SPROVAT DHE KAPTINA
KEHF
Paqja dhe mėshira e Allahut qofshin mbi
ju!
Shpeshherė na ka rene ta lexojmė kaptinėn
Kehf por fatkeqėsisht disa prej nesh ende nuk i dijme urtėsitė e kėsaj
kaptine. Nuk ka dyshim se i tere Kur'ani ėshtė i mire dhe i
begatshėm, sepse ėshtė te folur te Allahut, ėshtė mrekulli e
pėrhershme...
Ndoshta iu ka rene ta dėgjoni hadithin e
Pejgamberit, Alejhi selam,
" خياركم من تعلم القرآن
وعلمه
Me i zgjedhuri prej jush ėshtė ai qe mėson
Kur'anin dhe ua mėson te tjerėve",
andaj qe te kemi mundėsi pėr ta mėsuar me
shume Kur'anin patjetėr duhet t'i kuptojmė urtėsitė e fjalėve te
tij.
Sureja Kehf ėshtė prej sureve Mekkase,
d.t.th.: ka zbrit ne Mekke dhe ėshtė njėra prej pese sureve, te cilat fillojmė
me " الحمد للهFalėnderimi i takon Allahut". Ato sure
janė: Fatihaja, En'ami, Kehfi, Sebe'i dhe Fatiri.
Kjo sure ka sjellur katėr tregime
kur'anore, te cilat janė:
² Banoret e shpellės,
² Pronari i dy
kopshteve,
² Musai dhe Hidri, dhe
² Tregimi i Dhul
Karnejnit.
Pėrveē kėsaj,
kjo sure shquhet me shpėrblim
te madh pėr leximin e saj.
Ka thėnė Pejgamberi Alejhi selam
" من قرأ سورة الكهف في يوم الجمعة أضاء الله له من
النور ما بين قدميه وعنان السماء
Kush e lexon
kaptinėn e Kehfit ditėn e premte, Allahu,subhanehu ve teala, do t'ia ndriēoje me
drite ēka ka mes dy kėmbėve te tij dhe reve".
Poashtu ka thėnė
" من أدرك منكم الدجال فقرأ عليه فواتح سورة الكهف
كانت له عصمة من الدجّال
Kush e takon prej jush Dexh-xhalin dhe ia
lexon atij fillimet e sures kehf, do t'i jene (kėto ajete) mbrojtje prej
Dexh-xhalit".
Hadithet pėr vlerėn e kėsaj sure janė te
shumta.
Sikur katėr tregimet e kėsaj kaptine kane
njė tematike te pėrbashkėt, sepse qe te katėrtat flasin pėr katėr sprova te
jetės, te cilat janė:
1-Sprova ne fe (Tregimi i banoreve te
shpellės),
2- Sprova ne pasuri (Tregimi i pronarit te
kopshteve)
3- Sprova ne dituri (Tregimi i Musaut dhe
Hidrit),dhe
4- Sprova ne pushtet ( Tregimi i Dhul
Karnejnit)
Kėto sprova janė te vėshtira pėr
njerėzit. Ndezės kryesor i tyre ėshtė djalli
mallkuar, i cili ua zbukuron njerėzve kėto sprova dhe mu pėr
kėtė ka thėnė Allahu,subhanehu ve teala,
"وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ
اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ
أَمْرِ رَبِّهِ أَفَتَتَّخِذُونَهُ وَذُرِّيَّتَهُ أَوْلِيَاء مِن دُونِي وَهُمْ
لَكُمْ عَدُوٌّ بِئْسَ لِلظَّالِمِينَ بَدَلًا
(Pėrkujto) Kur u thamė engjėjve: Pėruluni
Ademit, e ata iu pėrulėn pėrpos Iblisit. Ai ishte nga xhinėt, prandaj nuk
respektoi urdhrin e Zotit tė vet. Vallė, a nė vend Timin do ta merrni pėr mik
atė dhe pasardhėsit e tij, ndėrsa ata janė armiq tuaj? Sa kėmbim i shėmtuar
ėshtė ai i jobesimtarėve!( Kehf 50)
Mu pėr kėtė edhe Pejgamberi Alejhi selam
kishte tėrhequr vėmendjen se kush e kėndon kėtė sure do te jete mbrojtje pėr te
prej Dexhxhallit, i cili do t'i sprovoj njerėzit me kėsi lloj sprovash. Ne
hadith qėndron
" من خلق آدم حتى قيام ما فتنة أشدّ من فتنة المسيح
الدجال
Nuk ka sprove me te vėshtirė pėr
njerėzimin qysh prej krijimit te Ademit e deri ne kataklizmė sesa paraqitja e
Dexhxhallit".
Pejgamberi e kishte bere tradite qe ne
namazin e tij te kėrkonte mbrojtje tek Allahu, subhanehu ve teala, prej sprovės
se Dexhxhallit.
Siē pame, tregimet e kėsaj kaptine, ēdo
njėra shtjellon njė sprove te veēante, duke sjellur ne fund edhe mjetin mbrojtės
prej tyre. Le te shohim ne vijim diē
pėr secilėn.
1- Sprova ne fe. Ky ėshtė tregimi i djelmoshave, te cilėt ikėn nga
mbreti zullumqar pėr ta mbrojtur fenė e tyre. Meqė nuk kishin ku te
strehoheshin, shkuan ne njė shpelle dhe u vendosen
aty. Ne
shpelle, Allahu,subhanehu ve teala, deshi qe te ndodhe mrekulli keshtuqe i beri
te qėndrojnė 300 e ca vite, duke ndryshuar tėrėsisht rrotėn
historike. Vendi, prej te cilit kishin ikur tashme ishte bere
vend i Monoteizmit, ishte bere vend, ne te cilin adhurohej vetėm Allahu,
subhanehu ve teala,.
Ajetet ne vijim na tregojnė formėn e
mbrojtjes prej kėsaj fitnejes-sprove. Thotė Allahu,subhanehu ve teala,
"وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ
الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ وَلَا
تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَا تُطِعْ
مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَن ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَكَانَ أَمْرُهُ
فُرُطًا * وَقُلِ الْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ فَمَن شَاء فَلْيُؤْمِن وَمَن شَاء
فَلْيَكْفُرْ إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلظَّالِمِينَ نَارًا أَحَاطَ بِهِمْ
سُرَادِقُهَا وَإِن يَسْتَغِيثُوا يُغَاثُوا بِمَاء كَالْمُهْلِ يَشْوِي الْوُجُوهَ
بِئْسَ الشَّرَابُ وَسَاءتْ مُرْتَفَقًا
Pėrkufizoje veten tėnde me ata qė lusin
Zotin e tyre mėngjes e mbrėmje, e qė kanė pėr qėllim kėnaqėsinė (razinė) e Tij,
dhe mos i hiq sytė e tu prej tyre e tė kėrkosh bukurinė e kėsaj bote dhe mos iu
bind atij qė ia kemi shmangur zemrėn e tij prej pėrkujtimit ndaj Nesh dhe i
ėshtė dhėnė epshit tė vet, pse puna e tij ka mbaruar. 29.E ti thuaj: E vėrteta
ėshtė nga Zoti juaj, e kush tė dojė, le tė besojė, e kush tė dojė, le tė mohojė.
Ne kemi pėrgaditur pėr jobesimtarėt zjarr qė muret e tij (tė flakės) i rrethojnė
ata, e nėse kėrkojnė shpėtim, ndihmohen me njė ujė si katran qė pėrzhit fytyrat.
E shėmtuar ėshtė ajo pije, e vend i keq ėshtė ai"( Kehf 28-29)
Pra ruajtja nga sprova ne fe behet me
shoqėri te mire dhe me pėrkujtim te Ahiretit.
2- Sprova ne pasuri. Kėtė tematike e trajton tregimi i pronarit
te dy kopshteve, te cilit Allahu,subhanehu ve teala, i kishte dhėnė
pasuri, por ne vend qe te falėnderonte, ai mohoi te kenė
qene te mirat prej Allahut, Subhanehu ve teala, mohoi ringjalljen dhe si
rezultat, Allahu, subhanehu ve teala, ia shkatėrroi te dy
kopshtet.
Menjėherė pas tregimit, vijnė ajetet, te
cilat na tregojnė formėn e mbrojtjes prej kėsaj sprove. Thotė Allahu,subhanehu
ve teala,
"وَاضْرِبْ لَهُم مَّثَلَ
الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَاء أَنزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاء فَاخْتَلَطَ بِهِ
نَبَاتُ الْأَرْضِ فَأَصْبَحَ هَشِيمًا تَذْرُوهُ الرِّيَاحُ وَكَانَ اللَّهُ عَلَى
كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِرًا * الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا
وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِندَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ
أَمَلًا
E ti (Muhammed) paraqitjau atyre
shembullin e kėsaj bote qė ėshė si njė ujė (shi) qė Ne e lėhsojmė nga qielli, e
prej tij bima e tokės zhvillohet e shpeshėtohet sa qė pėrzihet mes vete, e pas
pak ajo bėhet byk (pas tharjes) qė e shpėrndajnė erėrat. All-llahuka fuqi pėr
ēdo send.46.pasuria dhe fėmijėt janė stoli e kėsaj bote, kurse veprat e mira
(frtyi i tė cilave ėshtė i pėrjetshėm) janė shpėrblimi mė i mirė te Zoti yt dhe
janė shpresa mė e mirė".(
Kehf 45-46)
Pra ruajtja prej sprovės se pasurisė behet
duke e kuptuar qėllimin esencial te dunjase dhe pėrkujtimin e
Ahiretit.
3- Sprova e diturisė. Ketė problematike e ka rrahur tregimi i
Musaut dhe Hidrit, Alejhima selam. Musau mendonte se ne toke nuk ka
me te menēur se ai, keshtuqe Allahu,subhanehu ve teala, i shpalli atij se ka
prej robėrve te Tij qe ėshtė me i menēur se Musai. Musaut nuk i mbeti tjetėr vetėm te shkonte te
takohej me te dhe te mėsonte prej tij. Musau nuk kishte durim gjate qėndrimit me Hidrin
dhe ēdoherė pyeste perse kėtė e perse atė, sepse ai nuk e dinte urtėsinė, pėr te cilėn Hidri i bėnte ato vepra. Mbrojtja prej kėsaj sprove ka ardhe ne kėtė
ajet
" قَالَ سَتَجِدُنِي إِن شَاء اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ
أَمْرًا
(Musai) Tha: Nė dashtė All-llahu, do tė
shohėsh se do tė jem i durueshėm dhe nuk do tė kundėrshtoj ty
asgjė!".( Kehf
69)
Pra mbrojtja prej sprovės se diturisė
ėshtė modestia dhe mos mashtrimi me
dituri.
4- Sprova e pushtetit. Tregimi i Dhul-Karnejnit, mbretit te drejte,
ėshtė tregimi, i cili
shtjellon kėtė problematike. Dhul Karnejni si mbret i drejte kishte mbuluar
lindjen e perėndimin me drejtėsi derisa arriti tek njė popull, te cilėt ishin te
frikėsuar nga sulmi i Je'xhuxheve dhe Me'xhuxheve, keshtuqe iu ndihmoi edhe atyre duke ndėrtuar njė
ndėrtesė te larte, si bllokade, e cila edhe sot e kėsaj dite
ekziston.
Mbrojtja prej kėsaj sprove vie ne theks ne
ajetet
" قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمَالًا الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي
الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ
صُنْعً
Thuaj:A t'ju tregojmė pėr mė tė
dėshpruarit nė veprat e tyre?104.Ata janė veprimi i tė cilėve u asgjėsua nė
jetėn e kėsaj bote, e megjithatė ata mendojnė se janė kah bėjnė
mirė".( Kehf
103-104)
Pra mbrojtja prej sprovės se pushtetit
behet me sinqeritet ne vepra pėr Allahun, subhanehu ve teala, dhe me pėrkujtim
te Ahiretit.
Fundi i Sures ėshtė mbrojtje prej sprovave.
Ajeti i fundit i kėsaj sureje
pėrqendrohet ne mbrojtjen e pėrgjithshme nga sprovat duke pėrkujtuar Ditėn e
Gjykimit. Thotė Allahu,subhanehu ve
teala,
" قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوحَى إِلَيَّ أَنَّمَا
إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَمَن كَانَ يَرْجُو لِقَاء رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ
عَمَلًا صَالِحًا وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا
Thuaj: Unė jam vetėm njeri, sikurse ju,
mua mė shpallet se vetėm njė Zot ėshtė Zoti juaj, e kush ėshtė qė e shpreson
takimin e Zotit tė vet, le tė bėjė vepėr tė mirė, e nė adhurimin ndaj Zotit tė
tij tė mos pėrziejė askė".( Kehf 110)
Neve na mbetet te bėjmė vepra te mira pėr
hire te Allahut, Subhanehu ve teala ne mėnyrė qe te na u pranohen dhe te mos
harrojmė se shpėtimi prej sprovave ėshtė me pritjen e takimit me
Allahun,subhanehu ve teala, ([1]).
[1] www.twbh.com, Pershtati ne
shqip: Sedat Gani Islami, 13/2/2005, e diele, pas mesnate, Brunei
Darussalam