Porosi
POROSI NGA SHTRATI I VDEKJES
Falėnderimi i takon Allahut, Krijuesit tė botėve ndėrsa pėrshėndetjet qofshin mbi zotėriun tonė, Muhammedin, familjen, shokėt dhe mbarė pasuesit e tij!
Jeta kalon shpejt
Kalojnė ditėt, kalojmė nga Ramazani nė Ramazan, na vie Ramazani tjetėr e ne nė mes tyre humbim shumė tė dashur. Sa prej tė dashurve gjatė kėsaj kohe i kemi humbur?! Sa shokėve ua kemi pėrcjellur kufomat?! Sa tė dashur i kemi lėshuar nė varreza?!... E pastaj, ne, kthehemi nė shtėpitė tona, hamė, pimė dhe dėfrehemi. Nuk ka sy qė loton, zemėr qė kupton e as njeri qė nė rrugėn e Zotit tė vet kthehet e punon. Cfarė ka ndodhė me kėto zemra qė janė bėrė porsi guri? Cfarė ka ndodhė qė janė bėrė tė pamėshirshme? Zemra, qė iu ngjajnė zemrave tė ēifutėve pėr tė cilėt thotė Allahu:
“Ėõćųó ŽóÓóŹś ŽõįõęČõßõć ćųöä ČóŚśĻö Šóįößó Żóåöķó ßóĒįśĶöĢóĒŃóÉö Ćóęś ĆóŌóĻųõ ŽóÓśęóÉš ęóÅöäųó ćöäó ĒįśĶöĢóĒŃóÉö įóćóĒ ķóŹóŻóĢųóŃõ ćöäśåõ ĒįĆóäśåóĒŃõ ęóÅöäųó ćöäśåóĒ įóćóĒ ķóŌųóŽųóŽõ ŻóķóĪśŃõĢõ ćöäśåõ ĒįśćóĒĮ ęóÅöäųó ćöäśåóĒ įóćóĒ ķóåśČöŲõ ćöäś ĪóŌśķóÉö Ēįįųåö ęóćóĒ Ēįįųåõ ČöŪóĒŻöįņ ŚóćųóĒ ŹóŚśćóįõęäó
Edhe pas (fakteve tė qarta) zemrat tuaja u bėnė pasandej tė forta si guri, e edhe mė tė forta, sepse ka nga gurėt prej tė cilėve gufojnė lumenj, e ka disa prej tyre qė ēahen dhe prej tyre buron ujė, madje ka prej tyre qė nga frika ndaj Zotit rrokullisen tatėpjetė (nga maja e kodrės). All-llahu nuk ėshtė i pakujdesshėm ndaj asaj qė veproni ju”. ([1])
Allahu i madhėruar nėpėrmjet kėtij ajeti ua bėri me dije njerėzimit se nga gurėt ka qė janė mė tė butė se sa zemrat e tyre e tha:
“…nga gurėt prej tė cilėve gufojnė lumenj, e ka disa prej tyre qė ēahen dhe prej tyre buron ujė, madje ka prej tyre qė nga frika ndaj Zotit rrokullisen tatėpjetė (nga maja e kodrės)…”.
A nga gurėt paska qė rrokulliskan tatėpjetė nga frika e Allahut?! Po! Dėgjo pėr Musain, alejhi’s selam tė cilit i foli Allahu:
“ęóįóćųóĒ ĢóĒĮ ćõęÓóģ įöćöķŽóĒŹöäóĒ ęóßóįųóćóåõ ŃóČųõåõ ŽóĒįó ŃóČųö ĆóŃöäöķ ĆóäŁõŃś Åöįóķśßó ŽóĒįó įóä ŹóŃóĒäöķ ęóįóÜßöäö ĒäŁõŃś Åöįóģ ĒįśĢóČóįö ŻóÅöäö ĒÓśŹóŽóŃųó ćóßóĒäóåõ ŻóÓóꜯó ŹóŃóĒäöķ ŻóįóćųóĒ ŹóĢóįųóģ ŃóČųõåõ įöįśĢóČóįö ĢóŚóįóåõ ĻóßųšĒ ęóĪóŃųó ćęÓóģ ÕóŚöŽšĒ ŻóįóćųóĒ ĆóŻóĒŽó ŽóĒįó ÓõČśĶóĒäóßó ŹõČśŹõ Åöįóķśßó ęóĆóäóĒś Ćóęųóįõ ĒįśćõÄśćöäöķäó
E kur Musai erdhi nė kohėn qė ia caktuam dhe i foli Zoti i vet, ai tha: "Zoti im! Ma mundėso pamjen tėnde e tė shikojė!" Ai (Zoti) i tha: "Ti nuk ke mundėsi tė mė shohėsh, por shiko kodrėn, e nėse ajo qėndron nė vendin e vet, ti do tė mė shohish Mua". Kur u drejtua kah kodra, njė pjesė e dritės nga Zoti i tij e bėri atė (kodrėn) thėrrmi, e Musait i ra tė fikėt. Kur erdhi nė vete, tha: "E lartė ėshtė madhėria Jote, pendohem te Ti (pėr atė qė kėrkova), dhe unė jam i pari i besimtarėve!”. ([2])
Kur pashė zemra tė pamėshirshme, sy qė nuk lotojnė, shpirtra neglizhent-gafil, mėkate qė bėhen, ndalesa qė nėpėrkėmben, kur pashė se njerėzit pėr dynja armiqėsohen e Ahiretin e kanė harruar, kur pashė se shpresa e madhe ua ka mbuluar zemrat e vdekjen e kanė harruar, e pashė tė udhės tua pėrkujtoj atė qė keni harruar, ngase, deshėm apo jo, vdekjen do ta shijojmė. Meqė nuk ka zgjidhje tjetėr ngase vdekjes nuk mund t’i iket, ligjėratėn time e titullova “Porosi nga shtrati i vdekjes” sepse ky ėshtė vend e kėto janė momente ku flitet vetėm e vėrteta.
Rob i Allahut! O rob i dobėt, a nuk e di se e meta e dynjasė prej kur e krijoi Allahu ishte vdekja?! A e di se Allahu me vdekje nėnshtroi tiranėt, me tė ua shkurtoi shpresėn mbretėrve derisa u erdhi vdekja e i hodhi nė varreza? U bartėn nga pallatet nė varreza, nga drita nė errėsirė, nga kėnaqėsitė, luksi, hijet, freskitė nė varreza e mundime, nga kėnaqėsia e ushqimit nė thellėsi tė tokės dhe nga shoqėria e vėllezėrve e miqve nė vetmi tė varrezave. Shiko se a gjetėn mbrojtės kėta njerėz apo a patėn mundėsi tė ikin prej tyre. Shiko se:
„ åóįś ŹõĶöÓųõ ćöäśåõć ćųöäś ĆóĶóĻņ Ćóęś ŹóÓśćóŚõ įóåõćś ŃößśŅšĒ
...A po vėren ndonjė prej tyre, ose a po dėgjon zėrin e ulėt tė tyre (nuk u ndihet zėri)?“. ([3])
Ku janė kryelartėt? Ku janė pasanikėt? Ku janė mbretėrit dhe bijtė e tyre? Ku janė tiranėt? Ku janė mendjemėdhenjtė ? Ku janė pronarėt e ndėrtesave tė larta? Ku janė ata e kėta?
Thotė poeti:
Vizitova varrezat e thirra
ku ėshtė i nderuari e i pėrbuzuri
ku ėshtė ai qė i besonte pushtetit tė vet
ku ėshtė krenari me atė qė mburrej
pėrfunduan tė gjithė e nuk ka lajmėtar
vdiqėn tė gjithė e morri fund edhe lajmi
andaj o pyetėsi im pėr njerėzit qė mbaruan
a nuk merr mėsim nga ata qė kaluan
Vendlindja jote
Njė shikim nė familjen tėnde, shokėt dhe fqinjėt tu…Sa prej tyre qė haje, pije, flisje, rrije me ta i mori vdekja? Shkuan e tė lanė pėr tė tė prit nė varre. Ata janė atje brenda duke qėndruar e ti ende je jashtė por do tė takohesh me ta, nuk ka rrugėdalje tjetėr.
Por unė vėlla i dashur kėrkoj prej teje qė tė shikosh me vėmendje. Paramendoje shokun tėnd nė varr; i janė tharė-shterur sytė, dheu e krimbat ia kanė ngrenė mishin e fytyrės, i janė shkapėrderdhur eshtrat, dhe:
„ įóęö ĒŲųóį󌜏ó Śóįóķśåöćś įóęóįųóķśŹó ćöäśåõćś ŻöŃóĒŃšĒ ęóįóćõįöĘśŹó ćöäśåõćś ŃõŚśČšĒ
...Sikur tė kishe hasur nė ta, do tė ishe kthyer duke ikur dhe do tė ishe mbushur frikė prej tyre“. ([4])
Shiko si iu mbetėn gratė e veja, fėmijėt jetimė, shiko si u ndanė nga xhamitė? Vinin e u falnin me ne por ja shkuan e nuk u kthyen mė. U ndanė nga shtėpitė e ti sė shpejti do tė takohesh me ta, do t’i shoqėrosh nė varre, nė atė vetmi e pikėllim. Thotė Allahu:
“ßõįųõ ćóäś ŚóįóķśåóĒ ŻóĒäņ (26) ęóķóČśŽóģ ęóĢśåõ ŃóČųößó Šõę ĒįśĢóįóĒįö ęóĒįśÅößśŃóĒćö
Cdo gjė qė ėshtė nė tė (nė tokė) ėshtė zhdukur. 27. E do tė mbetet vetėm Zoti yt qė ėshtė i madhėruar e i nderuar!”. ([5])
Andaj o ti i mashtruar me vetveten tėnde, mos mendo se vdekja i merr tė tjerėt e tė harron ty. Thotė Allahu:
„ ßõįųõ äóŻśÓņ ŠóĒĘöŽóÉõ Ēįśćó꜏ö Ėõćųó ÅöįóķśäóĒ ŹõŃśĢóŚõęäó
Secili njeri do ta shijojė vdekjen, e pastaj do tė ktheheni te Ne“. ([6])
Dėgjoje fjalėn e Allahut duke e pėrshkruar raportin tėnd me vdekjen:
„ Žõįś Åöäųó Ēįśćó꜏ó ĒįųóŠöķ ŹóŻöŃųõęäó ćöäśåõ ŻóÅöäųóåõ ćõįóĒŽöķßõćś
Thuaj: "S'ka dyshim se vdekja prej sė cilės po ikni, ka pėr t'ju zėnė...“. ([7])
Megjithė besimin tonė nė vdekje dhe agoni tė saja, nė varrin dhe vetminė e tij, nė dynjanė dhe pėrfundimin e saj, nė ahiretin dhe pėrhershmėrinė e tij, ne prapė mbėshtetmi nė dynja dhe ndihemi tė qetė nė tė.
Sulejmani, alejhi’s selam dhe meleku i vdekjes
Rrėfehet se meleku i vdekjes kishte qenė njėherė nė vizitė tek Sulejmani, alejhi’s selam. Melekėt zakonisht pejgamberėve iu shkonin nė formė burrash, qė askush pėrpos tyre tė mos i njihnin. Atė ditė tek Sulejmani kishin qėlluar disa shokė tė tij ndėrsa meleku i vdekjes ia kishte ngulur sytė njėrit prej tyre. Erdhi koha qė meleku i vdekjes tė shkojė por para se tė nisej shikoi edhe njėherė nė njeriun saqė atė gati nuk e lėshuan kėmbėt nga frika…
I tha Sulejmanit: O pejgamber i Zotit! Cfarė kishte ky njeri qė mė shikonte kėshtu? Tha: A nuk po e njeh kush ishte? Ai ishte meleku i vdekjes!
Njeriu i tha Sulejmanit: O pejgamber i Allahut! Urdhėroje erėn tė mė bartė sa mė shpejt qė tė jetė e mundur nė vendin mė tė largėt nė Indi sepse unė nuk mendoj sė mė shikonte pėr tė mirė! Sulejmani i tha: A je duke iku nga caktimi dhe vdekja jote?! Njeriu: Allahu, subhanehu ve teala, na ka urdhėruar tė kapemi pėr shkaqeve ndėrsa ti nėse ma bėn kėtė, atėherė ma ke bėrė shėrbimin mė tė madh! Sulejmani e urdhėroi erėn ta bartte nė vendin, ku ai dėshironte…
Pas njė kohe erdhi meleku i vdekjes tek Sulejmani, i cili i tha: Cka ėshtė puna e njeriut, i cili ishe tek unė? Pėrse e shikoje ashtu? Tha: Unė e shikoja nga habia; ai ishte nė regjistrin e tė vdekurve pėr atė ditė dhe se ai do te vdiste nė njė vend tė Indisė andaj u ēudita si do tė shkoj unė nė Indi t'ia marrė shpirtin ndėrsa ai ishte tek ti…Nė vendin dhe momentin e marrjes sė shpirtit te tij pashė kur ja ai vinte me erė kėshtu qė ia morra shpirtin atje, ku ishte caktuar…"
Thotė Allahu:
„ Žõįś Åöäųó Ēįśćó꜏ó ĒįųóŠöķ ŹóŻöŃųõęäó ćöäśåõ ŻóÅöäųóåõ ćõįóĒŽöķßõćś
Thuaj: "S'ka dyshim se vdekja prej sė cilės po ikni, ka pėr t'ju zėnė...“. ([8])
“ĆóķśäóćóĒ ŹóßõęäõęĒś ķõĻśŃößßųõćõ Ēįśćó꜏õ ęóįóęś ßõäŹõćś Żöķ ČõŃõęĢņ ćųõŌóķųóĻóÉņ
Kudo qė tė jeni vdekja do t'ju kapė, po edhe nė qofshi nė pallate tė fortifikuara...”. ([9])
“ęóćóĒ ŹóĻśŃöķ äóŻśÓń ćųóĒŠóĒ ŹóßśÓöČõ ŪóĻšĒ ęóćóĒ ŹóĻśŃöķ äóŻśÓń ČöĆóķųö ĆóŃśÖņ ŹóćõęŹõ Åöäųó Ēįįųóåó Śóįöķćń ĪóČöķŃń
...nuk e di kush pos Tij se ēka do tė ndodhė (ēka do tė punojė) nesėr, dhe askush nuk e di, pos Tij, se nė ē'vend (ose kohė) do tė vdesė. All-llahu ėshtė mė i dijshmi, mė i njohuri”. ([10])
Kush je ti?
Kush je ti kur vdekja ėshtė fundi yt, varri ėshtė shtrati yt, krimbi ėshtė shoku yt, Munkeri e Nekiri janė mysafirėt tu, barku i tokės ėshtė vendi yt, kiameti ėshtė caktimi yt, Xhenneti ose Xhehennemi janė vendbanimi yt..A nuk je ti kėshtu? A nuk ėshtė gjendja jote kėshtu? A nuk ėshtė fundi yt kėshtu? Mė e udhės pėr ty do tė ishte tė mos mendoje pėr tjetėr pėrpos pėr vdekjen, tė mos pėrmendje asgjė pėrheq saj, tė mos pėrgatiteshe pėr asgjė pėrveēse pėr tė, tė mos interesoheshe pėr tjetėr pėrveēse pėr tė. Hyri Muhammedi, alejhi’s selam, njė ditė nė xhami dhe i pa njerėzit sikur e kishin tepruar nė dėfrim e iu tha:
“ĆóćóĒ Åöäųóßõćś įóęś ĆóßśĖóŃśŹõćś ŠößśŃó åóĒŠöćö ĒįįųóŠųóĒŹö įóŌóŪóįóßõćś ŚóćųóĒ ĆóŃóģ ŻóĆóßśĖöŃõęĒ ćöäś ŠößśŃö åóĒŠöćö ĒįįųóŠųóĒŹö Ēįśćó꜏ö ŻóÅöäųóåõ įóćś ķóĆśŹö Śóįóģ ĒįśŽóČśŃö ķóęśćń ÅöįųóĒ Źóßóįųóćó Żöķåö ŻóķóŽõęįõ ĆóäóĒ ČóķśŹõ ĒįśŪõŃśČóÉö ęóĆóäóĒ ČóķśŹõ ĒįśęóĶśĻóÉö ęóĆóäóĒ ČóķśŹõ ĒįŹųõŃóĒČö ęóĆóäóĒ ČóķśŹõ ĒįĻųõęĻö
Ju po ta pėrkujtonit mė shumė shkatėrruesin e kėnaqėsive (vdekjen) do t’iu pengonte nga kjo qė po iu shoh. Shpeshtojeni pėrkujtimin e shkatėrrimit tė kėnaqėsive ngase nuk ka ditė nė tė cilėn nuk flet e varri e tė thotė: Unė jam shtėpi e vetmuar, unė jam vatėr e vetmisė, unė jam shtėpi e dheut, unė jam shtėpi e krimbit dhe parazitėve”. ([11])
O rob i Allahut, mė mirė pėr ty ėshtė ta llogaritėsh veten prej tė vdekurve, ta llogaritėsh veten prej banorėve tė varrezave ngase ēdo e ardhme ėshtė e shpejtė:
“Åöäųó ćóĒ ŹõęŚóĻõęäó įóĀóŹņ ęóćóĒ Ćó䜏õćś ČöćõŚśĢöŅöķäó
Ajo qė iu kėrcėnohet (kijameti, ringjallja, llogaria, pėrgjegjėsia) patjetėr do tė vijė, e ju nuk mund ta pengoni. (Nuk mund ta mėnjanoni caktimin e Zotit)”. ([12])
O rob i Allahut, sa peshon nė kėtė hapėsirė? Ti je njė grimcė prej grimcave tė kėsaj hapėsire madje tėrė kjo tokė nuk peshon asgjė nė qiellin e saj. Ti e di se jupiteri ėshtė mė i madh se toka dhe se toka, jupiteri dhe planetė tjera sillen rreth diellit ndėrsa dielli e planetė tjera sillen rreth tjerave. Mos harro se tėrė kjo ndodhė vetėm nė njė qiell tė vetėm dhe atė nė qiellin e dynjasė, e sa peshon ti nė hapėsirėn e Allahut?
Rob i Allahut, sa do tė jetosh? 100 vjet? Pastaj ēka?
Rob i Allahut, dynjaja ėshtė momente andaj bėji respekt pėr Allahun, shpirtin bėje lakmues tė sė vėrtetės, mėsoja shpirtit kėnaqėsinė e vėrtetė!
Pėrfundimi yt
Paramendoje veten 100 vite pas vdekjes sate kur do tė vendosesh nė varrin tėnd, do tė hajė dheu e krimbat, do tė bėhesh dhe. Ndoshta vjen ndokush dhe e merr hirin tėnd e bėn me atė ndonjė enė qeramike e pinė nga ajo enė duke mos e ditur fare se kjo enė mė parė ishte njeri. Madje ndoshta vjen ndonjė njeri e nga dheu yt bėn ndonjė tullė pėr ta ndėrtuar murin. Kurtubiu, nė librin “Et-Tedhkireh”, pėrmend se dy njerėz ishin kacafytur ndėrsa Allahu bėri njė tullė tė flasė: O tė mjerė, pėr ēfarė kacafyteni? Pasha Allahun, unė njė ditė prej ditėsh isha mbret prej mbretėrve tė dynjasė, e kam sunduar tokėn 100 vite e pastaj vdiqa dhe u shpėrbėra. Qėndrova nė varr shumė vite derisa u shkatėrrova tėrėsisht nė dhe. Erdhi njė prodhues balte dhe prej dheut tim ndėrtoi njė enė qeramike nė tė cilėn pinė njerėzit me vite tė tėra, pastaj u theva dhe u bėra dhe pėr kaq e kaq vite. Pastaj erdhi ky pronar i kėtij muri dhe prej meje ndėrtoi tullė tė cilėn po e shihni. Atėherė pėrse kjo grindje? Pėrse kjo kacafytje?
Ne po tė shikonim do ta dinim se dynjaja nuk peshon tek Allahu as sa njė krah milingone andaj pėrse tė hasmohemi pėr tė? Lexo fjalėn e Muhammedit, alejhi’s selam:
“įóęś ßóĒäóŹś ĒįĻųõäśķóĒ ŹóŚśĻöįõ ŚöäśĻó Ēįįųóåö ĢóäóĒĶó ČóŚõęÖóÉņ ćóĒ ÓóŽóģ ßóĒŻöŃšĒ ćöäśåóĒ ŌóŃśČóÉó ćóĒĮņ
Po tė vlente dynjaja tek Allahu vetėm sa njė krah milingone, Allahu asnjė pabesimtari nuk do t’i jepte prej saj as edhe njė gėllėnkė ujė”. ([13])
Ja, kjo ėshtė dynjaja juaj. Pėrse qani pėr tė? Pėrse garoni pėr tė? Xhabir b. Abdullahu transmeton se Muhammedi, alejhi’s selam kaloi nėpėr njė treg ndėrsa njerėzit e rrethuan. Kaloi pranė njė cjapi me veshė tė vegjėl i cili kishte ngordhur. E kapi pėr veshėve dhe tha: Kush do ta blejė kėtė pėr njė dėrhem? Nuk e duam as pa para, ēfarė tė bėjmė me tė- u pėrgjigjėn ata qė ishin pėrreth. A dėshironi ta merrni?- pyeti prapė Muhammedi, alejhi’s selam. Pėr Zotin, edhe po tė ishte gjallė nuk do ta merrnim. Ishte me tė meta i gjallė e si ta marrim tani kur ėshtė i ngordhur?- u pėrgjigjėn. Muhammedi, alejhi’s selam tha:
ŻóęóĒįįųóåö įóįĻųõäśķóĒ Ćóåśęóäõ Śóįóģ Ēįįųóåö ćöäś åóŠóĒ Śóįóķśßõćś
Pasha Allahun, dynjaja ėshtė mė e pavlerė tek Allahu se sa ky cjap pėr ju”. ([14])
Muslimi transmeton se Ebu Ubejde arriti me pasuri nga Bahrejni. Dėgjuan ensarėt se ka ardhur, e falėn sabahun me Muhammedin, alejhi’s selam, i cili u largua pėr nė shtėpi pas namazit. Ata i dolėn para Muhammedit, alejhi’s selam kur i pa, qeshi dhe iu tha:
ŻóĆóČśŌöŃõęĒ ęóĆóćųöįõęĒ ćóĒ ķóÓõŃųõßõćś ŻóęóĒįįųóåö ćóĒ ĒįśŻóŽśŃó ĆóĪśŌóģ Śóįóķśßõćś ęóįóßöäųöķ ĆóĪśŌóģ Śóįóķśßõćś Ćóäś ŹõČśÓóŲó ĒįĻųõäśķóĒ Śóįóķśßõćś ßóćóĒ ČõÓöŲóŹś Śóįóģ ćóäś ßóĒäó ŽóČśįóßõćś ŻóŹóäóĒŻóÓõęåóĒ ßóćóĒ ŹóäóĒŻóÓõęåóĒ ęóŹõåśįößóßõćś ßóćóĒ ĆóåśįóßóŹśåõćś
Pėrgėzoni e shpresoni nė atė qė iu gėzon se pasha Allahun nuk frikėsohem pėr ju se do tė varfėroheni por kam frikė se do t’iu zgjerohet dynjaja sikurse u pat zgjeruar edhe atyre qė ishin mė parė, tė garoni nė tė siē garuan e tė shkatėrroheni siē u shkatėrruan”.
Robėr tė Allahut! E kėshilloj veten time dhe ju qė tė kthehemi tek Allahu sinqerisht ngase i shpėtuar ėshtė ai qė dynjanė e ka bėrė arė pėr ahiret ndėrsa i pakujdesshėm ėshtė ai qė e ka harruar ahiretin.
Cdo shpirt do ta shijoj vdekjen
Do tė vdes i madhi e i vogli, princi e ministri, i ndershmi dhe i pandershmi, pejgamberi e veliu, i devotshmi e arroganti, besimtari e ateisti. Asgjė nuk do tė mbetet pėrveē Allahut.
“ßõįųõ ćóäś ŚóįóķśåóĒ ŻóĒäņ (26) ęóķóČśŽóģ ęóĢśåõ ŃóČųößó Šõę ĒįśĢóįóĒįö ęóĒįśÅößśŃóĒćö
Cdo gjė qė ėshtė nė tė (nė tokė) ėshtė zhdukur. 27. E do tė mbetet vetėm Zoti yt qė ėshtė i madhėruar e i nderuar!”. ([15])
Vdekja, padyshim, do tė vjen andaj pėrgatitu pėr tė
mendjet e kthjella janė tė preokupuara me tė
ēudi si kėnaqet me jetėn ai,
dheu mbi fytyrėn e tė cilit do tė hidhet.
Rob i Allahut, dėgjoje kėshillėn time!
Lėre atė e cila veē ka kaluar
por pėrkujto mėkatet dhe qaj pėr to
frikėsoju llogaris sepse
ēdo gjė qė ke bėrė
llogaritet dhe shkruhet
nuk tė kanė harruar dy melekėt kur ti i harrove
ata vėrtetuan ēdo gjė qė ti bėre e ti harrove e luaje
shpirti ėshtė amanet patjetėr duhet tė kthehet
e mashtrimi yt me dynjanė pėr tė cilėn mundohesh
ėshtė vatėr qė kėnaqėsia e saj zhduket
mos harro se frymėmarrjet tona
ditėn e natėn llogariten
dhe, ēdo gjė qė bėre e tubove
ėshtė e vėrtetė, pas vdekjes do ta shohėsh.
Rob i Allahut, frikėsoju Allahut sepse ti nga dynjaja je udhėtar, nga kėnaqėsitė e saja do tė ndahesh, nga pallatet e saj do tė largohesh, epshet e saj do t’i braktisėsh, nė varr do tė lėshohesh, nė dhe do tė jetosh, me tė vdekurit do tė jesh shok, nė mes dy melaikeve do tė ulesh; ose do tė pėrgjigjesh e tė shpėtosh ose do tė hutohesh e tė humbėsh, ose do tė hapet dera e Xhennetit e tė jetosh nė kopshtet e tij ose do tė hapet dera e zjarrit e do tė hidhesh nė gropat e tij. Qysh tani pėrgatite veten pėr vendin qė e dėshiron. Nėse dėshiron lumturi, tė porosis me njė rekate nė mesnatė, me njė lot nė sy nga zemra e frikėsuar prej Allahut, me njė lėmoshė tė fshehtė, me njė pėrkujtim tė Allahut nė vetmi, sinqeritet nė fjale, agjėrim nė mot me vapė, modesti nė jetė, besim tė sinqertė, dituri tė mirė, dro nė namaz, frikė nga zjarri dhe dėshirė pėr Xhennet.
Porosi nga shtrati i vdekjes
Omer b. Hattabi
Kur u sėmur pėr vdekje, Omeri e kishte kokėn nė prehrin tim- rrėfen i biri tij Abdullahu. Ma vendos kokėn nė tokė- kėrkoi babai. Po pėrse, ēfarė ke ti nėse koka jote ėshtė nė prehrin tim ose nė tokė?- i thashė. Mė tha: Mos tė pastė nėna, vendose kokėn time nė tokė. E vendosa. Nėse Allahu nuk mė mėshiron mjerė pėr mua e nėnėn time- tha babai.
Transmeton Sha’biu se kur u plagos Omeri, erdhi Ibni Abbasi, Allahu qoftė i kėnaqur me tė tre, e i tha: O prijėsi i besimtarėve, pranove Islamin kur njerėzit nuk besuan, luftove pėrkrah Muhammedit, alejhi’s selam kur njerėzit nuk e pėrkrahnin, u vrave shehid e Muhammedi, alejhi’s selam nga ti u nda i kėnaqur. Omeri kėrkoi nga Ibni Abbasi qė t’ia pėrsėriste edhe njė herė, dhe ia pėrsėriti. Omeri me atė rast tha: I mashtruar ėshtė ai qė e keni mashtruar, se pasha Allahun, po tė kisha pasuri aq sa lind e perėndon dielli nė pasurinė time, do ta kisha dhėnė pėr kėtė frikė qė po e shoh.
Muadh b. Xhebeli
Ejani ta shikojmė porosinė e Muadhit, pėr tė cilin Muhammedi, alejhi’s selam ka thėnė:
“Sa njeri i mire qė ėshtė Muadh b. Xhebeli”, dhe
„Mė i mėshirshmi prej ummetit im me ummetin tim ėshtė Ebu Bekri ndėrsa ai qė mė sė miri di hallallin dhe haramin ėshtė Muadhi“.
Nė fund tė jetės sė vet thoshte:
O Zot, Ty tė jam frikėsuar dhe unė sot Ty tė lus. O Zoti im, Ti e di se nuk e doja  jetėn qė tė kam lumenj e tė mbjellė pemė, por qė tė agjėroj e tė falem natėn, t’i shoqėrojė dijetarėt nė tubime tė dijes...Muadhi pas kėtyre fjalėve tha: La ilahe il-la Allah dhe vdiq.
Bilal b. Rebah
Ky ėshtė Bilali, zhurmėn e nallaneve tė tė cilit e pati dėgjuar Muhammedi, alejhi’s selam nė Xhennet. Bilali nga zėri i tė cilit buēiste Medina. I erdhi vdekja ndėrsa gruaja e tij te koka e tij qante: Mjerė pėr mua! Bilali nė ato dhimbje e agoni tė vdekjes e hoqi shaminė dhe tha: Mos thuaj ashtu por thuaj: Ah lumturia ime; nesėr i takojmė tė dashurit, Muhammedin, alejhi’s selam dhe sahabet.
Rob i Allahut, mbahu pėr tė vėrtetės nė tė cilėn je qė ta takosh nesėr Muhammedin, alejhi’s selam dhe shokėt e tij!
Abdullah b. Mubareku
Ky ėshtė Abdullahu, mistiku dhe pasaniku mė i shquar i kohės. Tė ardhurat vjetore i kishte 1 milionė dėrhemė. I kalonte viti e nuk i obligohej zekati por tėrė atė pasuri e shpėrndante nė rrugėn e Allahut. Ky ėshtė Abdullahu, i cili luftonte njė vit ndėrsa vitin tjetėr bėnte haxhin. Kur i erdhi vdekja e kapėn dhimbjet dhe agonitė e saja. Kthjellej njė herė e mė pas dhimbjet i vinin prapė. Kur u kthjell e hoqi shaminė nga fytyra e duke buzėqeshur tha: Pėr njė ditė tė tillė le tė pėrgatiten njerėzit”.
Porosia e Mu’tesimit
Transmetohet se Mu’tesimi nė fund tė jetės sė tij tha: Po ta dija se jeta ime ėshtė kaq e shkurtėr kėshtu nuk do tė bėja.
Ibrahim en-Nah’ijj
Kur i erdhi vdekja kėtij burri qau. Pėrse qanė?- e pyetėn. E pres nga Allahu njė tė dėrguar tė mė pėrgėzojė ose me Xhennet ose me Xhehennem.
Muhammed b. el-Munkediri
Kur i erdhi vdekja qau. Pėrse po qan?- e pyetėn. Nuk qaj pėr ndonjė tė keqe tė cilėn e dijė se e kam bėrė por qajė pėr gjėra, tė cilat i kam llogaritur tė vogla ndėrsa tek Allahu janė tė mėdha.
Fudejl b. Ijjad
Kur i erdhi vdekja, Fudejlit i ra tė fikėt. I hapi sytė pas pak e tha: Ah sa rruge e largėt, ah sa pėrgatitje e pakėt!
Imam Shafiu
Kur u sėmur Shafiu, e vizitoi atė el-Mezniu dhe e pyeti: Si je o babai i Abdullahut? “Nga dynjaja po shkoj, nga vėllezėrit po ndahem, vepra e kėqija do t’i takoj, para Allahut do tė dalė e nuk e di se a do tė shkoj nė Xhennet e ta pėrgėzoj veten time apo nė Xhehennem e ta ngushėlloj”- tha Imam Shafiu.
Ebu Derda
Kur i erdhi vdekja Ebu Derdasė thoshte: Kush punon sikurse pėr kėtė shtratin tim (d.t.th.: vuajtjet qė i ka pėrjetuar nė atė shtrat)? Kush punon pėr orė-ēaste mundimesh tė tilla sikurse tė miat?
Ebu Musa el-Esh’arijj
Dahhak b. AbduRrahmani rrėfen: Kur i erdhi vdekja Ebu Musait, i thirri djemtė dhe iu tha: Shkoni dhe hapeni thellė varrin tim. Shkuan dhe e hapėn. Kur erdhėn iu tha: Uluni se pasha Atė nė dorėn e tė Cilit ėshtė shpirti im, varri ėshtė njėra prej dy shtėpive; ose do tė zgjerohet derisa tė jetė 40 llėrė e do tė mė hapet dera e Xhennetit e ta shikoj atė, gratė e mia dhe atė qė ma ka pėrgatitur Allahu, ose do tė ndodhė tjetra, tė mė ngushtohet varri derisa tė mė thyhen eshtrat e tė mė hapet njė derė e Xhehennemit ku do ta shikoj vendin tim nė tė dhe atė qė ka pėrgatitur Allahu; zingjirė, pranga, e pastaj do tė mė ndodhin shumė tė liga derisa tė ringjallem.. .”.
Pėrshtati nė shqip: Sedat G. ISLAMI
12-1-2003,
Brunei Darussalam


--------------------------------------------------------------------------------

[1] el-Bekare, 74
[2] el-A’rafė, 143
[3] Merjem, 98
[4] el-Kehf, 18
[5] err-Rrahman, 26-27
[6] el-Ankebut, 57
[7] el-Xhumuah, 8
[8] el-Xhumuah, 8
[9] en-Nisa, 78
[10] Llukman, 34
[11] Transmeton Tirmidhiu, nr. 2462, nė pėrshkimin e kiametit, kapitulli nr.: 27. Albani, nė Sahihu’l xhamii nr. 1211, e ka cilėsuar tė mirė-hasen.
[12] el-En’am, 134
[13] Transmetojnė Tirmidhiu dhe Ibni Maxheh ndėrsa Albani nė es-Sahihah, 943, dhe Sahihu’l xhamii, 5292, e ka cilėsuar autentik.
[14] Muslimi
[15] err-Rrahman, 26-27