Tema

HUMBJA E VLERES SE KOHES

Falėnderimi i takon Allahut ndėrsa pėrshėndetjet mė tė ngrohta, si gjithmonė, janė, nė radhė tė parė, pėr mė tėe dashurin tonė, Muhammedin, alejhi’s selam, familjen, shokėt dhe tėrė pasuesit e tij gjer nė amshim!
Se koha ka vlerė tė madhe ėshtė diē qė nuk e diskuton askush. Tė gjithė, punėtorė e pėrtacė, jemi tė pajtuar se koha ėshtė jetė, dhe humbja e saj do tė thotė humbje e jetės. Megjithatė, nėse ndalemi dhe bėjmė njė krahasim tė thjesht dhe tė shkurtėr nė mes nesh dhe gjeneratave qė ishin para nesh, do tė shohim se ne, me kėtė kohė qė kishin edhe ata dhe me mundėsi qė ata nuk i kishin, kemi shumė mė pak rezultate nė punėn tonė se sa ata. Para 700 vitesh kishte dijetar qė gjatė jetės sė tij pėrpilonte mė shumė se 300 vėllime duke patur parasysh mundėsitė e tij; as shtypshkronje, as fleta, as ngjyrė, as kompjuter, as, as…Ndėrsa sot qė kemi ēdo mundėsi qė ata ndoshta as nuk i kanė imagjinuar, jo vetėm qė nuk arrijmė njė gjė tė tillė por as nuk lexojmė gjatė tėrė jetės sonė njė sasi tė tillė librash. Problemi i vetėm ėshtė tek anashkalimi i rėndėsisė dhe vlerės qė ka faktori kohė. Ky artikull, qe ėshtė pėrkthim yni, nuk do tė bėjė fjalė pėr vlerėn e kohės por pėr shkaqet qė kohės ia humbin vlerėn. E lus Allahun, paraprakisht, qė ju tė keni dobi nga leximi i tij dhe mua e autorin nuk do tė na harroni nė lutjet tuaja tė sinqerta!
Shkaqet e mos pėrfitimit nga koha
1. Familja qė nuk i kushton rendėsi kohės
Ndodhe qė njeriu tė rritet nė njė ambient familjar qė kohės nuk i kushton aspak rėndėsi, dhe duke qenė i ndikuar nga kjo klimė skandaloze, kjo gjė sikur i bėhet diē e pandarė prej tij; ec me tė deri nė varr, pėrveē nėse Allahu e mėshiron dhe i cakton shoqėri qė kohės i kushtojnė rėndėsi, kanė rregull, plan, organizim dhe jetė me kohė, qė zhdukė rrėnjėt e kėsaj sėmundjeje.
2. Shoqėria e keqe
Kaderi (caktimi i Allahut) njeriun ndonjėherė e hedh (si sprovim pėr njeriun) nė mesin e ndonjė shoqėrie tė keqe, traditė e tė cilės ėshtė humbja e kohės dhe kalimi i saj nė gjėra tė pavlera. Rezultatet negative tė shoqėrisė sė keqe mė sė pari vėrehen tek faktori kohė, tė cilėn e kalon nė gjėra pas sė cilave nuk vjen asnjė e mirė.
3. Prijėsit nuk respektojnė kohėn e tyre
Allahu ndodhė ta nderojė njeriun me shoqėri tė mirė pėrveēse nė atė shoqėri ka njerėz me ndikim dhe qė pasohen por vuajnė nga kjo dukuri. Njeriu, e nė veēanti ai qė nuk i mediton shumė gjėrat, thith kėto tradita pa analizuar mirė dhe pa dashje apo me tė gjendet nė radhėt e kėsaj ēete derisa humbja e kohės t’i bėhet dukuri e pashlyer prej tij.
4. Anashkalimi i vlerės sė kohės
Njeriu qė nuk e di vlerėn  e kohės, qė nuk di se koha ėshtė  kulm i ēdo gjėje; nėse humbet ajo humb jeta, nėse ruhet, ruhet jeta, ai njeri pėrjeton atė qė quhet jetė skandaloze, jetė kaotike, jetė pa ligj e pa program.
5. Keqpėrdorimi dhe keqkuptimi i begative tė Allahut
Allahu ndodhė ta begatojė njeriun me kohė tė lirė, me shoqėri, me rini, por njeriu e keqkupton dhe keqpėrdorė nė teė njėjtėn kohė atė. Ai harron se ajo begati ka mundėsi tė pėrfundojė brenda ēastit dhe se dėnimi i Allahut ėshtė i befasishėm. Njeriu harron tėrė kėtė dhe kohėn e lirė qė e ka e shfrytėzon pėr gjėra qė aspak nuk i sjellin dobi.
6. Mos konsultimi...
Njeriu ndonjėherė punon ashtu siē i vie shansi pa konsultuar askėnd dhe asnjė njeri qė ka pėrvojė nė atė fushė apo lėmi. Si pasoje koha e tij humb ngase ai merret me gjėra sekondare e harron primaret apo ndodhė qė gjėrat t’i bėhen komplekse nė tru dhe pėrnjėherė i braktisė tė gjitha.
7. Mos vlerėsimi real i vetes
Njeriu, nga mendjemadhėsia apo injoranca, shpeshherė harron veten dhe mendon se ai ka mundėsi pėr ēdo gjė. Fillon tė punojė por sheh se nė praktikė nuk ka arritur asgjė. Njė fjalė e urtė thotė: Ai qė punon do gjė nuk punon asgjė.
8. Kur llogaria mungon
Njeriu ndonjėherė punon pa mbikėqyrės dhe llogaritės tė punės sė tij. Rezultati i mungesės sė kėtij elementi zakonisht shpie nė skandal dhe humbje tė kohės ngase njeriu do tė kryejė punė qė janė tė padobishme apo tė dobishme por nuk janė nė kohėn dhe vendin e duhur.
9. Mėkati dhe mospastrimi shpirtėror
Njeriu ndodhė tė bėjė mėkate, e zakonisht mėkate tė vogla, tė cilave, nga pakujdesia, nuk ua kushton ndonjė pendim. Ai anashkalon pastrimin shpirtėror, i cili ėshtė shkak i bereqetit tė kohės dhe rrjedhimisht sprovohet me humbje kohe. Muhammedi, alejhi’s selam ka thėnė:
“ćä ÓŃå Ćä ķČÓŲ įå Żķ ŃŅŽå” Ćę ķäÓĆ įå Żķ ĆĖŃå ŻįķÕį ŃĶćå
Kush ka dėshirė qe Allahu t’ia shtoje furnizimin dhe t’ia zgjas jetėn le t’i mbajė lidhjet familjare”.
Ibnu’l Kajjimi ka pėrmend domethėniet e zgjatjes sė jetės, rezymeja e tė cilave ėshtė:
?   Shkurtimi i jetės sė mėkatarit (atij qė nuk mban lidhjet familjare nė kėtė rast) ėshtė: Jeta e pa vlerė dhe bereqet.
?   Shkurtimi i jetės sė mėkatarit ndodhė konkretisht siē pakėsohet furnizimi.
?   Shkurtimi i jetės ka kuptim tė shkurtimit tė jetės shpirtėrore ngase ai qė nuk jeton edhe me shpirt ai, edhe nėse e llogarisim tė gjallė, ai ka vdekur. Allahu kėshtu, nė kaptinėn en-Nahl, 21, i quajti pabesimtarėt:
“ĆćęĒŹ ŪķŃ ĆĶķĒĮ
Janė tė vdekur e jo tė gjallė...”.
10. Neglizhenca ndaj aktualitetit tė armiqve
Derisa ne nuk punojmė, armiqtė tanė vetes nuk ia lejojnė as humbjen e kohės mė tė shkurtėr pa punuar diē, e nė tė shumtėn e rasteve kundėr muslimanėve. Muslimani qė nuk e shfrytėzon kohėn e tij pėr tė mira ai sikur bėhet pa dashje municion dhe fuqi punėtore falas e kėtyre armiqve, tė cilėt shfrytėzojnė dembelinė dhe injorancėn tonė pėr ta pasuruar veten dhe sunduar ne.
11. Neglizhenca ndaj dėmeve tė humbjes sė kohės
Kur njeriu tė mos e dijė rrezikun  humbjes sė kohės nė kėtė dhe botėn tjetėr, ai e kalon atė nė gjėra tė padobishme ose nė gjėra qė kanė dobi tė pakėt. Kur t’i vjen vdekja qan e pendohet, ndien keqardhje e mėrzi, por vonė. Thotė Allahu:
“ęįä ķÄĪŃ Ēįįå äŻÓĒ ÅŠĒ ĢĒĮ ĆĢįåĒ ęĒįįå ĪČķŃ ČćĒ ŹŚćįęä
Po, All-llahu kurrėsesi askė nuk e shtyn pėr mė vonė, kur atij t'i vijė afati i vet. All-llahu hollėsisht ėshtė i njohur me atė qė ju punoni”. (el-Munafikune, 11)
12. Puna pa plan, koordinim dhe strategji
Nėse njeriu punon pa rregulla e parime, ose i mbahet parimit “shkel e shko”, ai pėrveē qė nuk do tė arrijė suksese e rezultate, ai edhe do ta humbė kohėn e tij.
Burimi: http://www.drb-alokhwa.com/articles,item,140.html
Pėrshtati ne shqip: Sedat G. ISLAMI
Data: 10 nėntor 2007, e shtunė
Vushtrri, Kosovė