VLERA E MEKKES DHE
SHTĖPISĖ SĖ SHENJTĖ
Vendet e shenjta pėr muslimanin paraqesin
njė rėndėsi tė madhe. Ato, nė radhe te pare, janė te zhveshura nga vizitat e
pamoralshme, respektivisht, vizitat e motivuara nga epshet, teket, pasionet e
kota, etj,. Vizita e kėtyre vendeve te shenjta behet me qellim afrimi tek Allahu
dhe mu pėr kėtė ky vizitor, nuk i ngjan vizitorit tjetėr as ne brendėsi (qellim)
dhe as ne pamjen e jashtme: s'ka lakuriqėsi, s'ka epshe, s'ka ndasi, s'ka
alkool
Mu pėr kėtė, ne vendosem qe si pėrkujtim
pėr vete dhe vėllezėrit tanė, te pėrgatisim njė artikull modest, nga i cili do
te kenė dobi tėrė muslimanėt, e ne veēanti ata qe do ta mėsyjnė Qabenė e
lavdishme. Artikulli ynė nuk ėshtė pėrshkrues i ritualit, jo, ai me tepėr ka te
beje me stimulime dhe nxitje pėr vizitėn e tij, mirėsitė dhe dobitė e tij,
mėsimet, kėshillat dhe urtėsitė qe pėrfitohen prej, dispozita pėrkitazi me te, e
gjera te ngjashme.
Qabeja ėshtė vend mė
i mire nė sipėrfaqen e tokės, te cilėn e dalloi Allahu, siē thotė:
" وَرَبُّكَ
يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ وَيَخْتَارُ
Zoti yt krijon ēka tė dojė dhe zgjedh kė
tė dojė, ". (Kasas,
68)
Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka
thėnė:
" والله، إنّك لخير أرض الله، وإنّك أحبّ أرض الله إلى
الله، ولولا أني أُخرجتُ منك ما خرجت
Pasha Allahun! Ti je vendi me i mire i
Allahut, ti je vendi me i dashur i Allahut tek Allahu, dhe sikur te mos me
nxjerrin banoret tu prej teje (me dhune) kurrė nuk do te lija". (Ahmedi dhe
Tirmidhiu)
Mekka ėshtė vend i shtėpisė se
Allahut.
Nė Mekke gjendet shtėpia, e cila ėshtė
shtėpi e Allahut, ne te cilėn adhurohet dhe nuk i pėrshkruhet shok. Thotė
Allahu:
"ِإنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ
لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكاً وَهُدىً لِلْعَالَمِينَ
Shtėpia (xhamia) e parė e ndėrtuar pėr
njerėz, ėshtė ajo nė Bekė (Mekke), e dobishme, udhėrrėfyese pėr mbarė
njerėzimin". (Ali Imran, 96)
"وَأَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ
رِجَالاً وَعَلَى كُلِّ ضَامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ
عَمِيقٍ
Dhe thirr ndėr njerėz pėr haxhin, se tė
vijnė ty kėmbėsorė e edhe kalorės me deve tė rraskapitura qė vijnė prej rrugėve
tė largėta". (Haxh,
27)
Qabeja ėshtė ndėrtuar nga
Ibrahimi, alejhi's selam.
Sigurisht se njeriu pėr ta arsyetuar
bukurinė e shtėpisė, veturės, punimit, etj, do te thoshte "Po kėtė e ka
ndėrtuar-punuar-shkruar filani", dhe ne, muslimanėt, themi se kėtė shtėpi te
madhėrishme e ka ndėrtuar njeri nga te dėrguarit e Allahut, i shquar dhe
dominuar prej Allahut me epitet te larta, si: baba i pejgamberėve, i dashur i
Allahut (Halilu'rr Rrahman), ummet, njėri nga ulul azmi-t, ai ėshtė Ibrahimi,
alejhi's selam se bashku me tė birin, Ismailin, alejhi's selam. Thotė Allahu:
" وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا بَلَدًا آَمِنًا
وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرَاتِ مَنْ آَمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ
الْآَخِرِ قَالَ وَمَنْ كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلِيلًا ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلَى
عَذَابِ النَّارِ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ
مِنَ الْبَيْتِ وَإِسْمَاعِيلُ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ
السَّمِيعُ الْعَلِيمُ (127) رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ
ذُرِّيَّتِنَا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا
إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ (128) رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا
مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آَيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ
وَيُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
125. Dhe kur shtėpinė (Qaben) e bėmė
vendkthimi dhe vendsigurie pėr njerėzit, (u thamė): Vendin ku qėndroi Ibrahimi
pranojeni pėr vendfaljeje! Ibrahimin dhe Ismailin i urdhėruam: ju tė dy
pastrojeni shtėpinė Time pėr vizituesit, pėr ata qė qėndrojnė aty dhe pėr ata qė
falen aty.
126. Dhe kur Ibrahimi tha: "Zoti im, bėje
kėtė njė qytet sigurie dhe banorėt e tij, qė besuan All-llahun dhe jetėn tjetėr,
furnizoi me lloje tė frutave"! Ai (All-llahu) tha: "(E furnizoj) Edhe atij qė
nuk besoi do t'ia mundėsoj shfrytėzimin e frutave pėr njė kohė tė shkurtėr, e
pastaj do ta shtyejė nė dėnimin e zjarrit, e sa pėrfundim i shėmtuar ėshtė
ai".
127. Edhe kur Ibrahimi dhe Ismaili, duke i
ngritur themelet e shtėpisė (Qabes - luteshin): "Zoti ynė, pranoje prej nesh, se
me tė vėrtetė Ti je qė dėgjon dhe di"!
128. Zoti ynė, bėna neve dyve besimtarė tė
sinqertė ndaj Teje dhe nga pasardhėsit tanė, njerėz tė bindur ndaj Teje, na i
mėso rregullat e ibadetit (adhurimit) tanė dhe falna neve, vėrtet Ti je qė falė
shumė, je mėshirues"!
129. Zoti ynė, dėrgo ndėr ta, nga gjiu i
tyre tė dėrguar qė t'u lexojė atyre ajetet Tua, t'u mėsojė atyre librin dhe
urtėsinė, e t'i pastrojė (prej ndytėsisė sė idhujtarisė) ata. S'ka dyshim se Ti
je ngadhėnjyesi, i dijshmi.". (Bekare, 125-129)
Vjetėrsia e Qabesė.
Thotė Allahu:
" إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي
بِبَكَّةَ مُبَارَكاً وَهُدىً لِلْعَالَمِينَ
96. Shtėpia (xhamia) e parė e ndėrtuar pėr
njerėz, ėshtė ajo nė Bekė (Mekke), e dobishme, udhėrrėfyese pėr mbarė
njerėzimin". (Ali Imran,
96)
Ka thėnė Ibni Kethiri:
"Allahu na lajmėron se shtėpia e pare e
vene ne toke pėr adhurim pėr te gjithė njerėzit, te cilėn e bėjnė tavaf, falen
ne te dhe bėjnė I'tikaf ne te ėshtė ne Mekke, respektivisht Qabeja, te cilėn e
ndėrtoi Ibrahimi, alejhi's selam
".
Imam Ahmedi transmeton nga Ebu Dherr'rri
se ai ka thėnė:
"قلتُ: يا رسولَ الله، أيُّ مَسجِد
وُضِع في الأرض أوَّلُ؟ قال: "الْمسْجِدُ الْحَرَامُ". قلت: ثم أَيُّ؟ قال:
"الْمسجِدُ الأقْصَى". قلت: كم بينهما؟ قال: "أرْبَعُونَ سَنَةً". قلتُ: ثم أَيُّ؟
قال: ثُم حَيْثُ أدْرَكْت الصَلاةَ
فَصَلِّ، فَكُلُّهَا مَسْجِدٌ
E pyeta te dėrguarin e Allahut: Cila ėshtė
xhamia e pare e ndėrtuar ne toke? Tha: Qabeja. Pastaj cila? Tha: Mesxhdi Aksaja.
Thashė: Sa ka ndėrmjet tyre? Tha: 40 vite. Thashė: Pastaj cila? Tha: Kudo qė tė
tė zė namazi falu ngase ajo (toka) e tėra ėshtė xhami". ([1])
Ibni Ebi Hatimi rrėfen se Aliu ka thėnė ne
koment te kėtij ajeti (Ali Imran, 96):
"
كانت البيوت قبلة، ولكنه كان أول بيت
وضع لعبادة الله
Shtėpitė ishin kible ndėrsa Qabeja ėshtė
shtėpia e parė pėr adhurimin e Allahut".
² Sudiu mendon se Qabeja ėshtė shtėpia e pare e
ndėrtuar mbi sipėrfaqen e tokės, si pėr adhurim po ashtu edhe si
ndėrtesė.
² Disa thonė se Qabeja nuk ėshtė shtėpia e vene e
pare ne toke porse vendi net e cilin ėshtė vendi ku pėr here te pare ėshtė
ndėrtuar shtėpi ne toke.
² Disa kane thėnė se kjo nuk ėshtė shtėpia e pare e
ndėrtuar ne toke, jo, por ėshtė shtėpia e pare e ndėrtuar pėr adhurim ngase para
saj ne toke kishte shtėpi te shumta. Ėshtė rrėfyer se kur Aliun e kishte pyetur
njė njeri:
" ألا تخبرني عن
البيت؟ أهو أوّل بيت وُضع في الأرض؟
A nuk me tregon diē pėr Qabenė se a ėshtė
shtėpia e pare ne toke?,
kishte thėnė:
لا ولكنه أول بيت وضع في البرَكة
مقامِ إبراهيم، ومن دَخَله كان آمنًا
Jo, ajo ėshtė shtėpia e pare e vene ne
begati ne mekamin e Ibrahimit, dhe ai, qe hyn ne te ėshtė i
sigurte".
Ngjashėm me kėtė ka thėnė edhe Metari, i
cili thotė:
"
قد كانت قبله بيوتٌ، ولكنه أول بيت
وُضع للعبادة
Ka patur shtėpi edhe para saj porse Qabeja
ehte shtėpia e parė pėr adhurim".
Janė rrėfyer thėnie te ndryshme pėrkitazi
me ndėrtimin e Qabesė, te cilat ne do t'i sjellim ne forme
pėrmbledhėse:
ó
Ėshtė ndėrtuar para se te krijohen shtate pale
toke, te cilat me pas janė vene nen te,
ó
Allahu e ka krijuar Qaben 2000 vjet para se ta
krijoi token ndėrsa Arshi i Tij ishte mbi ujė,
ó
Allahu se pari krijoi Qabėn e pastaj vendosi token
nen te,
ó
Allahu krijoi Qabėn paralel me token kėshtu qe
si krijoi token e vuri ne te Qabėn,
ó
Ajo ėshtė shtėpia e pare e vene ne toke, rreth te
cilės bene tavaf Ademi, alejhi's selam dhe njerėzimi mė pas,
ó
Qabeja ka zbritur se bashku me Ademin prej
Xhennetit, rreth se cilės ai beri tavaf. Kur ndodhi tufani, ku u fundos populli
i Nuhut, alejhi's selam, Allahu e ngriti atė dhe e pastroi ne mėnyrė qe te mos e
godet dėnimi i banoreve te tokės. Ajo u be Bejtu'l Ma'muri ne qiell derisa erdhi
Ibrahimi, alejhi's selam, i gjeti gjurmėt e saj dhe e ndėrtoi ne po ato themele.
Ebu
Xha'feri mendon se thėnia me e qėlluar ėshtė ajo qe Allahu pėrmendi ne ajet se
ajo ėshtė shtėpia e pare e ndėrtuar pėr adhurim.
Kanė polemizuar se kush e ndėrtoi i pari
Qabenė:
Melaiket para Ademit,
Ademit, alejhi's
selam,
Thuhet se Ademit e ka ndėrtuar nga pese kodra:
Kodra Hira, Turi Sina, Turi Zejt, kodra e Libanit dhe kodra El Xhudijj. Ky
mendim ėshtė i ēuditshėm (i pasigurte)
Ėshtė thėnė se i pari e ka ndėrtuar Shiti,
alejhi's selam, i biri i Ademit, alejhi's selam.
Sido qe te jete, kėto mendime janė te
transmetuara nga ithtarėt e librave qiellore dhe janė te natyrės, qe as nuk bėn
te vėrtetohen dhe as te mohohen pėrderisa nuk ka ndonjė tekst qe vėrteton
autenticitetin apo dobėsinė e tyre.
Siguria e Qabesė.
Thotė Allahu:
"
وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ
اجْعَلْ هَذَا بَلَدًا آمِنًا وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرَاتِ مَنْ آمَنَ
مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ
126. Dhe kur Ibrahimi tha: "Zoti im, bėje
kėtė njė qytet sigurie dhe banorėt e tij, qė besuan All-llahun dhe jetėn tjetėr,
furnizoi me lloje tė frutave ". (Bekare, 126)
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا
وَيَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ الَّذِي جَعَلْنَاهُ
لِلنَّاسِ سَوَاءً الْعَاكِفُ فِيهِ وَالْبَادِ وَمَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحَادٍ
بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ
25. S'ka dyshim se ata tė
cilėt nuk besuan dhe pengojnė prej rrugės sė All-llahut dhe prej xhamisė sė
shenjtė (Qabes), tė cilėn Ne e bėmė tė barabartė pėr njerėz, qofshin vendas ose
tė ardhur, dhe kushdo qė tė pėrpiqet tė bėjė ndonjė tė keqe a ndonjė mėkat, Ne
kemi pėr t'ua shijuar njė dėnim tė idhėt". (Haxh, 25)
Pejgamberi, alejhi's salatu ve's selam ka
thėnė:
"عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ
رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْفَتْحِ فَتْحِ
مَكَّةَ لَا هِجْرَةَ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ وَإِذَا اسْتُنْفِرْتُمْ
فَانْفِرُوا وَقَالَ يَوْمَ الْفَتْحِ فَتْحِ مَكَّةَ إِنَّ هَذَا الْبَلَدَ
حَرَّمَهُ اللَّهُ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فَهُوَ حَرَامٌ
بِحُرْمَةِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَإِنَّهُ لَمْ يَحِلَّ الْقِتَالُ
فِيهِ لِأَحَدٍ قَبْلِي وَلَمْ يَحِلَّ لِي إِلَّا سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ فَهُوَ
حَرَامٌ بِحُرْمَةِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا يُعْضَدُ شَوْكُهُ وَلَا
يُنَفَّرُ صَيْدُهُ وَلَا يَلْتَقِطُ إِلَّا مَنْ عَرَّفَهَا وَلَا يُخْتَلَى
خَلَاهَا فَقَالَ الْعَبَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلَّا الْإِذْخِرَ فَإِنَّهُ
لِقَيْنِهِمْ وَلِبُيُوتِهِمْ فَقَالَ إِلَّا
الْإِذْخِرَ
Ibni Abbasi transmeton se Pejgamberi,
alejhi's salatu ve's selam ka thėnė ditėn e ēlirimit te Mekkes: Nuk ka migrim me
prej Mekkes por ka xhihad dhe nijet. Nėse iu thėrret udhėheqėsi pėr lufte
(jashtė Mekkes) pėrgjigjuni atij
Kėtė vend e ka bere tė shenjte Allahu ditėn kur
krijoi qiejt dhe token. Ai ėshtė i shenjte (i ndaluar pėr ta pėrdhosur) me
shenjtėri prej Allahut deri ne Ditėn e Kijametit dhe se lufta nuk i ėshtė lejuar
askujt para meje dhe as mua, me pėrjashtim te njė pjese te vogėl te ditės.
Ai ėshtė i shenjte me shenjtėri prej
Allahut deri ne Ditėn e Kiametit; nuk prehen ferrat e tij, nuk trembet gjahu i
tij, nuk merret sendi i gjetur pėrveē nėse e njeh atė dhe nuk pritet bari i tij.
Ibni Abbasi e pyeti: Pėrveē idh'harit ([2])
ngase ai ėshtė pėr farkėtarėt dhe shtėpitė e tyre. Pejgamberi, alejhi's salatu
ve's selam tha: Pra pėrveē idh'harit (ky lejohet te prehet)". ([3])
Hixhreti (migrimi) nga Mekka ne Medine
para ēlirimit te Mekkes ishte obligim, por pas ēlirimit, ky obligim ra ngase
Mekkeja u be vatėr islame. Kjo sa i pėrket migrimit nga Mekka, ndryshe migrimi
nga vendet joislame, ku feja nuk praktikohet lirshėm, mbetet detyrim deri ne
Kiamet. Ja disa komente te dijetareve rreth hixhretit:
Ś Pas ēlirimit te Mekes, Mekeja ėshtė bere vatėr
islame kėshtu qe me nuk ka nevoje te lėshohet nga frika e pabesimtareve.
Ś Nuk ka hixhret qe ka vlere siē ka patur hixhreti
prej Mekkes ne Medine ne kohen e Pejgamberit, alejhi's salatu ve's selam, siē
thotė Allahu:
" وَمَا لَكُمْ أَلَّا تُنْفِقُوا
فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلِلَّهِ مِيرَاثُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لا يَسْتَوِي
مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَ أُولَئِكَ أَعْظَمُ
دَرَجَةً مِنَ الَّذِينَ أَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَقَاتَلُوا وَكُلّاً وَعَدَ
اللَّهُ الْحُسْنَى وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ
E, ē'keni ju qė nuk jepni pėr nė rrugėn e
All-llahut, kur dihet se All-llahut i mbesin trashėgim qiej e tokė? Nuk janė tė
barabartė prej jush ata qė dhanė nga pasuria e tyre dhe luftuan para ēlirimit,
sepse tė tillėt kanė vlerė mė tė madhe nga ata qė dhanė dhe luftuan pas. Por tė
gjithėve All-llahu u premtoi tė mirat; All-llahu di ēka punoni". (Hadid, 10)
***
"
إن إبراهيم حَرَّم بيت الله وأمَّنَه
وإني حرمت المدينة ما بين لابتيها فلا يُصَادُ صيدها ولا يقطع
عضاهها
Ibrahimi e ka shenjtėruar Mekken dhe e ka
siguruar atė ndėrsa unė e kam shenjtėruar Medinėn kėshtu qe ēdo gjė, qe ehte ne
mes dy vijave (harr'rreve ne lindje dhe perėndim) nuk lejohet as te trembet
gjahu dhe as te priten ferrat".
Meqė ne hadithin e lartpėrmendur citohet
se ajo ėshtė shenjtėruar prej Allahut te Madhėruar ndėrsa kėtu nga Ibrahimi,
alejhi's selam, dijetaret pėr pėrputhjen e kėtyre haditheve kane dhėnė kėto
mendime:
?
Ajo ka qene e shenjte prej kur Allahu krijoi qiejt
dhe token porse shenjtėria e saj iu fsheh njerėzve derisa erdhi Ibrahimi,
alejhi's selam dhe e shpalli atė.
Ky njehnit ėshtė mendimi me i qėlluar.
?
Ajo deri ne kohen e Ibrahimit, alejhi's selam nuk
ishte e shenjte kėshtu qe me ardhjen e tij ajo merr kėtė status.
"
لا يحل لأحد أن يحمل بمكة
السلاح
Nė Mekke askush nuk
lejohet tė bart armė".
"
إن إبراهيم كان عبد الله وخليله وإني
عبدُ الله ورسوله وإن إبراهيم حَرَّم مكة وإني حرمت المدينة ما بين لابتيها،
عضاهَها وصيدَها، لا يحمل فيها سلاح لقتال، ولا يقطع منها شجرة إلا لعلف
بعير
Ibrahimi ishte rob i Allahut dhe i dashur
i Tij ndėrsa unė jam rob dhe i dėrguar i Allahut. Ibrahimi e shenjtėroi Mekken
ndėrsa shenjtėrova (bėra te ndaluar) Medinėn, respektivisht atė, qe ėshtė brenda
zonės se Labitejve (harr'rreve ne lindje dhe perėndim), ferrat dhe gjahun. Nuk
bartet arma pėr mbytje dhe nuk priten pemėt-drunjte (barishtet) e saj pėrveē pėr
ushqim (sane) deveje".
Dijetaret islame janė dakorduar pėr
ndalimin e prerjes se drunjve, te cilėt nuk i mbjell njeriu por polemizuan pėr
drunjte, qe i mbjell njeriu.
²
Maliku thotė se njeriu kėshtu bėn mėkat por nuk ka
nevoje pėr shpagim,
²
Ebu Hanife dhe Shafiu thonė se duhet shpagim porse
Shafiu mendon se pėr pemėn e madhe duhet dhėnė njė lope ndėrsa pėr pemėn e vogėl
njė dele. Ngjashėm me kėtė ka thėnė edhe Imam Ahmedi.
Ebu Hanife thotė se duhet dhėnė vlerėn e
saj-pemės. Shafiu mendon se vlera jepet pėr barin e haremit-zonės se shenjte,
ndėrsa nėse lopa han barin kjo lejohet, sipas tij, derisa Imamėt Ebu Hanife,
nxėnėsi i tij, Muhammedi dhe Imam Ahmedi, nuk pajtohen me te. Kėta thonė se nuk
lejohet.
Kėshtu nuk lejohet as gjahu i Mekkes,
respektivisht zonės se shenjte. Disa thonė se nėse gjahu ik dhe hyn ne
zonėn shenjte atėherė lejohet
therja e tij. Ndėrsa Ebu Hanife dhe Imam Ahmedi kane thėnė se kjo gjė nuk
lejohet. Sipas tyre gjahu ndalohet pėrherė dhe ne ēfarėdo rrethane qofte njeriu
(muhrim apo jo). Nėse e vranė gjahun duhet dėmshpėrblim.
"عن أبي هريرة، رضي
الله عنه، قال: كان الناس إذا رأوا أول الثمر، جاؤوا به إلى رسول الله صلى الله
عليه وسلم، فإذا أخذه رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "اللهم بارك لنا في ثمرنا،
وبارك لنا في مدينتنا، وبارك لنا في صاعنا، وبارك لنا في مُدِّنا، اللهم إن
إبراهيمَ عبدُك وخليلك ونبيك، وإني عبدك ونبيك وإنه دعاك لمكة وإني أدعوك للمدينة
بمثل ما دعاك لمكة ومثله معه" ثم يدعو أصْغَرَ وليد له، فيعطيه ذلك الثمر. وفي لفظ:
"بركة مع بركة" ثم يعطيه أصغر من يحضره من الولدان
Ebu Hurejre transmeton: Kur njerėzit
shihnin frutat e pare te pemėve ia sillnin Pejgamberit disa dhe ai kur i merrte
lutej O Allahu ynė! Na jep bereqet ne frutat tone, ne beko Medinėn tone, na beko
sain dhe mundin (njėsi matėse) tone.
O Allahu ynė! Ibrahimi ishte robi, i
dashuri dhe pejgamberi e edhe unė jam robi dhe pejgamberi yt. Ai te luti pėr
Mekken ndėrsa unė te luta pėr Medinen ngjashėm siē te luti Ibrahimi pėr Mekken
dhe njė here me shume (te lus unė pėr Medinėn). Pastaj thėrriste fėmijėn me te
vogėl dhe ia jepte ato fruta. Ne njė version: "Bereqet me bereqet", pastaj ia
jepte ato (frutat) fėmijės me te vogėl. (Muslimi)
"
إن هذا البلد حَرَّمه الله يوم خلق
السموات والأرض، فهو حرام بحرمة الله إلى يوم القيامة. وإنه لم يحِل القتال فيه
لأحد قبلي، ولم يحل لي إلا ساعة من نهار، فهو حرام بحرمة الله إلى يوم
القيامة
Kėtė qytet e ka shenjtėruar Allahu ditėn
ku krijoi qiejt dhe token. Ai, me shenjtėri te Allahut, mbetet i shenjte gjer ne
kiamet...".
(Muslimi)
Ushtria e Ebrehese kishte ardhur me
elefantė ta shkatėrronte Qaben e ndritur. Kur u afruan afėr Mekkes, Allahu,
subhanehu ve teala, ua dėrgoi disa shpeze, te cilat i sulmonin me gurė te ndezur
flake duke mbetur pėrfundimisht sikurse pema e krimbur.
Allahu, subhanehu ve teala, kishte
obliguar nje shpend te caktuar pėr njė ushtarak te caktuar; te cilin do ta
gjuante me kėtė guri qe trupin e tij dhe te elefantit do t'i digjte pėr te rene
te vdekur/ngordhur qe te dy ne te njėjtėn kohe.
Njė ushtar kėrceu nga shpina e elefantit
te tij dhe iku e u fsheh ne Qabe. Ky shpend, i cili e kishte pėr obligim ta mbys
kėtė njeri qėndroi ne dege te njė pemeje dhe priste. Shkuan shpendėt tjera dhe u
qetėsua vendi. Doli njeriu duke u pėrvjedhur dhe shikonte ne qiell. Mendoi se
shpėtoi por me te dalur nga zona e Haremit, vendit ku ndalohet mbytja, shpendi
nxitoi dhe e sulmoi me guri duke rene njeriu menjėherė i vdekur pėr toke. Ja
kėshtu u realizua fjala e Allahut, subhanehu ve teala:
" وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ آمِناً
dhe
kush hyn nė te, ai ėshtė i sigurt ". (Ali Imran, 97)([4])
Edhe njė
gjė, qe duhet pėrmendur, ne mėnyrė qe te mos keqkuptojmė. Edhe pse Qabeja dhe
Medineja janė te shenjta megjithatė njeriu qe bėn krime e strehohet ne kėto
vende nuk do te thotė se ka siguri. Kur Amr b. Seidit i ishte pėrmendur hadithi
pėr shenjtėrinė e Mekės, qe ne pėrmendėm disa here pak me larte, here si tėrėsi
e here si pjese-pjese, ai kishte thėnė:
" إن الحرم لا يعيذ عاصيا و لا
فارا بدم و لا فارا بخربة (بلية)
Haremi
(vendi i shenjte) nuk mbron mėkatarin, vrasėsin dhe as
kriminelin".
(Buhariu)
Allahu largon te keqen prej Mekkes,
Qabės.
Nė Kur'an thuhet:
"
جَعَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ
الْحَرَامَ قِيَامًا لِلنَّاسِ
All-llahu e bėri Qaben, shtėpinė e
shenjtė, vend jetėsimi (ēėshtje tė fesė e tė jetės) pėr njerėz". (Maide, 97)
Ne koment te kėtij ajeti ėshtė thėnė:
"Pėr hire te madhėrimit te kėsaj
shtėpie, Allahu ua largon te keqen. Ibni Abbasi ka thėnė: Sikur njerėzit te mos
e bėnin haxhin, Allahu do t'ua hidhte qiellin mbi
koke
".
Vizita e Qabesė shkas pėr te shpėtuar prej
dėnimit te Xhehennemit.
Thotė Allahu i Madhėruar nė Kur'an:
"
جَعَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ
الْحَرَامَ قِيَامًا لِلنَّاسِ وَالشَّهْرَ الْحَرَامَ وَالْهَدْيَ وَالْقَلَائِدَ
ذَلِكَ لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي
الْأَرْضِ وَأَنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ (97) اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ
شَدِيدُ الْعِقَابِ وَأَنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
97. All-llahu e bėri Qaben, shtėpinė e
shenjtė, vend jetėsimi (ēėshtje tė fesė e tė jetės) pėr njerėz, dhe muajin e
shenjtė, edhe kurbanin edhe (ato kafshė tė shėnuara pėr kurban) atė me qafore.
Kėtė (pėrcaktim nga Zoti) qė ta dini se All-llahu e di ē'ka ka nė qiej dhe ē'ka
ka nė tokė dhe se All-llahu ka pėrfshirė me urtėsinė e dijen e vet ēdo send
(pėrcaktimi i Zotit pėr kėto ėshtė me qėllim tė caktuar, e pėr tė mirėn e
njerėzve)". (Maide,
97)
Ata qė sulmojnė Qabėn e nuk ndėshkohen le
ta dinė se kjo ėshtė vetėm njė mashtrim pėr ta.
Thotė Allahu:
"
وَإِذْ قَالَ
إِبْرَاهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا بَلَداً آمِناً وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ
الثَّمَرَاتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ قَالَ وَمَنْ
كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلِيلاً ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلَى عَذَابِ النَّارِ وَبِئْسَ
الْمَصِيرُ
126. Dhe kur Ibrahimi tha: "Zoti im, bėje
kėtė njė qytet sigurie dhe banorėt e tij, qė besuan All-llahun dhe jetėn tjetėr,
furnizoi me lloje tė frutave"! Ai (All-llahu) tha: "(E furnizoj) Edhe atij qė
nuk besoi do t'ia mundėsoj shfrytėzimin e frutave pėr njė kohė tė shkurtėr, e
pastaj do ta shtyejė nė dėnimin e zjarrit, e sa pėrfundim i shėmtuar ėshtė
ai". (Bekare, 126),
d.t.th., se Allahu iu jep afat e pastaj i
ndėshkon ashpėr, siē thotė Allahu:
"
وَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ أَمْلَيْتُ
لَهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ ثُمَّ أَخَذْتُهَا وَإِلَيَّ الْمَصِيرُ
Shumė fshatra qė ishin nė rrugė tė gabuar,
Unė ua pata shtyrė dėnimin pėr njė kohė, e pastaj i zura me dėnim dhe fundi i
tyre ėshtė tek Unė".
(Haxh, 48)
Ne dy sahihėt qėndron:
"
لا أحد أصبر على أذى سمعه من الله؛
إنهم يجعلون له ولدا، وهو يرزقهم ويعافيهم
Nuk ka askush qe bėn durim me shume se
Allahu; Atij i thonė se ka fėmijė ndėrsa Ai i furnizon dhe i
shėron".
Ne njė hadith tjetėr qėndron:
"
إن الله ليملي للظالم حتى إذا أخذه لم
يفلته
Allahu i jep afat tiranit por kur ta
ndeshje nuk i shpėton dot",
pastaj lexoi Pejgamberi, alejhi's salatu
ve's selam nga Kur'ani:
"
وَكَذَلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا
أَخَذَ الْقُرَى وَهِيَ ظَالِمَةٌ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ
102. Ja, kėshtu ėshtė ndėshkimi i Zotit
tėnd, kur dėnon vendet qė janė zullumqare. Vėrtet, ndėshkimi i Tij ėshtė i
dhembshėm, e i ashpėr".
(Hud, 102). ". (Buhariu)
Allahu obligon nderimin e
Qabesė:
"وَلَمْ يَرَوْا
أَنَّا جَعَلْنَا حَرَمًا آَمِنًا وَيُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ
أَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُونَ وَبِنِعْمَةِ اللَّهِ يَكْفُرُونَ
67. A nuk e kanė vėrejtur ata se Ne e kemi
bėrė vendin e shenjtė (Mekėn) tė sigurt, e njerėzit pėrreth tyre rrėmbehen
(plaēkiten, mbyten). Po, a i besojnė ata tė kotės, e tė mirat e All-llahut i
pėrbuzin?".(Ankebut,
67)
" وَقَالُوا إِنْ
نَتَّبِعِ الْهُدَى مَعَكَ نُتَخَطَّفْ مِنْ أَرْضِنَا أَوَلَمْ نُمَكِّنْ لَهُمْ
حَرَمًا آَمِنًا يُجْبَى إِلَيْهِ ثَمَرَاتُ كُلِّ شَيْءٍ رِزْقًا مِنْ لَدُنَّا
وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
57. Ata thanė: "Nėse ne ndjekim rrugėn e
drejtė sė bashku me ty, ne me tė shpejtė do tė jemi tė dėbuar prej vendit tonė!"
Po a nuk u siguruam Ne atyre njė vend tė shenjtė e tė sigurt qė aty sillen
frutat e ēdo sendi si furnizim nga ana Jonė, po shumica e tyre nuk e
dinė". (Kasas,
57)
Tė mirat kudo qe janė ne bote gjenden
atje.
Bazuar ne ajetin
kur'anor:
" وَقَالُوا إِنْ
نَتَّبِعِ الْهُدَى مَعَكَ نُتَخَطَّفْ مِنْ أَرْضِنَا أَوَلَمْ نُمَكِّنْ لَهُمْ
حَرَمًا آَمِنًا يُجْبَى إِلَيْهِ ثَمَرَاتُ كُلِّ شَيْءٍ رِزْقًا مِنْ لَدُنَّا
وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
57. Ata thanė: "Nėse ne ndjekim rrugėn e
drejtė sė bashku me ty, ne me tė shpejtė do tė jemi tė dėbuar prej vendit tonė!"
Po a nuk u siguruam Ne atyre njė vend tė shenjtė e tė sigurt qė aty sillen
frutat e ēdo sendi si furnizim nga ana Jonė, po shumica e tyre nuk e
dinė". (Kasas, 57),
dijetaret kane pėrmendur se nuk ka e mire ne kėtė toke dhe nuk ka asnjė lloj
pemėsh qe nuk gjendet atje: ose mbjellėn atje ose nėpėrmjet tregtisė shiten
atje".
Allahu obligoi ēdo muslimani ta vizitoje
kėtė shtėpi ashtu siē duhet.
Ai nė lidhje me vizitėn thotė:
"وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ
الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ
غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ
vizita e shtėpisė (Qabes) ėshtė obligim
pėr atė qė ka mundėsi udhėtimi te ajo, e kush nuk e beson (ai nuk e viziton);
All-llahu nuk ėshtė i nevojshėm pėr (ibadetin qė e bėjnė)
njerėzit". (Ali Imran,
97),
Megjithatė vizita duhet te jete e
sinqerte, duhet te jete e pastėr, duhet te jete e zhveshur nga ēdo forme e kote
adhurimi, siē thotė Allahu:
"فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَذَا
الْبَيْتِ الَّذِي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ
خَوْفٍ
Pra, le ta adhurojnė Zotin e kėsaj
shtėpie, 4. I cili i ushqeu pas urisė dhe i siguroi prej ēdo
frike!". (Kurejsh,
3-4)
Mu pėr kėtė qellim, ne muslimanet, gjate
vizitės se Qabesė, gjate haxhit por edhe jashtė kohės se tij, ne nuk e adhurojmė
Qaben, por e adhurojmė Zotin e Qabesė. Qabeja pėr ne ėshtė vetėm vend drejtim
pėr lutje. Adhurimi ne Qabe nuk ėshtė forme politeizmi sikur bėn pabesimtaret,
qe adhuroni e adhurojnė puta duke thėnė:
" أَلا لِلَّهِ الدِّينُ
الْخَالِصُ وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ
إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ
فِي مَا هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ
كَفَّارٌ
Vini re! Adhurim i sinqertė ėshtė vetėm ai
pėr All-llahun! Ndėrsa ata qė nė vend tė Tij adhurojnė miq tė tjerė (duke
thėnė): Ne nuk i adhurojmė ata pėr tjetėr, vetėm qė tė na afrojnė sa mė afėr
All-llahut, s'ka dyshim se All-llahu do tė gjykojė mes tyre pėr atė qė ata ishin
nė kundėrshtim. E, ėshtė e vėrtetė se All-llahu nuk udhėzon nė rrugė tė drejtė
atė qė ėshtė rrenės, jobesimtar". (Zumer, 3).
Jo, Qabeja pėr ne nuk ėshtė ndėrmjetėsuese
tek Allahu, neve vetėm urdhėrohemi qe gjate lutjes te kthehemi kah ai vend dhe
nuk e kemi te kushtėzuar qe te falemi ne te. Pėr neve kudo qe te jemi, me
pėrjashtim vendeve te ndyta, toka ėshtė xhami-faltore.
Ėshtė kible e muslimanėve.
Thotė Allahu:
"