VETËVRASJA

  “…Dhe mos e mbytëni veten tuaj. Vërtet Zoti është i mëshirshëm për ju” –Kuran; Nisa, 29

“Vetëvrasja është një veprim agresiv i kryer ndaj vetvetes”- Staslav Petkovski (Dituria islame nr.200)

Akti i vetëvrasjes ka qenë i njohur që prej kohësh, por forma dhe motivet e saj kanë ndryshuar në kohë të ndryshme.Ky akt vazhdon të mbetet objekt studimi për shumë ekspertë të kësaj fushe. Diku i kuptuar si një akt qyqar e ndonjëher edhe si një akt patriotik(për të mos rënë në dorë të sidomos armikut gjatë luftërave)vetëvrasja ka marrë shumë jetët e njerëzve.Aktet e vetëvrasjes historikisht kanë qenë më shumë individuale, por nuk mungoin edhe ato kolektive.Aktet individuale janë  të shumta shpeshherë edhe të figurave me ndikim në histori si Kleopartra, mbretresha e Egjiptit që e vrau veten pëshkak  të humbjes së luftes dhe vetëvrasjes së bashkëshortit të saj;Vincend wav gogh bëri vetëvrase nga frika e çmendurisë *(revist pë të rinjë Argumenti nr.27)

Njeri prej tyre ka qenë Ernest Heminguei, një nga shkrimtarët më e zë amerikan, shek.XX.

Ai perjetoi thellë tragjedin e dy luftërave…kishte shkrime dinamike…vrau veten, nuk mundi ta duronte pasivitetin e vet* (http:shprehu.info/forum/viewtopik)

Gjithëashtu tradicionalisht grekët e lashtë ,për arsyje e etike dhe praktike nuk e kanë përkrahur fenomenin e vetëvrasjes, ndonse Sokrati, filozof i njohur grek vrau veten për ta mbrojtur nderin e tij.

Rastet e vetëvrasjeve kolektive kenë ndodhur edhe nga ndikimi i sekteve të ndryshme fetare nën teorin e “afrimit drejt Zotit” apo shpëtim nga “fundi i botës”.

Të njohura janë aktet e tmerrshme të vetëvrasjeve më masive në botë më 1978 nëXhonstaun, Guajanë kur prifti protestant amerikan Xhim Xhons nxiti 914 ithtarë të kultit të tij që pijnë pije me ciand. Ata që nuk deshën të pinë helm u pushkatuan.

Pastaj rast tjetër në Ugandë, ku më shumë se 500 anëtar të një kulti apokaliptik së bashku me fëmijet e tyre u vetëdogjen në kishë duke besuar se po i afrohet fundi i botës.

Mashtërime të tilla për të nxitur akte të vetëvrasjes masive  mjerisht vazhdojnë edhe sot e kësaj dite .Si shembull i vetëvrasjeve kolektive edhe  kemi vetëvrasjen e 39 pjestarve tësektit “Porta e qiellit”më 1977 në SHBA-së; dogma e tyre ishte se qytetërimi njërzor është në rrugë e sipër të apokalipsës, si dhe shpëtuesi do vijë me pjatë fluturuese për t marrë me vete*(Fethi jekin’Sfidat eshekullit××I…. f.23)

Me një shtrirje në mbarë botën, numëri i vetëvrasjeve brenda 24 orëve në botë tejkalon 1000-shin , ndërsa Brenda një viti llogaritet mbi 370.000 raste ndërsa tentim për vetëvrasje janë shumfish më të madha.Shifrat e këtij fenomeni marrin më shumë jetë njerëzish se krimi i vrasjes*(Argumenti nr.27)

Shkaqet e vetëvrasjes

Për fat të keq , tek ne ende nuk kemi ndonjë studim të mirëfilltë shkencor rreth këtij fenomeni. Rastet e hulumtuara në shtete ezhvilluara, shpien në përfundim se arsyet e marrjes së një hapi të këtill janë të ndryshme dhe të veçanta , shumica e tyre kanë të bejnë me faktin se ata që përpiqen të bëjnë vetëvrasje kanë një ndjenjë se jeta nuk ia vlen të jetohet.Po ashtu element tjetër është edhe ndjenja e të qenit pa shpresë dhe ajo e fajit janë prezente tek depresioni.Në qoftë se gjendja duket e pa shpres, kjo mund ta shtyjë personin depresiv të bëjë vetëvrasje.

Kërkimet e shumta në këtë fushë kanë arritur të përcaktoin fakëtor të ndryshëm që ndikoin në kryerjen e vetëvrasjes si faktor social, ekonomik, psikologjik,etj.

“E kush nga ne u bë 30 vjeç, e nuk e vrau veten nja dy a tri here” shkruan H. Balzaku në një nga romanet e tij.Dhe kjo  është e vertetë.Por ,më shumë se për aktin konkret të vetëflijmit, shkrimtari i madh frances e kishte fjalen ndoshta pr gjendjen  depresive që i duhet çdo njeriu të kalojë në periudhën dhe moshën më delikate derisa ajo të hyjë në hullinë e saj normale.

Shkaqet  Sociale

Shkaqet  sociale të  vetvëvrasjes  janë  të një  natyre   të veqantë    për arsye  se të ato kryesore  është  trajtimi  raportitë njeri-shoqëri.

Nëse është e vërtetë se ai njeri  është produkt  i rrethanave   në cilat  jeton dhe vepron,atëherë nga kjo premisë  fare qartë  rezulton se ky është i tillë  çfarë  është shoqëria.

Shoqëria me shëndet social,e demokratizuar,humanitare,në  fuksion të qytetarëve të vet ;shoqëria  që ofron vlera altenative   që njerzitë  të ndihen  si qenie , si project;jeta e shëndetshme  instutcionale  në masë  të madhe  e përcakton  ato individuale.Pakuptimësia  e jetës  në një  rreth shoqëror  i jep impul  të madh me ardh deri te vetvërasja.

      Në thelb në të gjitha këto raste ai sheh veshtersi për përshtatje në shoqerin e caktuar “Kur njeriu është krejt i shkëputur nga shoqerija , thotë Durkheimi ai vetvritet më letësisht  ( vetëvrasje egoiste ) por ai vetëvritet edhe kur është teper i lidhur me shoqërinë ( vetëvrasje altruiste ) .Pra shoqëria për të ka një rol rregullues në ekuilibrin e ndjenjave dhe të veprimtaris së individitit *(dituria islame nr.200 mars 2007) .

Shkaqet ekonomike

Roli i shkaqeve   ekonomike  në dukurinë  e vetvërasje në dukje  është  kontraverzë.Në njërën anë  socialogët  e theksojnë  varfërinë si shkaktar të vetvërasjes, por si shpjegohet  fakti se vetërasjet janë të pranishme  në  vendet me standart të lart   jetësor  psh.(Suedi-kampion;i vetvërasjes.Më të tutje  shqiptarët  kanë  qenë  më të varfër sesa sot  por  të  rralla kan qenë  rastet e vetvërasjeve.  Kam  bindjen   se  humbja  e kuptimsisë  së jetës,ngritja   e komponentit material të jetës  dhe margjinializimi  i shpitërores  ka  bastarduar  qenien njeri dhe  në këtë  rast  njeriu  ka krizë identiteti.dhe ideologjia  e parasë  përcakton  raportin  në mes  njerzëve,instutcioneve,madje  edhe  ndërmjet shtetve.

Shkaqet psikologjike

Nga aspekti psikologjik-neuropsikiatrik , konsiderohet se shkaqet  kryesore  të vetëvrasjve janë çrregullimet mendore , si :neurozat, depersionet e thella, kompleksi i madh i inferioritetit .Këto çrregullime atakojnë të gjitha moshat , sidomos jan të vrullshme nga mosha 15-25 .Këtu nuk duhet injoruar kodin gjenetik, nëse ndonjeri nga prindërit ka pasur prirje te vazhdushme për vetëvrasje, është e mundeshme qe kjo të reflektohet edhe tek pasardhësi.

 Zakonisht personat qe bëjnë vetëvrasje , paraprakisht provojnë një prishje të theksuar të humorit dhe të ekulibrit emocional, që në gjuhën  e psikologjisë quhet çrregullim i  gjendjes shpritrore . Kur emocionet qëndrojn në një pikë të ultë gjatë gjithë kohes edhe personat e humbin interesimin për jetë, kjo më vonë kalonë ne gjendje depresioni .

Hulumtimet e ndryshme shkenqore kanë rezultuar se 80% e personave qe bëjne vetëvrasje një kohe para vdekjes tregojnë disa prej këtyre si siptomave : ndryshimet tek person ; janë te piklluar , te mbyllur ne vetvete , tejet të ndjeshëm ,nervozë , të lodhur të pavendosur , pavullnet ,ndonjëherë të shqetësuar , hipëraktiv…

Ndryshimet e sjelleve: mos koncentrimi  në punë , shkollë,  në obligimet e rëndomta , pa interesim për dukjen e tyre.Ndryshimi në sistemin e ngrënies : s’kan oreks dhe dobësohen ose  teperë konsumojnë ushqiminë, humbin interesimin për shoqërië seks, hobi, humbin dëshiren për aktivitete , ndihen  fajtor , veturrejtësë nuk kanë shpresë për ardhmërin

etj..Impulse vetëvrasjesese ide, deklarata plane , tentime me të hershme të vetëvrasjeve .

 Është interesant të theksohet se shumë probleme shëndetsore dhe psikologjike që shfaqen në moshë të rritur, e kanë zanafillën që në fëmijëri.

Vetëvrasja si protestë

Vetëvrasjet , së paku  një pjesë e tyre , duhet kuptuar , ndër të tjera si mekanizëm  i fundit  për të dënuar jo vetëm veten po edhe si protestë kundër  rrethit social injorues .Një protestë  e tillë mund të adresohet edhe rrethit familjar , në qoftë se ky është treguar emocionalisht  i ftohtë , inferior ndaj pjesëtuesit  të saj petendues i vetëvrasjes .Një synim i tillë vërehet sidomos tek tentim- vrasjet ku problemet komunikuse mes antarve të familjes janë të brishta  dhe ky tentim vrasje teatrale  mund të përfundoj në vetëvrasje serioze.

Vetëvrasja si procesë

 Vetëvrasja në shikim të pare , duket si akt por , po të shikohet qështja më e thellë rezulton  se kjo dukuri është një proces .Fillimisht individet  që ecin pistës ( drejtimit) se vetëvrasjes , mbyllen në vete ikin nga kontakti me njërz dhe nëse ndodhen në shoqëri, komunikojnë pak dhe me emocionalitet te theksuar .Në kumonikimet e pakta për objekt kanë sidomos pakënaqsit e jetës .Këto pakënaqësi akumulohen gradualisht deri ne atë masë sa individi  bënë pjesën më të shkurt të këtij procesi të dhimbshëm –vetëvrajs.

Konflikti i gjeneratave dhe vetëvrasja

Konflikte gjeneratash ka gjdo kund sidomos në vendëtet më trasicion të zgjatur .Konflikte të tilla është e natyrshme te ketë por jo të kalojnë skajshmërin .Ky konflikt brezash qëndron në faktin se të rinjet gradualishtë duan idetitetin  e vet, të pavarësohen emoconalisht dhe intelektualisht kurse në anën tjetër , disa prindër duhan protekturat të zgjatur ndaj pasardhëseve duke ikonsideruar ata “të vegjël” që nuk dine mjaftë me gjithë zhvillimin psiko-fizik .Prindërit e tillë fëmijeve të moshës 30-40 vjeqare nuk ngurrojnë t’u japin këshilla , qortime  : ku isha ?pse u vanove ? pse pse ….pastaj pretendimet  e disa prindërve që femijët të bëhen  kopje e jetës së tyre , janë një e keqe e madhe sepse kjo nuk mund të funksionoj ne individ të  tjerë  dhe rrethana të tjera .Ky konfliktë gjeneratave tek të rinjet mund t’i shpijen në situata emocionale , shumë të tendosura  disa prej të cileve që nuk janë psikologjikishtë rezistent mund të bëjne vetëvrasje  .Si shembull një I ri 25 vjeçar  bënë aksident me auto (i pafajshëm ) dhe në momentin kur perfundon aksidenti qështjen e par më të rënd , me e rend se lendimet në trup është si ti tregoj prindrëve për aksidentin me frik se do ta qortojnë.

Vetëvrasja në Kosovë

Si dukuri mjaftë e dhembshme dhe e shfaqur së tepërmi në Kosovën e pas luftës është edhe vetëvrasja , e cila çdo ditë e më tepër merr jetëra të atyrve që nuk gjetën rehatinë shpirtërore  , kënaqësin e kësaj jete , përkrahjen familjare dhe shoqërore duke mos pasur fuqi të përballojnë sfidat jetësore të këtij tranzicioni të egër .

   Dr.Ferid Agani neuropsikiatër – i pyetur për fenomenin e vetëvrasjev në Kosovë tha : Koha e gjatë që Kosova ishte nën okupimin serb si dhe lufta e fundit në Kosov  janë faktoret dominant për këte fenomen , mes tjerash ai theksoj se faktorët e vetëvrasjes janë të shumët : faktor biologjik , si sëmundje psiqike , pastaj faktoret psikolgjik , pasojat treumes së luftës , papunsia , varfërija ,jo përspektiva ekonomike gjithashtu Agan mendon  se faktor mjaftë ndikus në rritjen e vetëvrasjesë është  edhe mos kujdesi për identitetin dhe mirëqenjen shpirtërore .Pa dyshim se Kosova e dalur nga lufta vazhdon të përjetoj traumat e saj dhe të reflektojë një gjendje post-traumatike .Nuk duhet harruar se plot familje kan pjestar të zhdukur të vrar e të masakruar , madje shpesh kanë qenë edhe vetë dëshmitar  të atyre pamjeve të tmerrshme , pa harruar edhe për dhunimet nga forcat paramilitave serbe .E tërë kjo shtres e popullsisë  është  e predispozuar  të kaloj në një gjendje të depresive që mund të jetë si hap drejtë vetëvrasjes.

Shtresa e dytë ,e cila  është në  rritje  , apo më   mire  të   themi   është  dominuese  sot  në  kosovë  , janë  të  rinjët   e papunë , thyer moralisht e pa ndonjë mundësi ekonomike për të organizuar jetën ashtu  siç kamë menduar ,përfshirë këtu edhe ndryshimet  e gjeneratave  brenda familjeve , të përcjella me probleme për zgjidhje e realizime të”dashurive “ janë shtresë potenciale që depresionin e tyre ta përfundojnë me  vetëvrasje . Këtu hynë edhe  rënja morale e fetare  në përgjithësi  te këta të rinjë .Shtresa tjetër janë të rinjët  e shumët që sot e ndajnë jetën  me dukuri mjaftë problematike , si alkoolizim, narkomonia prostuticioni dhe në pa mundësi të arritjes se qëllimit shpeshherë kalojnë në depersion , e pastaj nevojiten pak momente për të bërë vetëvrasje .

   Shtresa e tretë  do ta quanim edhe një pjesë të familjarëve , ëndrrat e të cilëve për punësim embajtur familjen kan ardhur duke u shuar .

Te femrat rastet më të shpeshta shkaktohen nga problemet e mardhënjet bashkshortore etj…Kosova si një vend trazicion e dalur nga lufta numri I këtij fenomeni është në rritje dhe prej vitit 2000 deri ne gjasht mujorin e parë të vitit 2006 numri I vetëvrasjeve në Kosovë kap shifrën 356persona (218meshkuj ,138femra) dhe 417tentim vetëvrasjve -142meshkujve  e 275 femra *http:/www.kosovalive.com/10 janar 2006 .

Etika gazetareske dhe vetëvrasja

Ne mediat elektronike dhe të shkruara ky fenomen është mjaftë i theksuar dhe mendoj se mediat në një fare mënyre janë duke kontribuar në rritjen e një mendshëm të vetëvrasjeve .Lajmet sensacinale  mbushin rubrikat e mediave .Vetë publikimi i litarit , thikës , helmeve dhe gjerave të tjera të frikshme  në faqët e shtypit , në mënyrë indirekte po bënë fushatë dhe po ngulitet në mendjen e opinionit më se është të bëhet vetëvrasje.

Këtu do të paraqisja vetëm disa tituj nga qindra që hasim në të përditshmet tona :

“Njeri pi vajguri tjetëri uthull “ ;”75 vjeçari faret në litar nën kulmin e shtëpis “;”medikamentet  mjet për tentim vetëvrasje (40 tableta bensedin dhe 40 tableta diazepam)”:”Studenti Gjakovar vet varet në Prishtine”;” Vetëvaret e moshuara “etj *Dituria islame nr.200. Poashtu  një nga tragjedit siq ishte varja e diktatorit Sadam Hysenit  e publikuar në videoinçizim në mjetët e informimit, shkakton telash në psikologjin e femijëve .Kanali shtetror Sauditë për çdo ore e transmetonte  këte vidioinqizim  dhe kjo ndikojë që një 12 vjeçar Saudit të bëjë vetëvrasje  gjithashtu rrethana të tilla  vetëvrasje bëri një 9vjeçar në Pakistan dhe një 10 vjeçar nga Teksasi .Gjithashtu mediat Saudite raportuan se një grup femijësh  kan varur shokun e klases në përpjekje për të imituar ekzekutimin e Sadamit. Për këto raste në Arabi Saudite mediat janë kritikuar për hapsiren e madhe që iështë dhënë këti ekzekutimi  icili po thuajse ishte politizuar (debatet  për këtë çështje i kam ndjekur për së afermi gjatë qendrimit tim 21 ditësh në Saudi në kohen kur po ekzekutohej diktatori Sadam).

A   e stimulon feja vetëvrasjen ?

Siq theksuam më heret në këtë punim seminarik faktori religjioz mund të ndikoi në stimulimin  pozitiv apo negativ të fenomenit vetëvrasje varësisht nga karakteri I konceptit për jetën dhe vdekjen .Nëse një religjion injoron jetën e kësaj bote ,duke e cilësuar sit ë rrejshëme mashtruese ,madie duke ftuar edhe në asketizum , kurse në anën tjetër glorifikonë skajshmërisht jetën e amshueshme ; në të cilën rrjedhin lumej qumshti , mjalti etj  e që kjo është e vërtet por këtu  është ngatërruar koncepti për jetë dhe vdekje  dhe faktor të tjerë dhe në këto sheh se si individi në lindjen e afërm, lehtë bëhet kamikaz .Mirëpo realisht Bibla dhe Kur’ani-gjegjesishtë feja vetëvrasjen nuk e pranonë,e për këtë do të flasim në nën titullin në vijim.

Qëndrimi i islamit ndaj vetëvrasjes

Jeta është  dhuratë e Allahut  dhe  si të  tillë,islami  e konsideron  të  shpenjtë,madje ai tërë  gjininë  njerëzore  e trajton   si një  familje,e cila duhet  të  çmoj  jetën në mënyrë  të merituar.Prandaj  sipas islamit, sulmi  kundër jetës-vrasja  menjëherë  pos mosbesimit(kufrit) konsiderohet  si krimi më i madh   tek Allahu i madhëruar. Kush  vret  një  njeri (pa  të  drejt)…   është  si t’i kishte  vrarë  të  gjithë  gjithë njerëzit”. (el Maide  32),  ndërsa një  thënje  e Muhamedit a.s  vrasësin  e konsideron  njeri  të  dale  nga  korniza  e fesë  së  tij, dhe thotë:

“Besimtari  vazhdon të jetë brenda  sferës  në  fesë në tij  përderisa nuk  derdh ndonjë  gjak të  ndalur” (trasmenton  Buhariu).

Edhe  vetëvrasje  është e po kësaj  kategori,sepse  edhe ajo është privim i jetës: si e tillë,ajo është e ndaluar  rreptësisht.

“Dhe  mos  vritni  vetveten.Vërtet  Allahu  është i mëshirshëm për  ju”(Nisa 29).

Prandaj pavarësisht se si bëhet vetëvrasje  nga  shkaqet  dhe  motivet e saj  Islami e  ndalon kategorikisht.

Nga  besimtari  kërkohet  që stuhitë  të  jetës t’i  përballoj  me  vendosmëri.Në  asnjë mënyrë  nuk  lejohet  që njeriu të  bëjë   vetëvrasje   për t’iu  shmangur  problemeve eventuale  ose  në  gjendje  shprese   të humbur .Besimi i  sinqertë dhe  morali i  tij i lartë e  obligojnë që  vështirësit t’i  sfidojë e jo  të ik  nga  fushëbeteja e jetës .Nuk duhet harruar se vetëvrasja e largon nga mëshira e Allahut dhe rrjedhimishtë do të denoht me xhehenem . Ja një tregim i pejgamberit Muhamed a.s.

“Në të kaluarën një njeri ishte plagosur  dhe nga dhembjet e mëdha  , kishte marrë thikën dhe kishte prerë nyjën e dorës . Nga gjakderdhja e madhe kishte vdekur  për këtë Zoti i madhëruar ka thënë:Robi  im nuk e ka duruar  kushtin tim   për këtë jetë  prandaj këtë  shkak  ia kam ndaluar  xhenetin”. (Buhariu).

Gjithashtu  p.i derguari  i  Zotit   ka thënë: Ai që lidhet nga kodra(lartësia)  dhe bën  vetëvrasje  do të hyj  në  xhehnem.Atje  do ë  mbetet përgjithmon.Kush pi helm dhe e vret  vetën,   ai  duke e mbajtur  helmin në  dorë  do ta pi në zjarr të xhehnemit përgjithmon. Kush e vret vetën më hekur, duke e mbajtur hekurin në doren e tij do ta godas vetën në xhehnem për gjithmon (transmeton Buhariu).

  Kush mendon thellë nuk do të bënte gjera që në dy jetrat të pendohej dhe të vuante.Është normale që njeriu i cili nuk njeh as një nga vlerat morale që Zoti ka shpallur   , i zhytur në injorancën e pa diturisë dhe mëkateve, të bjerë shpeshherë në depersion edhe atëherë kur ka arritu gjithçka , pas shpirt nuk mund të qetësohet po nuk e njohi Krijuesin dhe nuk vendosi një ekulibër  psiko-emocional .” E kush ia kthehn shpinen udhëzimit Tim , do të ketë jetë të vështirë ….(Taha124).

      Sa ma shumë që largohet njeriu nga respekti ndaj Zotit të vetë aq më shumë fundoset në dëfrime dhe pason epshin , aq më tepër i merren shkaqet e lumturisë, e kaplon brenga dhe mërzia. Ibën Abbasi (një dijetar islam) thotë: vepra e mire shkakton dritë në zemër , shkëlqim në fytyrë , gjerësi në furnizim dhe dashuri në zemrat e njerzëve, kurse vepra e keqe shkakton  errësirë në zemër , nxirje në fytyrë , dobësim të trupit dhe urrejtje në zemra të krijesave.

   Gustav  Petrovi thotë: “ Ndriçim i qiellit për një  çast  mund të bëjë vetëm vetëvetima, por për ndriçimin e pandërprerë lypset dielli …

Pra njeriu duhet të pendohet dhe t’i  kthehet rrugës së Zotit-rrugës së lumturisë .

Dhe Zoti premton se do t’ua lehtëson rrugën atyre që janë kthyer kah Ai …

                                               Përfundime

      Duke pasur parasyesh misionin njerëzor  për afrimin  dhe avancimin e së mirës  dhe luftën e vazhdueshme kundër së keqës , shohim se koha  i thërret mendjet e ndritura e përparimtare ata më të aftit më të moralshmit , guximtarët , të arsimuarit etj., që të jenë shembull në aktivitetet  e tyre parandalues dhe flakjen e këtij fenomeni (vetëvrasjes) dhe fenomenet tjera shkatrruese për shoqërin njerëzore .

  Rol në evitimin e vetëvrasjeve ka feja dhe familja; feja ka rol të madh duke i afruar ide për jetë , që jeta është e shenjtë është dhuratë e Zotit dhe  është mëkat i rënd  të bësh vetëvrasje , këshillat fetare ndikojnë psikologjikisht te njerëzit  ngushëllojnë për të përballuar  dhembjet e shkaktuar  nga lufta në mes të mirës dhe të keqës  që  ndodh  të secilit individ .

Dhe kjo është vertëtuar se në vendet ku ka ndikim besimi fetar numri  i vetëvrasjeve është përgjithësisht  më i vogël .Familja ka rol të madh dhe ambienti ishëndosh familjar ndikon që sfidat e jetës ti përballon më lehtë.

Gjithashtu institucionet duhet të krijojnë politik konkrete dhe efikase për ti parandaluar dhe luftuar faktoret që ndikojnë në rritjen e numrit të vetëvrasjeve .Në këtë vazhdë rol shumë efektiv përparandalimine këtij fenomeni, luajnë rol edhe mediat me shfaqje programesh e emisionesh përkatëse me vlera kulturore.

Përfundoi me fjalën e Zotit:

“E kush ia kthen shpinën udhëzimit Tim do të ketë jetë të vështirë”….(Kur’ani Taha 124)

Jeton BILALLI

Literatura:

Kur’ani i përkthyer nga Sherif Ahmeti

Dituria islame nr.200 mars 2007) .

http:/www.kosovalive.com/10 janar 2006 .

http:shprehu.info/forum/viewtopik

Revist pë të rinjë Argumenti nr.27)

Fet’hi Jeken ’Sfidat e shekullit XX-i nën thjerrzën e koncepcionit të natyres njerëzore.