) islame prej
fyti (vete)". ([7])
Ų
Pėrēarja pėrpeq qe ėshtė
tradite e arroganteve te feve te mėparshme qiellore, ajo po ashtu ėshtė prej
shkaqeve qe drejtpėrdrejtė te hedh ne zjarre. Ne hadith qėndron:
" افْتَرَقَتْ الْيَهُودُ عَلَى إِحْدَى
وَسَبْعِينَ فِرْقَةً فَوَاحِدَةٌ فِي الْجَنَّةِ وَسَبْعُونَ فِي النَّارِ
وَافْتَرَقَتْ النَّصَارَى عَلَى ثِنْتَيْنِ وَسَبْعِينَ فِرْقَةً فَإِحْدَى
وَسَبْعُونَ فِي النَّارِ وَوَاحِدَةٌ فِي الْجَنَّةِ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ
بِيَدِهِ لَتَفْتَرِقَنَّ أُمَّتِي عَلَى ثَلَاثٍ وَسَبْعِينَ فِرْقَةً وَاحِدَةٌ
فِي الْجَنَّةِ وَثِنْتَانِ وَسَبْعُونَ فِي النَّارِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ
مَنْ هُمْ قَالَ الْجَمَاعَةُ
Ēifutėt janė ndare ne
71 grupe, njė ne Xhennet ndėrsa 70 ne Xhehennem. Te krishterėt janė ndare ne 72
grupe, njė ne Xhennet ndėrsa 71 ne zjarre. Pasha Atė, ne dorėn e te Cilit ėshtė
shpirti im, ummeti im do te ndahet ne 73 grupe, njė ne Xhennet djersa 72 ne
Xhehennem. Kush janė ata, qe shkojnė ne Xhennet- pyeten disa? Tha: Ata, qe i
mbahen kolektivit". ([8])
Ų
Pėrēarja shkak i disfatės
sonė. Thotė Allahu:
"
وَلا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا
وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ
e mos u pėrēani mes
vete, e tė dobėsoheni e ta humbni fuqinė (luftarake)". (Enfal,
46)
Ų
Besimtari duhet te
largohet nga pėrēarja ngase kėshtu kėrkon Allahu. Ne hadith qėndron:
" إن الله
يرضى لكم ثلاثًا: أن تعبدوه ولا تشركوا به شيئًا، وأن تعتصموا بحبل الله جميعًا
ولا تفرقوا، وأن تُناصحوا من ولاّه الله أمركم
Allahu ua dėshiron tri gjėra:
ta adhuroni dhe te mos i bėni shok ne asgjė, te mbaheni pėr fesė se Tij te
gjithė dhe te mos pėrēaheni si dhe tė kėshilloheni me parinė
tuaj".
(Muslimi)
Ų
Dijetaret e sinqerte
porositin pėr shmangie te pėrēarjes. Is'haku kishte thėnė tri herė:
"
أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمْ بِالْجَمَاعَةِ وَإِيَّاكُمْ
وَالْفُرْقَةَ
O njerėz! Mbahuni pėr
kolektivit dhe kujdes nga pėrēarja-ndasia".
Ų
Djalli mposhtet para
bashkimit dhe unitetit te muslimaneve. Tirmidhiu transmeton nga Ibni Omeri se
Omeri na ligjėroi ne Xhabije e tha:
"يَا أَيُّهَا
النَّاسُ، إِنِّي قُمْتُ فِيكُمْ كَمَقَامِ رَسُولِ اللَّهِ فِينَا، ثم ذكر خطبة جاء فيها
((عَلَيْكُمْ بِالْجَمَاعَةِ، وَإِيَّاكُمْ وَالْفُرْقَةَ، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ
مَعَ الْوَاحِدِ، وَهُوَ مِنْ الِاثْنَيْنِ أَبْعَدُ، مَنْ أَرَادَ بُحْبُوحَةَ
الْجَنَّةِ فَلْيَلْزَمْ الْجَمَاعَةَ، مَنْ سَرَّتْهُ حَسَنَتُهُ وَسَاءَتْهُ
سَيِّئَتُهُ، فَذَلِكُمْ الْمُؤْمِنُ
O njerėz! Unė tashme
ne mesin tuaj jam ngritur siē u ngrit Muhammedi, alejhi's selam, pastaj pėrmendi
hytben e tij, ku ne mes tjerash tha: Mbahuni pėr xhematit (kolektivit) dhe
ruajuni ndarjes ngase djalli ėshtė me njė njeri, ndėrsa me dy qėndron me larg.
Kush dėshiron te jetoje ne mes dhe pjesėt me te zgjedhura te Xhennetit, le t'i
mbahet xhematit. Kė e gėzon e mira dhe e shqetėson e keqja e vetes se tij, ai
ėshtė besimtar". (Sahihu'bni Maxheh,
2363)
Ų
Pėsimi i muslimaneve vie
pikėrisht nga pėrēarja. Ebu Derdaja rrėfen se Pejgamberi, alejhi's salatu ve's
selam ka thėnė:
"
ما من ثلاثة لا تقام فيهم
الصلاة إلا وقد استحوذ عليهم الشيطان، فعليكم بالجماعة، فإنما يأكل الذئب
القاصية
Nėse ndodhen tre veta
dhe nuk falin namazin me xhemat, atėherė mbi ta ka mbizotėruar djalli. Mbahuni
pėr xhematit ngase ujku e han delen, qe i ndahet kopesė". ([9])
Ų
Ēdo shmangie rrugės se drejte
nėnkupton pasimin e rrugės se djallit, pėr ēka transmeton Imam Ahmedi nga
Xhabiri:
" كُنَّا
جُلُوسًا عِنْدَ النَّبِيِّ َ فَخَطَّ خَطًّاً هَكَذَا أَمَامَهُ فَقَالَ:
((هَذَا سَبِيلُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ)) وَخَطَّيْنِ عَنْ يَمِينِهِ
وَخَطَّيْنِ عَنْ شِمَالِهِ قَالَ: ((هَذِهِ سَبِيلُ الشَّيْطَانِ)) ثُمَّ
وَضَعَ يَدَهُ فِي الْخَطِّ الْأَسْوَدِ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ: وَأَنَّ
هَـاذَا صِراطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلاَ تَتَّبِعُواْ السُّبُلَ
فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِ ذالِكُمْ وَصَّـاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ
تَتَّقُونَ [الأنعام:153].
Ishim duke ndejtur
tek Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ndėrsa ai beri njė vije pėrpara tij e
tha: Kjo ėshtė rruga e Allahut! Pastaj beri nga dy vija ne te djathte dhe te
majte e tha: Kėto janė rrugėt e djallit. Pastaj vuri dorėn mbi vijėn e zezė dhe
lexoi nga Kur'ani: Dhe se kjo ėshtė rruga (feja) Ime e drejtė (qė e caktova pėr
ju), pra pėrmbajuni kėsaj, e mos ndiqni rrugė tė tjera e t'ju ndajnė nga rruga e
Tij. Kėto janė porositė e Tij pėr ju, ashtu qė tė ruheni (En'am, 153)". ([10])
Ų
Pėrēarja shkatėrron dhe rruan
fenė. Ka thėnė Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam:
"
دَبَّ إِلَيْكُمْ دَاءُ الْأُمَمِ
قَبْلَكُمْ الْحَسَدُ وَالْبَغْضَاءُ هِيَ الْحَالِقَةُ لَا أَقُولُ تَحْلِقُ
الشَّعَرَ وَلَكِنْ تَحْلِقُ الدِّينَ
Tek ju kane ardhur
sėmundjet e popujve te mėparshėm: zilia dhe mėria. Ato janė rruese, jo te
flokėve por te fesė". ([11])
Ų
Pėrēarja shkak
i shtrembėrimit te zemrave. Imam Sujuti transmeton:
" استووا و لا تختلفوا فتختلف قلوبكم
Drejtohuni dhe
mos u devijoni qe te devijojnė-shtrembėrohen zemrat tuaja".([12])
Ų
Pėrēarja ne tėrėsi ėshtė e
keqe. Ibni Mes'udi ka thėnė:
" الخلاف
شرٌّ كلّه
Pėrēarja tėrėsisht ėshtė e
keqe".
Ų
Me e mire ėshtė e keqja ne
kolektiv se e mira ne pėrēarje. Nipi i Pejgamberit, Hasani, ka thėnė:
"
أيّها النّاس، إنَّ الذي
تكرَهون في الجماعة خيرٌ مما تحِبّوه في الفرقة
O njerėz! Atė, qe e urreni ne
kolektiv ėshtė me e mirė se at, qe e doni ne ndarje".
Ų
Pėrēarja retrospektivė ne
injorance. Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka thėnė:
"
من مات وليس له إمامٌ مات
ميتةً جاهليّة
Kush vdes duke mos
patur prijės, ai vdes sikur besimtaret (jo ne besim por ne
tradite)".
Ų
Njerėzit qe pėrēajnė nuk kane
vlere aspak. Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka thėnė:
"
ثلاثة لا تَسْأل عنهم: رجل
فارَق الجماعة وعصى إمامَه ومات عاصياً، وعبدٌ أبق فمات، وامرأة غابَ عنها زوجُها
يكفيها المؤنة فتبرّجت من بعدِه
Mos pyet pėr tre
veta: njeriun, qe ėshtė ndare nga kolektivi dhe kundėrshton prijėsin dhe vdes ne
atė gjendje, robi qe ik prej zotėrisė dh vdes dhe gruan, qe burri shkon pėr te
punuar pėr t'ia siguruar furnizimin ndėrsa ajo nuk ruan nderin e tij pasi qe ai
shkon". ([13])
Domethėnia e:
" لا تسأل
عنهم
Mos pyet
pėr ta", ėshtė: Mos pyet se ata, pėr shkak te mėkatit te tyre te madh, do te
jene te shkatėrruar.
Ų
Pėrēarja nuk lejohet edhe
nėse ty te dėmton kolektiviteti. Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka
thėnė:
"أوصيكم بتقوى الله
والسمع والطاعة، وإن تأمّر عليكم عبد، فإنّه من يعِش منكم فسيرى اختلافاً كثيراً،
فعليكم بسنّتي وسنّة الخلفاء الراشدين المهديين، عضّوا عليها بالنواجذ، وإيّاكم
ومحدثاتِ الأمور، فإن كلَّ بدعة ضلالة
Iu porosis me
devotshmėri pėr Allahun, dėgjim dhe respektim, edhe nėse prijės i juaj behet
ndonjė rob, ngase kush jeton pas meje do te shoh pėrēarje te mėdha. Mbahuni pėr
traditės -sunnetit- time dhe te hulefave te drejte e te udhėzuar, kapuni pėr saj
me dhėmballė. Keni kujdes gjerat e shpikura ngase ēdo risi ėshtė
humbje". (Ebu Davudi dhe
Tirmidhiu)
Prej obligimeve te
muslimanit ndaj muslimanit
Obligimet e
muslimanit ne raport me muslimanin janė te shumta. Ne pėrgjithėsi ato nuk duhet
te jene negative kėshtu qe ēdo e mire ne kėtė aspekt ėshtė e mirėseardhur dhe
tek Allahu e shpėrblyer. Ne kėtu se pari do te pėrmendim ato, qe duhet bere pėr
muslimanin dhe ato, qe nuk duhet bere.
Veprimet
positive:
Pėrshėndetja, pėrgjigja
ftesės se tij, kėshillimi, urimi shėndet kur te teshtin, vizita kur te sėmuret
dhe pėrcjellja e kufomės se tij. Imam Muslimi transmeton:
"
حقُّ المسلم على المسلم ستٌّ:
إذا لقيتَه فسلّم عليه، وإذا دعاك فأجبه، وإذا استنصحك فانصح له، وإذا عطس فحمد
الله فشمّته، وإذا مرض فعُده، وإذا مات فاتّبِعه
Obligimet i
muslimanit ndaj muslimanit janė gjashte: T'i jap selam kur ta takoje, t'i
pėrgjigjet ftesės se tij, ta kėshilloj nėse kėrkon kėshillė, kur te teshtin dhe
e falėnderon Allahun le t'i uroj mėshirė prej Allahut, kur te sėmuret le te
vizitoje dhe kur te vdes t'ia pėrcjell kufomėn".
Duhet te gėzosh besimtarin,
t'i ndihmosh ne kryerjen e borxheve, t'ia largosh ndonjė brenge, e kėshtu me
radhe. Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka thėnė:
"أحب الناس إلى الله
أنفعهم، وأحب الأعمال إلى الله عز وجل سرور تدخله على مسلم، أو تكشف عنه كربة، أو
تقضي عنه دينًا، أو تطرد عنه جوعًا، ولأن أمشي مع أخي المسلم في حاجه أحبّ إلي من
أن أعتكف في المسجد شهرًا، ومن مشى مع أخيه المسلم في حاجته حتى يثبتها له ثبت الله
قدمه يوم القيامة يوم تزل الأقدام
Njeriu me i mire tek
Allahu ėshtė ai, qe me s shumti iu bėn dobi njerėzve. Prej veprave me te mira
tek Allahu ėshtė gėzimi, qe e fut ne zemrėn e besimtarit, ose ia largon ndonjė
brenge, ose ia kryen ndonjė borxh, ose ia largon urine, dhe qe te shkoj me njė
vėlla, pėr t'ia kryer ndonjė nevoje ėshtė me e dashur pėr mua se sa te qėndroj
ne xhami njė muaj. Dhe kush shkon me vėllain e tij pėr ndonjė kėrkesė te tij
derisa t'ia kryeje atė, Allahu do t'ia forcoje kėmbėt e tij ne ditėn, kur kėmbėt
nuk mbajnė askėnd". ([14])
Duhet lutur pėr vėllain pėr
te mire, sidomos kur ai nuk ėshtė prezent. Pejgamberi, alejhi's salatu ve's
selam ka thėnė:
"
دَعْوَةُ الْمَرْءِ
الْمُسْلِمِ لِأَخِيهِ بِظَهْرِ الْغَيْبِ مُسْتَجَابَةٌ، عِنْدَ رَأْسِهِ مَلَكٌ
مُوَكَّلٌ كُلَّمَا دَعَا لِأَخِيهِ بِخَيْرٍ قَالَ الْمَلَكُ الْمُوَكَّلُ بِهِ:
آمِينَ وَلَكَ بِمِثْلٍ
Duaja e muslimanit
pėr vėllain e tij, qe nuk ėshtė prezent, ėshtė e pranuar. Tek koka e tij qėndron
njė melek i autorizuar, qe sa here te lutet pėr vėllain e vet pėr te mire, t'i
thotė atij: Amin, edhe pėr ty kėshtu".
(Muslimi)
Abdullah b. Hatibi ka
pėrmendur se Tajjib b. Ismail Eba Hamduni, njėri prej lexuesve te njohur te
Kur'anit, e kishte njė letėr me 300 emra te shokėve te tij, pėr te cilėt pėr ēdo
nate lutej. Njė nate e kishte lėnė kėtė dhe kishte fjetur. Ne gjumė i erdhi: O
Eba Hamdun! Perse nuk i ke ndezur llambat tua sonte? U zgjua nga gjumi, e ndezi
llambėn dhe u lut pėr secilin derisa e kreu.
Duhet t'ia duam vėllait atė,
qe duam pėr vete. Ne hadith qėndron:
"
لا يؤمِن أحدُكم حتى يحبَّ
لأخيه ما يحبُّ لنفسِه
Askush nuk ka besim
te plote pėrderisa vėllait nuk ia do atė, qe do pėr vete". (Buhariu dhe Muslimi)
Duhet te besh durim e ta
dėgjosh kur te flet, edhe nėse ti e di atė. Sufjan Thevriu ka thėnė:
" إن الرجل ليحدثني بالحديث قد سمعته قبل أن
تلده أمه، فيحملني حسن الأدب أن أسمعه
Ndodhe njė njeriu te
ma thotė ndonjė hadith, qe e kam dėgjuar para se te lindte ai, por qe edukata e
mire me detyron ta dėgjoj atė".
Nėse e sheh ne te keqen mos u
mundo ta largosh prej saj me dhune e vrazhdėsi, qe te mos jesh prej atyre qe
thotė Imam Shafiu:
" من
استُغضب فلم يغضب فهو حمار، ومن استُرضي ولم يرض فهو شيطان
Kush hidhėrohet (i behet diē
qe duhet hidheruar)e nuk hidhėrohet ai ėshtė gomar dhe kush kėrkohet qe te behet
i kėnaqur-pajtohet e nuk e bėn ėshtė shejtan".
Pejgamberi, alejhi's
salatu ve's selam ka thėnė:
" مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا
فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ
يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ
Kush sheh prej jush ndonjė te keqe le ta
largoje me dorėn e tij, nėse nuk mundet atėherė me gjuhe, nėse as kėshtu nuk
mundet atėherė me zemer, por ky ėshtė besimi me i dobėt".
(Muslimi)
Duhet interesuar pėr
beismtarėt. Nė njė hadith me sened te dobėt por me kuptim te vėrtetė, siē ka
thėnė Shejh Albani, qėndron:
"
من لم يهتمَّ بأمر المسلمين
فليس منهم
Kush nuk interesohet
pėr ēėshtjet e besimtareve, ai nuk ėshtė prej tyre".
Muslimanit duhet t'ia
mbulojmė te metat. Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka thėnė:
"
الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لَا
يَظْلِمُهُ وَلَا يُسْلِمُهُ مَنْ كَانَ فِي حَاجَةِ أَخِيهِ كَانَ اللَّهُ فِي
حَاجَتِهِ وَمَنْ فَرَّجَ عَنْ مُسْلِمٍ كُرْبَةً فَرَّجَ اللَّهُ عَنْهُ بِهَا
كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَمَنْ سَتَرَ مُسْلِمًا سَتَرَهُ
اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Muslimani ėshtė vėlla
i muslimanit; nuk i bėn padrejtėsi dhe nuk e dorėzon. Kush ėshtė ne shėrbim te vėllait, Allahu
do t'ia plotėsojė kėrkesėn e tij, kush ia largon muslimanit ndonjė brenge,
Allahu do t'ia largoje ndonjė brenge te ahiretit dhe kush e mbulon muslimanin,
Allahu do ta mbuloj ate (nga te metat) ne Ditėn e Kiametit". (Muslimi)
Veprimet
negative:
®
Nuk duhet vrare vėllain
besimtar. Allahu thotė:
"
وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا
مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ
وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا
93. Kush e mbytė njė
besimtarė me qėllim, dėnimi i tij ėshtė xhehennemi, nė tė cilin do tė jetė
pėrgjithmonė. All-llahu ėshtė i hidhėruar ndaj tij, e ka mallkuar dhe i ka
pėrgaditur dėnim tė madh". (Nisa,
93).
Pejgamberi, alejhi's
salatu ve's selam ka thėnė:
"لا يزال المسلم في
فسحةٍ من دينه ما لم يصب دمًا حرامًا
Muslimani vazhdon te
mbetet ne fenė e tij derisa nuk derdh gjak te ndaluar (nuk vret ndonjė njeri
padrejtėsisht)".
Nė Haxhin Lamtumirės
ka thėnė:
"
فإنّ دماءَكم وأموالكم
وأعراضَكم عليكم حرامٌ كحرمة يومِكم هذا، في شهركم هذا، في بلدِكم هذا، حتى تلقوا
ربّكم،
Gjaqet tuaja, pasuritė tuaja
dhe nderi juaj janė te shenjta sikurse shenjtėria e kėsaj dite kėtu, e kėtij
muaji dhe e kėtij vendi, derisa ta takoni Allahun, Zotin tuaj...".
(Buhariu dhe
Muslimi)
®
Nuk duhet shkelur nderin e
besimtarit. Imam Muslimi transmeton:
"
كلُّ المسلم على المسلمِ
حرَامٌ: دمه ومالُه وعِرضُه
Muslimani ne tėrėsi,
me gjakun, pasurinė dhe nderin e tij ėshtė i ndaluar (te shkelet) nga
muslimani".
®
Nuk lejohen supozimet apo
paragjykimet pėr vėllain besimtar ngase ato te shpijnė ne gjykime te gabuara dhe
fatale. Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam:
"إياكم والظنَّ، فإن
الظن أكذبُ الحديث،
Keni kujdes supozimet ngase
ato janė folja me e pavėrtetė...".
(Muslimi)
®
Nuk duhet hidhėruar me shume
me vėllain se sa tri dite. Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka thėnė:
" لا يحل
للمسلم أن يهجر أخاه فوق ثلاث ليال، يلتقيان فيعرض هذا ويعرض هذا، وخيرهما الذي
يبدأ بالسلام
Nuk i lejohet
muslimanit ta braktise muslimanin me shume se 3 net. Takohen ndėrsa ia kthejnė
njeri tjetrit shpinėn. Me i miri prej tyre ėshtė ai, qe ia paraprinė me
selam".
®
Nuk duhet shėnjuar vėllain me
thike, hekur apo ndonjė metal, qofte edhe pėr shkaka. Pejgamberi, alejhi's
salatu ve's selam ka thėnė:
"
لا يُشر أحدكم إلى أخيه
بالسلاح؛ فإنّه لا يدري لعلّ الشيطان ينزع في يده، فيقع في حفرة من
النار
Le te mos ia drejtoje
askush vėllait ndonjė arme ngase ai nuk e di, ndoshta djalli i ndėrhyn aty (dhe
e mbyt) e kėshtu shkon ne gropėn e Xhehennemit". (Buhariu dhe Muslimi)
®
Nuk duhet pėrgojuar dhe as
shpifur pėr te. Ebu Hurejre transmeton se Muhammedi, alejhi's salatu ve's selam
ka thėnė:
"
أَتَدرون ما الغِيبةُ؟ قالوا:
اللهُ ورَسوله أعلم، قال: ذِكرُك أخاك بما يَكرَه، قيل: أرأيتَ إن كان في أخي ما
أقول؟! قال: إن كان فيه ما تَقول فقد اغتَبتَه، وإن لم يكن فيه ما تقول فقد
بهتّه
A e dini se ēka ėshtė
pėrgojimi? Thane: Allahu dhe i dėrguari i Tij e dine me mirė. Tha: T'ia
pėrmendėsh vėllait atė qe urren. Po nėse ajo qe ia them ėshtė e vėrtetė- pyeti
njė njeri? Tha: Nėse ėshtė e vėrtetė e ke pėrgojuar e nėse nuk ėshtė e vėrtetė e
ke shpifur".
(Muslimi)
®
Nuk duhet frikėsuar
besimtarin. Imam Ahmedi dhe Ebu Davudi transmetojnė me sened autentik nga
Abdurrahman b. Ebi Lejla se:
" حدثنا
أصحاب محمد أنهم كانوا يسيرون مع
النبي ، فنام رجلٌ منهم، فانطلق بعضهم إلى حبلٍ معه فأخذه، ففزع الرجل، فقال رسول
الله : ((لا يحلّ لمسلم أن يروّع مسلمًا
Na kane treguar
shokėt e Muhammedit se kane qene njė here me te, Pejgamberin, alejhi's salatu
ve's selam ndėrsa njė njeri prej tyre kishte fjetur. Disa e morėn dhe e dėrguan
ne njė mal ndėrsa njeriu u frikėsua. Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam tha:
Nuk lejohet qe besimtari ta frikėsojė besimtarin".
®
Nuk duhet shqetėsuar
besimtarin. Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka thėnė:
"
المسلِم مَن سَلِم المسلمون من
لسانه ويده، والمهاجرُ من هجر من نهى الله عنه
Musliman ėshtė ai,
prej gjuhės dhe dore se te cilit janė te sigurte muslimanėt ndėrsa muhaxhir
ėshtė ai, qe largohet nga ndalesat e Allahut". (Buhariu dhe
Muslimi)
®
Ndarja ne mendime nuk duhet
shkatėrruar marrėdhėniet tona. Selefi konsideronin se ndarja ne mendime me
argumente do te thotė bashkim. Mu pėr kėtė Imam Ahmedi kishte thėnė per Is'hak
b. Rahivejhin:
" لم يعبر
الجسر إلى خراسان مثل إسحاق بن راهويه، وإن كان يخالفنا في أشياء، فإن الناس لم يزل
يخالف بعضهم بعضاً
Nuk ka kaluar urėn
pėr ne Horasan askush si Is'hak Rahivejhi, edhe pse na kundėrshton ne disa
mendime ngase njerėzit vazhdojnė ta kundėrshtojnė njeri tjetrin".
®
Nuk duhet hakmarrur ndaj
vėllait. Arabet jo rastėsisht kane thėnė se: "Falja ėshtė hakmarrja me e
madhe". Vlen te pėrmendim kėtu njė ngjarje shume me rėndėsi, qe ka ndodhur
ne mes dy gjykatėsve muslimanė, Seid b. Sulejman Mesahikiut, gjykatės malikit,
dhe Ibni Imran Talhiut, te cilin e pėrshkruan Ibni Maxhishuni: "Seidi dėshmoi
tek Ibni Imrani, i cili ishte ne cilėsinė e gjykatėsit por ky ia refuzoi
dėshminė. Kur Seidi u be gjykatės, erdhi tek dėshmonte Ibni Imrani. Seidi e
shikoi dėshminė e tij, mendoi pak dhe i tha ndihmėsit te tij: Pranoja dėshminė
ngase besimtari nuk hakmerret".
®
Vėllain mos e ngrit me tepėr
se qe e meriton, ne mėnyrė qe te jesh i sinqerte me te. Ka thėnė Shafiu:
" ما رفعت
أحداً فوق منزلته إلا وضع مني بقدر ما رفعت منه
Nuk me ka ndodhur ta
kem ngritur dikė mbi atė, qe e meriton e pastaj te mos me ketė rėnė poshtė aq sa
e kam ngritur".
Pėrgatiti: Sedat Gani
Islami
Burime kryesore te kėtij
punimi: http://www.alminbar.net/ & http://www.alimam.ws/
12-2-2007, e
hėnė
Vushtrri,
Kosovė
[1] Ebu Davudi, Tirmidhiu, Ibni Maxheh
ndėrsa Shejh Albani e ka konsideruar Sahih. Shih: Sahih Ibni Maxheh,
68
[2] Silsiletu's sahihah,
6/449
[3] Ahmedi, Tirmidhiu dhe Hakimi. Shejh Albani ne
Sahihul xhamii, 1724, e ka cilėsuar si autentik
[4] Transmeton Hakimi, i cili thotė se hadithi ėshtė
sahih por Buhariu dhe Muslimi nuk e kane shėnuar. Dhehebiu pajtohet se hadithi
ėshtė autentik
[5] Muslimi, Ahhmedi, Tirmidhiu, Ebu Davudi dhe Ibni
Maxheh
[6] Ebu Davudi, Tirmidhiu, Ibni Maxheh
ndėrsa Shejh Albani e ka konsideruar Sahih. Shih: Sahih Ibni Maxheh,
68
[7] Ahmedi, Tirmidhiu dhe Hakimi. Shejh Albani ne
Sahihul xhamii, 1724, e ka cilėsuar si autentik
[8] Transmeton Ibni Maxheh ndėrsa hadithi ėshtė
autentik. Shih: Silsiletus sahihah, 1492
[9] Sahihu Ve Daifu Suneni Ebi Davud, 547, hadithi
ėshtė hasen-i mire
[10] Shejh Albani ne Sahihu dhilalil xhenneh, nr:6,
thotė se hadithi ėshtė autentik
[11] Transmeton Tirmidhiu ndėrsa Shejh Albani ne Sahihu
ve Daifu Sunenit Tirmidhijj e ka cilėsuar hasen- te
mire
[12] Shejh Albani ne Sahihu'l xhamii,
961, citon se hadithi ėshtė autentik
[13] Ahmedi, Buhariu ne veprėn "Edebul mufrd" dhe
Hakimi
[14] Transmeton Ini Ebi Dunja ne "Kadaul havaixh" dhe
Taberaniu ndėrsa Shejh Albani e ka cilėsuar hasen- te
mirė