SPROVAT DHE KAPTINA KEHF

 

Paqja dhe mėshira e Allahut qofshin mbi ju!

Shpeshherė na ka rene ta lexojmė kaptinėn Kehf por fatkeqėsisht disa prej nesh ende nuk i dijme urtėsitė e kėsaj kaptine. Nuk ka dyshim se i tere Kur'ani ėshtė i mire dhe i begatshėm, sepse ėshtė te folur te Allahut, ėshtė mrekulli e pėrhershme...

Ndoshta iu ka rene ta dėgjoni hadithin e Pejgamberit, Alejhi selam,

" خياركم من تعلم القرآن وعلمه

Me i zgjedhuri prej jush ėshtė ai qe mėson Kur'anin dhe ua mėson te tjerėve",

andaj qe te kemi mundėsi pėr ta mėsuar me shume Kur'anin patjetėr duhet t'i kuptojmė urtėsitė e fjalėve te tij.

Sureja Kehf ėshtė prej sureve Mekkase, d.t.th.: ka zbrit ne Mekke dhe ėshtė njėra prej pese sureve, te cilat fillojmė me " الحمد للهFalėnderimi i takon Allahut". Ato sure janė: Fatihaja, En'ami, Kehfi, Sebe'i dhe Fatiri.

Kjo sure ka sjellur katėr tregime kur'anore, te cilat janė:

²    Banoret e shpellės,

²    Pronari i dy kopshteve,

²    Musai dhe Hidri, dhe

²    Tregimi i Dhul Karnejnit.

Pėrveē kėsaj, kjo sure shquhet me shpėrblim te madh pėr leximin e saj.

Ka thėnė Pejgamberi Alejhi selam

" من قرأ سورة الكهف في يوم الجمعة أضاء الله له من النور ما بين قدميه وعنان السماء

Kush e lexon kaptinėn e Kehfit ditėn e premte, Allahu,subhanehu ve teala, do t'ia ndriēoje me drite ēka ka mes dy kėmbėve te tij dhe reve".

Poashtu ka thėnė

" من أدرك منكم الدجال فقرأ عليه فواتح سورة الكهف كانت له عصمة من الدجّال

Kush e takon prej jush Dexh-xhalin dhe ia lexon atij fillimet e sures kehf, do t'i jene (kėto ajete) mbrojtje prej Dexh-xhalit".

Hadithet pėr vlerėn e kėsaj sure janė te shumta.

Sikur katėr tregimet e kėsaj kaptine kane njė tematike te pėrbashkėt, sepse qe te katėrtat flasin pėr katėr sprova te jetės, te cilat janė:

1-Sprova ne fe (Tregimi i banoreve te shpellės),

2- Sprova ne pasuri (Tregimi i pronarit te kopshteve)

3- Sprova ne dituri (Tregimi i Musaut dhe Hidrit),dhe

4- Sprova ne pushtet ( Tregimi i Dhul Karnejnit)

Kėto sprova janė te vėshtira pėr njerėzit. Ndezės kryesor i tyre ėshtė djalli mallkuar, i cili ua zbukuron njerėzve kėto sprova dhe mu pėr kėtė ka thėnė Allahu,subhanehu ve teala,

"وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ أَفَتَتَّخِذُونَهُ وَذُرِّيَّتَهُ أَوْلِيَاء مِن دُونِي وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّ بِئْسَ لِلظَّالِمِينَ بَدَلًا

(Pėrkujto) Kur u thamė engjėjve: “Pėruluni Ademit, e ata iu pėrulėn pėrpos Iblisit. Ai ishte nga xhinėt, prandaj nuk respektoi urdhrin e Zotit tė vet. Vallė, a nė vend Timin do ta merrni pėr mik atė dhe pasardhėsit e tij, ndėrsa ata janė armiq tuaj?” Sa kėmbim i shėmtuar ėshtė ai i jobesimtarėve!( Kehf 50)

Mu pėr kėtė edhe Pejgamberi Alejhi selam kishte tėrhequr vėmendjen se kush e kėndon kėtė sure do te jete mbrojtje pėr te prej Dexhxhallit, i cili do t'i sprovoj njerėzit me kėsi lloj sprovash. Ne hadith qėndron

" من خلق آدم حتى قيام ما فتنة أشدّ من فتنة المسيح الدجال

Nuk ka sprove me te vėshtirė pėr njerėzimin qysh prej krijimit te Ademit e deri ne kataklizmė sesa paraqitja e Dexhxhallit".

Pejgamberi e kishte bere tradite qe ne namazin e tij te kėrkonte mbrojtje tek Allahu, subhanehu ve teala, prej sprovės se Dexhxhallit.

Siē pame, tregimet e kėsaj kaptine, ēdo njėra shtjellon njė sprove te veēante, duke sjellur ne fund edhe mjetin mbrojtės prej tyre. Le te shohim ne vijim diē pėr secilėn.

1- Sprova ne fe. Ky ėshtė tregimi i djelmoshave, te cilėt ikėn nga mbreti zullumqar pėr ta mbrojtur fenė e tyre. Meqė nuk kishin ku te strehoheshin, shkuan ne njė shpelle dhe u vendosen aty. Ne shpelle, Allahu,subhanehu ve teala, deshi qe te ndodhe mrekulli keshtuqe i beri te qėndrojnė 300 e ca vite, duke ndryshuar tėrėsisht rrotėn historike. Vendi, prej te cilit kishin ikur tashme ishte bere vend i Monoteizmit, ishte bere vend, ne te cilin adhurohej vetėm Allahu, subhanehu ve teala,.

Ajetet ne vijim na tregojnė formėn e mbrojtjes prej kėsaj fitnejes-sprove. Thotė Allahu,subhanehu ve teala,

"وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَن ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَكَانَ أَمْرُهُ فُرُطًا * وَقُلِ الْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ فَمَن شَاء فَلْيُؤْمِن وَمَن شَاء فَلْيَكْفُرْ إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلظَّالِمِينَ نَارًا أَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَا وَإِن يَسْتَغِيثُوا يُغَاثُوا بِمَاء كَالْمُهْلِ يَشْوِي الْوُجُوهَ بِئْسَ الشَّرَابُ وَسَاءتْ مُرْتَفَقًا

Pėrkufizoje veten tėnde me ata qė lusin Zotin e tyre mėngjes e mbrėmje, e qė kanė pėr qėllim kėnaqėsinė (razinė) e Tij, dhe mos i hiq sytė e tu prej tyre e tė kėrkosh bukurinė e kėsaj bote dhe mos iu bind atij qė ia kemi shmangur zemrėn e tij prej pėrkujtimit ndaj Nesh dhe i ėshtė dhėnė epshit tė vet, pse puna e tij ka mbaruar. 29.E ti thuaj: “E vėrteta ėshtė nga Zoti juaj, e kush tė dojė, le tė besojė, e kush tė dojė, le tė mohojė. Ne kemi pėrgaditur pėr jobesimtarėt zjarr qė muret e tij (tė flakės) i rrethojnė ata, e nėse kėrkojnė shpėtim, ndihmohen me njė ujė si katran qė pėrzhit fytyrat. E shėmtuar ėshtė ajo pije, e vend i keq ėshtė ai"( Kehf 28-29)

Pra ruajtja nga sprova ne fe behet me shoqėri te mire dhe me pėrkujtim te Ahiretit.

2- Sprova ne pasuri. Kėtė tematike e trajton tregimi i pronarit te dy kopshteve, te cilit Allahu,subhanehu ve teala, i kishte dhėnė pasuri, por ne vend qe te falėnderonte, ai mohoi te kenė qene te mirat prej Allahut, Subhanehu ve teala, mohoi ringjalljen dhe si rezultat, Allahu, subhanehu ve teala, ia shkatėrroi te dy kopshtet.

Menjėherė pas tregimit, vijnė ajetet, te cilat na tregojnė formėn e mbrojtjes prej kėsaj sprove. Thotė Allahu,subhanehu ve teala,

"وَاضْرِبْ لَهُم مَّثَلَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَاء أَنزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاء فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِ فَأَصْبَحَ هَشِيمًا تَذْرُوهُ الرِّيَاحُ وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِرًا * الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِندَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلًا

E ti (Muhammed) paraqitjau atyre shembullin e kėsaj bote qė ėshė si njė ujė (shi) qė Ne e lėhsojmė nga qielli, e prej tij bima e tokės zhvillohet e shpeshėtohet sa qė pėrzihet mes vete, e pas pak ajo bėhet byk (pas tharjes) qė e shpėrndajnė erėrat. All-llahuka fuqi pėr ēdo send.46.pasuria dhe fėmijėt janė stoli e kėsaj bote, kurse veprat e mira (frtyi i tė cilave ėshtė i pėrjetshėm) janė shpėrblimi mė i mirė te Zoti yt dhe janė shpresa mė e mirė".( Kehf 45-46)

Pra ruajtja prej sprovės se pasurisė behet duke e kuptuar qėllimin esencial te dunjase dhe pėrkujtimin e Ahiretit.

3- Sprova e diturisė. Ketė problematike e ka rrahur tregimi i Musaut dhe Hidrit, Alejhima selam. Musau mendonte se ne toke nuk ka me te menēur se ai, keshtuqe Allahu,subhanehu ve teala, i shpalli atij se ka prej robėrve te Tij qe ėshtė me i menēur se Musai. Musaut nuk i mbeti tjetėr vetėm te shkonte te takohej me te dhe te mėsonte prej tij. Musau nuk kishte durim gjate qėndrimit me Hidrin dhe ēdoherė pyeste perse kėtė e perse atė, sepse ai nuk e dinte urtėsinė, pėr te cilėn Hidri i bėnte ato vepra. Mbrojtja prej kėsaj sprove ka ardhe ne kėtė ajet

" قَالَ سَتَجِدُنِي إِن شَاء اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا

(Musai) Tha: “Nė dashtė All-llahu, do tė shohėsh se do tė jem i durueshėm dhe nuk do tė kundėrshtoj ty asgjė!".( Kehf 69)

Pra mbrojtja prej sprovės se diturisė ėshtė modestia dhe mos mashtrimi me dituri.

4- Sprova e pushtetit. Tregimi i Dhul-Karnejnit, mbretit te drejte, ėshtė tregimi, i cili shtjellon kėtė problematike. Dhul Karnejni si mbret i drejte kishte mbuluar lindjen e perėndimin me drejtėsi derisa arriti tek njė popull, te cilėt ishin te frikėsuar nga sulmi i Je'xhuxheve dhe Me'xhuxheve, keshtuqe iu ndihmoi edhe atyre duke ndėrtuar njė ndėrtesė te larte, si bllokade, e cila edhe sot e kėsaj dite ekziston.

Mbrojtja prej kėsaj sprove vie ne theks ne ajetet

" قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمَالًا  الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعً

Thuaj:“A t'ju tregojmė pėr mė tė dėshpruarit nė veprat e tyre?”104.Ata janė veprimi i tė cilėve u asgjėsua nė jetėn e kėsaj bote, e megjithatė ata mendojnė se janė kah bėjnė mirė".( Kehf 103-104)

Pra mbrojtja prej sprovės se pushtetit behet me sinqeritet ne vepra pėr Allahun, subhanehu ve teala, dhe me pėrkujtim te Ahiretit.

Fundi i Sures ėshtė mbrojtje prej sprovave. Ajeti i fundit i kėsaj sureje pėrqendrohet ne mbrojtjen e pėrgjithshme nga sprovat duke pėrkujtuar Ditėn e Gjykimit. Thotė Allahu,subhanehu ve teala,

" قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوحَى إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَمَن كَانَ يَرْجُو لِقَاء رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا

Thuaj: “Unė jam vetėm njeri, sikurse ju, mua mė shpallet se vetėm njė Zot ėshtė Zoti juaj, e kush ėshtė qė e shpreson takimin e Zotit tė vet, le tė bėjė vepėr tė mirė, e nė adhurimin ndaj Zotit tė tij tė mos pėrziejė askė".( Kehf 110)

Neve na mbetet te bėjmė vepra te mira pėr hire te Allahut, Subhanehu ve teala ne mėnyrė qe te na u pranohen dhe te mos harrojmė se shpėtimi prej sprovave ėshtė me pritjen e takimit me Allahun,subhanehu ve teala, ([1]).



[1] www.twbh.com, Pershtati ne shqip: Sedat Gani Islami, 13/2/2005, e diele, pas mesnate, Brunei Darussalam